 "خط حمله ديپلماسي"(آقاي جاويد)
عباس عبدی:
تقريبا شايد هيچ كس در ايران نباشد كه وقتي از مواهب و مزاياي انرژي هسته اي بر انرژي هاي فسيلي آگاهي پيدا كند ، مخالف اين باشد كه كشورش به اين انرژي دستيابي پيدا كند.با اين حال در مسير اين دستيابي ظاهرا قرار است كه هزينه بالايي پرداخته شود و به لحاظ اينكه اين انرژي همانقدر كه خوب است مي تواند در استفاده هاي نادرست بد باشد ، جامعه جهاني در مقابل دستيابي ايران به اين انرژي حساسيت نشان مي دهد و به ...
اتهاماتي كه كشورهاي ديگر به حكومت ايران وارد مي كنند داراي طيف وسيعي از نقض حقوق بشر گرفته تا حمايت از تروريسم و نقض حقوق شهروندي و عدم آزادي بيان و عقيده و ....در نهايت تلاش براي رسيدن به بمب اتم است.از نظر آنها ايران محور شرارت است و براي نوع بشر خطرناك.و در هر صورت حكومت ايران بايد مهار و كنترل شود.
در طرف مقابل ايران نيز اين كشور ها را به همان موارد متهم مي كند.و مدعي است كه اين حكومتها جز به غارت منابع ايران و استعمار ملت ايران نمي انديشند.انصافا هم در مورد اين ادعا ها تا دلتان بخواهد لااقل در تاريخ معاصر ايران شواهد گوناگون وجود دارد.در اين ميان يكي از مهمترين چالش چند سال اخير بين حكومت ايران و دنياي خارج مسئله هسته ايران است.ايران مدعي است كه بدنبال انرژي صلح اميز هسته اي است و آنها نيز ادعا مي كنند كه در وراي اين ادعا ، هدف ايران رسيدن به بمب اتم است.فارغ از صحت و يا عدم صحت هر كدام از اين ادعاها ، براي هر دو طرف منافعي وجود دارد كه خط مقدم ديپلماسي خود در مواجهه با ديگري را بر روي اين مساله انرژي هسته اي متمركز كنند.
نكته اساسي كه وجود دارد اين است كه به لحاظ ماهيتي حكومت ايران و دنياي غرب داراي منافع و مضاري نيستند كه حداكثر همپوشاني را با همديگر داشته باشد.بلكه اين مساله به اين شكل است كه منفعت يكي در فضاي بي منفعتي ديگري قرار دارد و بالعكس.از نظر حكومت ايران لااقل دلايل زير براي پايداري بر مسئله هسته اي و انتخاب اين مساله به عنوان پيشاني سياست مواجهه با غرب وجود دارد:
1- حكومت ايران به خوبي مي داند ، كه با قبول تعليق و همكاري با آنها ، فشار آنها به ايران به پايان نخواهد رسيد و احتمالا از جبهه اي ديگر همانند حقوق بشر به ايران فشار خواهند آورد و بر عليه ايران قطعنامه صادر خواهند كرد.و حتي با قبول آن مورد نيز ، مورد بعدي .و اين تا رسيدن به نقطه اي كه از آن چيزي كه تحت عنوان حكومت ولايت فقيه است ديگر چيزي باقي نماند، ادامه پيدا خواهد كرد.آنها به خوبي مي دانند كه در صورت از دست دادن سنگر هسته اي و عقب نشيني از آن ، اين عقب نشيني تا جايي كه ديگر نه از تاك نشان باشد و نه از تاك نشان ادامه خواهد داشت.
2- حكومت ايران به خوبي مي داند كه پافشاري بر مساله هسته اي ، چقدر مي تواند بر پشتيباني مردم از حكومت موثر باشد.اين امر كاملا مشخص است كه پافشاري بر اين مساله براي مردم ايران ، حكومت را در موضع حق قرار خواهد داد و دنياي غرب را در موضع زورگويي كه مي خواهد ايران را از حق طبيعي داشتن انرژي صلح آميز هسته اي محروم كند. قدرت همگرايي داخلي و حمايت داخلي از حكومت را در برابر فشارهاي خارجي براي حكومت ايران در مساله هسته اي با مثلا مساله اي چون حقوق بشر براحتي مي توان سنجيد.
3- به هر حال ايران همانند هر حكومت ديگري در داخل خود منتقداني دارد.پافشاري بر مساله هسته اي كم هزينه ترين راه براي كنار زدن منتقدان و مخالفان داخلي است.چرا كه براحتي مي توان آنها را در صف مخالفان منافع ملي و وطن فروشان قرار داد.در صورتي كه جبهه هاي ديگر اين قابليت را ندارند.
4- پافشاري در اين راه علاوه بر اينها براي حكومت امكان قهرمان سازي و اسطوره هاي وطن پرستي در رده مصدق را به ارمغان خواهد آورد.قهرماناني كه براي منافع ملت حاضر هستند همه گونه فشار داخلي و خارجي را براي رسيدن به انرژي هسته اي كه به قولي هزاران برابر ملي شدن صنعت نفت مهم است ، تحمل كنند.حال اينكه در ساير جبهه هايي كه حكومت ايران در مواجهه با دنياي غرب قرار دارد ، اينچنين قابليت مهمي وجود نخواهد داشت.
5- حكومت ايران به خوبي مي داند كه براي رسيدن به نقطه اي كه الان در آن قرار گرفته است ، چقدر هزينه پرداخت كرده است.به علاوه براي پذيرش تعليق در داخل نيز به لحاظ هزينه زيادي كه از ملت پرداخت كرده است ، مورد فشار قرار خواهد داشت.بنابراين پذيرش تعليق بدون دريافت مابه ازاء موقعيت حكومت را در داخل تضعيف خواهد كرد.و اين شايد مهمترين چالش پس از قبول تعليق براي حكومت است.بنابراين تا آخرين نقطه تسليم نخواهد شد.
والبته دلايل ديگري كه يا به اين اهميت نيستند و يا از ديد نگارنده پنهان مانده است.از طرفي براي دنياي غرب نيز دلايل وجود دارد كه به جاي پرداختن به ساير موارد ، خط حمله مواجهه با ايران مساله هسته اي باشد.براي اينكه دلايل آنها را بررسي كنيم بنابراين بايد از منظر آنها به ايران نگاه كنيم و ايران را محور شرارت ميدانند كه با رسيدن به بمب اتم موجوديت جهان را تهديد مي كند.بنابر اين دلايل زير مي تواند از اهم اين دلايل باشد:
1- درست است كه با حكومت ايران مشكل دارند ، ولي مهمتر از همه اين است كه اين حكومت ابزاري براي ضربه زدن به آنها نداشته باشد.بنابراين قبل از هر چيز بايد از رسيدن ايران به بمب اتم جلوگيري كرد.با اعمال فشار جهاني بر ايران بايد جلوي غني سازي اورانيوم و نيز رسيدن احتمالي به بمب اتم را از جانب ايران بگيرند.
2- اگر حكومتي با مختصاتي كه انها از ايران در نظر دارند ، به بمب اتم هم دسترسي پيدا كند كه منافع آنها كاملا تحت شعاع قرار خواهد گرفت.
3- علم كردن ايران به عنوان تهديد جهاني با داشتن بمب اتم ، كم هزينه ترين راه براي ايجاد اجماع بر عليه حكومت ايران است.
4- اگر چنانچه احتمال خطر از جانب ايران براي تهديد منافع سياسي و اقتصادي آنها در ديگر كشورها وجود دارد ، ياغي نشان دادن ايران به بهانه اصرار بر دسترسي به بمب اتم و با توجه به وجود اينهمه رسانه هاي جهاني كه در اختيار آنها وجود دارد ، كاري راحت و البته با توجه به اظهارات گاه و بيگاه در مورد محو كردن كشوري از روي زمين ، آسان ترين راه است.
و البته دلايل ديگري كه مي تواند وجود داشته باشد.از آنجا كه مذاكرات بايد بر اساس منافع مشترك و در يك فضاي برد-برد قرار داشته باشد تا اميد به نتيجه رسيدن مذاكرات برقرار شود ، بنابر اين وقتي كه فضاي منافع طرفين كمترين همپوشاني را دارد ، خيلي نبايد به نتايج اين مذاكرات اميد داشت.
بنابراين از نظر من ، با توجه به اينكه منافع هر دو طرف به شدت در اين قرار دارد كه خط مقدم مواجهه هر كدام از طرفين با هم ، انرژي هسته اي و چالشهاي مربوط به آن باشد ، نمي توان به تغيير سياستها و يا عقب نشيني هر كدام از طرفين و يا به نتيجه رسيدن مذاكرات در اين ميان اميد داشت.با توجه به ماهيت مسئله چنين به نظر مي رسد كه هر كدام از طرفين كه اين مرحله را ببرد در باقي مراحل نيز پيروز خواهد شد در نتيجه از نظر من تا رسيدن به مرحله تقابل بزرگ هيچ كدام از طرفين خط حمله ديپلماسي خويش را تغيير نخواهد داد و احتمال تغيير سياستها نيز وجود ندارد.
| 
