خاطرات یک طفل دهساله از تحولات حکومت ملی آذربایجان

دکتر شاپور انصاری، جراح قلب و مقیم آمریکاست. ایشان شاهد زندۀ بخشی از تاریخ آزربایجان می باشد. این متن را برای من فرستاده بودند. بهتر دیدم که متن را با شما در میان بگذارم.

 

 

از آنجا که خود بنده شاهد عینی حوادث تمام تحولات آزربایجان قبل و بعد از بیست ویکم آذر ماه 1325 بودم مناسب دیدم که برداشت های خودم را با مخاطبان در میان بگذارم. آن روزها من با توجه به انرژی و هیجان خاص کودکی خویش مثل ساندیس خورهای بسیجی همیشه در صحنه بودم و یکی از شاهدان زنده ای هستم که به ثمر رسیدن خواسته های مردم آزربایجان را به چشم دیدم و البته و متاسفانه شاهد سرکوب خواسته های مردمی آزربایجان نیز بوده ام. حوادث اشغال ایران توسط متفقین با تمام اشکال و تصاویرش در ذهنم نقش بسته است. العلم في الصغر كالنقش فی الحجر. نطق های آتشینی که توسط نمایندگان مردمی ، به خصوص توسط دختران و پسران جوان در خیابان مرکزی مراغه اجرا می شد همه شان هنوز هم در مغزم طنین انداز هست. نمایندگانی که از مرکز فرستاده نمی شدند . شور و شوق و هیجانات تجمع های مردمی مثل یک فیلم سینمایی هنوز هم پیش چشمان من مجسم است. ما کودکان بدون اطلاع از تحولات پشت پرده های جریانات سیاسی ، ازهر فرصتی استفاده کرده قاطی تجمعات می شدیم. و سعی می کردیم به همۀ رژه ها و نطق ها و جلسه های سخنرانیها که شبیه فستیوال بودند به موقع برسیم. شور و شوق حاصل از نطق های زنان و مردان و رژۀ جوانان ومردان روستایی و سرود خوانی منظم آنها بسیار هیجان انگیز بود. با وجود اینکه فامیل من (شاید به خاطر خرده مالک بودن و قطع تنها منبع درآمد ما) از فرقه دل خوشی نداشتند اما ما بعنوان کودک شیفتۀغرش احساسات این مردم بودیم. چنین احساسات خودجوش هرگز دیگر در مراغه بعد از حمله ارتش رژیم فارس ظهور نکرد.. عصر روز هیجدهم یا نوزدهم آذرماه۱۳۲۵ مرحوم کبیری وزیر پست و تلگراف حکومت ملی که تازه از جبهه برگشته بود در میدان اصلی شهر نطق آتشینی اجرا کرد. . او در آن نطق اوضاع جبهه و موقعیت فرقه و اوضاع سیاسی را تشریح می کرد. فدایی های داوطلب که عازم جبهه جنگ بودند با شور و علاقۀ شدیدی نطق او را گوش می دادند. آن نطق هنوز هم در گوش من است. کبیری می گفت: " اکنون که رژیم مرتجع تهران تصمیم حمله به ما را گرفته است ما تا آخرین قطرۀ خون از آزادی هایی که به دست آورده ایم دفاع خواهیم کرد. آمادۀ دفاع مردمی باشید. ممکن است خانه های بی دفاع ما را بمباران کنند. ما با یک خرس در گونی افتاده ایم. (بیز بیر آیی ایله چووالا گیرمیشیک). ( اشاره به قوام السلطنه و قراردادی که با رژیم تهران بسته شد ) . مقاومت ادامه دارد..."

نطق آن روز کبیری یادآور این شعر شهریار است که گفت: " به مردی با تو پیوستم ندانستم که نامردی" .

کبیری گویا از دستور ترک مخاصمه و عدم مقاومت بی خبر بود و متاسفانه مثل خیلی از قهرمانان ملی ما جانش را قربانی تصمیم دیگران کرد. روز بیست و یک آذر روز سرد و پر برفی بود. روز وحشتناک کشت و کشتار و یورش به خانه های مردمی بود. آن روز سایۀ ابری سیاه تمام شهرما و همۀ آزربایجان را احاطه کرد و هنوز هم دست بردار نیست. من از آنروز به بعد فهمیدم که آزربایجان اشغال شده است. ما آن روزها اگر چه کودک بودیم اما ترس از رویارویی نداشتیم. برای مثال آن روزها وقتی سربازهای روس از مقابلمان می گذشتند به طرفشان سنگ می انداختیم. چون ترسی نداشتیم . من اکنون نزدیک پنجاه و دو سال است در آمریکا زندگی می کنم و با استفاده از امکانات وسیع اینجا از طریق روزنامه ها و جراید و رسانه های دیگر و نیز از طریق بحث های جلسات کنگرۀ امریکا با سرنوشت و گرفتاری بسیاری از ملل دیگر نیز آشنا یی پیدا کرده و گرفتاری های مردم خویش را همیشه با آنها مقایسه کرده ام.
سال۱۳۲۵ موقع اشغال آذر بایجان توسط رژیم فارس محور تهران همزمان با اشغال کشورهای دیگری نظیر ژاپن و آلمان نیز بود. جنایاتی که  ارتش باصطلاح ازادی بخش ملی ایران در آذربایجان مرتکب شدند چه فرهنگی وچه جنایی، بهیچوجه با ژاپن وآلمان قابل مقایسه نیست، مثل سوزاندن کتابها، و قدغن کردن موسیقی و زبان واعدام هایی که بمراتب وسیعتر ووحشتناکتر از اعدام های نورنبرگ در آلمان بود . تعداد تبعیدی ها و فراری ها که بیش از دویست هزار نفر تخمین زده می شود یکی دیگر از جنایت این رژیم بود. حتی با قبول این فرضیه که تمام جزییات تشکیل حکومت ملی آزربایجان فقط وفقط کار استالین بود و مردم آزربایجان هیچ نقش و رلی در آن نداشتند این سئوال پیش می آید که آیا اگر آذربایجان زیر استعمار قشون روس می ماند بهتر از استعمار رژیم فارس نبود؟ حداقل بعد از فروپاشی شوروی به صورت یک سرزمین آزاد و منسجم در می آمدیم و اوضاع فرهنگی و اجتماعی مان بهتر از امروز می شد. در مقایسۀ این دو استعمارگر باید بگویم که استعمار روس به ما آزادی بیان و زبان و فرهنگ داد اما استعمار فارس زبان و فرهنگ ما را از ما گرفت. و این فاجعه هنوز هم ادامه دارد. آیا باور کردنی است که کسی اکنون در آذربایجان به خاطر اسم ترکی گذاشتن بر سردر مغازه اش به زندان برود؟ آیا باور کردنی است که با یک نامگذاری ترکی انسان زندانی شود ؟ آیا می دانید که آذربایجان جنوبی با داشتن جمعیت بیشتر از آذربایجان شمالی یک صدم هنرمند در عرصه های موسیقی و ادبیات و سینما و ... تحویل بشریت نداده است؟ چرا هنوز که هنوز است مردم آزربایجان شب و روز لاینقطع مورد اهانت ها و توهین های فرهنگی واتنیکی توسط رژیم غالب قرار می گیرند؟

انتشار از: 

         

 

دیدگاه‌ها

عدم انتشار شده: 
false
نظر: 
حسن آقا! من کامنت شما را دیدم. برادر هر از گاهی روزنامه و اینجور چیزها مطالعه کنید و کمی آگاهی عمومی کسب کنید. شما به همه چیز نظر میدهی، بدون آگاهی کافی. اگر شما در جریان گفته های فوق هستی، مطلب را شریح کن تا ببنیم شما چی میخواهی بگوئی.

عدم انتشار شده: 
false
نظر: 
سلام-این برادرردونکته راست میگویدمردم آران تخیلی(آزربایجان شمالی)همه درصف قرارگرفته تابیایندپشت سرآقای جنتی یاآقای خاتمی نمازجماعت بخوانند.
دوم اینکه آنهادوست دارند ،دزدهای شاه وشیخ داروندارشان را اختلاص کرده ودزدی های اموال مردم ایران چون کم است اموال مردم آنهارانیزدزدیده تاآقازاده ها درانگلیس وفرانسه وآمریکا کاخ های جدیدی بخرند.
یکی نیست به این برادرحزب الله بگوید ای داعشی شاه وشیخ ،حنای شماخیلی وقت است رنگ باخته وتنهاباکمک بیسوادان ناسیونالیست وتمامیت خواه میتوانیدسرمردم عوام کلاه بگذارید.آنهابه شمابعنوان نادانهای عصر2500سال پیش نگاه میکنند. شمااگرزرنگیدسرمردم خودکلاه بگذارید.

عدم انتشار شده: 
false
نظر: 
فردا ٢٦ آذر روز ننگین و سیاه در تاریخ بشریت است روزی که رژیم شونیست شاه و ارتش فاشیست ایران در میدانهای مختلف شهرهای آذربایجان جشن کتاب سوزی راه انداخته بود و با زور اسلحه و ایجاد رعب و وحشت وارد منازل شده و به جمع آوری کتاب به زبان ترکی میشوند و این روز ننگ آور به عنوان روز ننگ بر چهره کریه دولت شونیست و ارتش فاشیست حک شده و صمد ورغون شعری در این رابطه سروده که در اجلاس سازمان ملل خوانده ، عنوان شعر یاندیریلان کیتابلار
جللاد! سنین قالاق- قالاق یاندیردیغین کیتابلار
مین کمالین شؤهرتی‌دیر، مین اوره‌یین آرزیسی….
بیز کؤچه‌ریک بو دونیادان، اونلار قالیر یادیگار؛
هر ورقه نقش اولونموش نئچه اینسان دویغوسو،
مین کمالین شؤهرتیدیر، مین اوره‌یین آرزیسی….
×××

عدم انتشار شده: 
false
نظر: 
کاش این دو کمنت گذار منفی عزیز بجای توهین وتهدید باندازه یک لپه منطق در جواب موضوعات مطرح شده در مطن مقاله توسط اقای دکتر بخرج میدادند در دادگاه نورمبرگ ارتشهای غالب فقط ۲۲ حکم اعدام بجانیان کوره های ادم سوزی المان نازی صادر کردند در اذربایجان که لااقل قشر بزرگی ازجمعیت ان حتی با تحریک استالین بوده باشدبرای نجات از رژیم رضا شاهی ودر یافت اولیه ترین حقوق خود بپا خواسته بودند ایا:

عدم انتشار شده: 
false
نظر: 
1.مردم ایران همزمان خواهان یک رفراندوم برای پیوستن اران شمالی به ایران هستند . 2. جناب لاچین ! در هر شهر اروپا یا امزیکا که هستی ، سری به موزه آن شهر بزن تا ببینی آثار تمدن و فرهنگ هفت هزارساله ایرانی پارسی چگونه موجب شگفتگی مراجعین میشود ؛ آثاری که باقیمانده آنها روی صدها صخره و سفال و استوانه گلی در زمین و دریا و کوه و آتشکده و آرامگاه هنوز در درون ایران وجود دارد . عیب کار اینست که شما از دهکدههای آذربادگان ؛ بدون آشنایی با ایران و ایرانی ، به اروپا پرتاب شدی . شاه ضد ملی ایران بجای آشناکردن محلصلین با فرهنگ و تمدن ایرانی ، از شزکتهای اسلحه سازی امریکا و اروپا ، حق کمیسیون میگرفت . البته شاه نیز ریشه ترکی داشت همچون حکومت ضد ایرانی قاجار ترک . از سواد سیاسی و تاریخی و ملی ات معلوم است اگر به دست آذری های ایران بیفتی یادت میدهند خیالپردازی یعنی چی !

عدم انتشار شده: 
false
نظر: 
در جواب به آقا و یا خانم به Lachin که نوشته بودند (( در تاریخ بشر هیچکس مثل شما تجزیه طلبان آذری تاریخ را جعل نکرده و دروغ پخش ننموده)) تقاضا می شود که به استوانه حقوق بشر کوروش بیشتر مراجعه بکنند. تحقیقات آقای ناصر پور پیرار هم پیشکشتون....

عدم انتشار شده: 
false
نظر: 
در جواب آقا و یا خانم مچ گیری....حس استقلال طلبی ترک های ایران نه به افسانه های مظلوم وار حسینی بستگی دارد , نه به افسانه سرائی و نه فهرمان پروری بلکه به رشد آگاهی سیاسی و اجتماعی این ملت در عصر حاضر بستگی دارد. ملت ترک ایران احتیاج به قیّم هم ندارد. این ملّت آگاه می تواند زیر نظر ناظران بین الملی به صندوق های رآی رفته در یک رفراندم شرکت بکند تا تصمیم قاطعی برای آینده اش بگیرد..تنها تعجب من این جاست که این « مردمان ایران » که تنها با داشتن آرمان های استقلال طلبانه ترک ها می خواهند ما ترک ها را (( روانه ماوراء البحر و ماوراء النهر )) بکنند, در موقع استقلال ((بحرین)) در کجا تشریف داشتند؟ شاید این پان فارسیست ها یا در بحرالاحمر بودند و یا در باب المندب....

عدم انتشار شده: 
false
نظر: 
ویلیام داگلاس قاضی عالی مقام امریکائی در کتاب "سرزمین عجیب با مردمانی مهربان "اصلاحات انجام یافته توسط فرقه دموکرات آزربایجان!راچنین شرح می دهد:

1_تقسیم اراضی و املاک مالکین فراری و تصویب قانونی جهت تقسیم محصول زمین به نفع دهقانان.
2_از بین بردن رشوه,پیشه وری رشوه دادن به مامورین دولت راخیانت به حقوق عمومی اعلام کرد و به مرتکبین,مجازات سختی قائل شد.این قانون اثر برق اسائی داشت.بازرگانان به من گفتندکه اگر شبهامغازه هایشان باز می ماند,اموالشان تامین داشت و چیزی به سرقت نمی رفت...
3_کلینیک های بهداشتی سیاری تاسیس شده بودکه از تبریز به دهات اطراف می رفت.
4_قیمت اجناس مورد نیاز عمومی بطور جدی کنترل می شدو احتکارکنندگان سخت مجازات می شدند تا جائی که قیمت کالاهای مورد مصرف عموم 40% پائین آمده بود.

عدم انتشار شده: 
false
نظر: 
در این نوشته تحلیل و تفسیر بیشتر از خاطره نویسی بود. اما همین خاطرات کوتاه هم ارزش زیادی دارند و بخشی از تاریخ آذربایجان هستند. من انتظار ندارم که پسر بچه 10 ساله در آن موقع زیاد در جریان اوضاع سیاسی بوده باشد و بعد از 60 سال هم گزارش و خاطرات زیادی برای آذربایجان ارائه دهد. از این رو از نویسنده خاطره تشکر میکنم که احساس مسئولیت کردند و آنچه را که شاهد بود به آذربایجانیها نوشته است. این خاطرات برای همیشه باقی خواهند ماند و در تاریخ ثبت خواهند شد. چه بهتر است که ما خاطرات پدربزرگهایمان را اگر زنده مانده باشند از دوره حکومت ملی و دوره فرقه دمکرات بپرسیم و بنویسیم. چه خوب است از آنها آسامی، زندگینامه و تاریخ چانباختن فداییان فرقه و یا قربانیان قتل عامها را بپرسیم و بنویسیم و تاریخ آن دوره را غنی تر بکنیم. من از آقای شاپور بخاطر نوشتن خاطره اش بار دیگر تشکر میکنم
ساغ اولون

عدم انتشار شده: 
false
نظر: 
دوست عزیز ابتدا باید برای گفته خود مدرک مستند بیاوری که ازربایجان شمالی چنین وضعیتی داشته.ثانیا فاحشه خانه فاحشه خانه است فرقی ندارد که خدمتگزارن ان دختران تهرانی ومشتریان ان مردان فارس وتورک باشند یا اینکه کارگزارن ان دختران ایرانی و مشتریانش شیخ های عرب حاشیه خلیج.

عدم انتشار شده: 
false
نظر: 
در تاریخ بشر هیچکس مثل شما تجزیه طلبان آذری تاریخ را جعل نکرده و دروغ پخش ننموده . این صفت خاص ناسیونالیسم و شونیسم کور و ضد انسان است که باید با کمک نیروهای مردمی ایرانی و کرد و ارمنی پارس در هم کوبیده شود . از فرزندان گرگ و مغول در قرن 21 انتظار بیشتری نمیشود داشت . خوشبختانه دنیا شهر هرت نیست و شما اکنون نه در ترکستان و باکو و آنکارا و اورانتاتون و ایران ، بلکه در فرنگ و یانکی جهان پرتاب شده اید .

عدم انتشار شده: 
false
نظر: 
کار بر گرامی Anonymj...این تنها آقای پثشه وری نبود که که فارس را نمی شناخت .. زنده یاد « ستار خان» هم دچار این اشتباه گردید و همانطور که میدانیم با هزاران حیله و تزویر او را به طهران فرا خواندند و بعد در باغ اتابک ترورش کردند...

عدم انتشار شده: 
false
نظر: 
متن مستند جالب و قابل تاملی است. تنها اشتباه حکومت ملی اعتماد به رژیم .... بود. حرکت های ملی آزربایجان همیشه با اعتماد به رژیم های فاشیستی.... شکست خورده است. اعتماد به فارس و رژیم فارس جز بدبختی، فلاکت و دربدری نتیجه ای نداشته و نخواهد داشت. ملت آزربایجان با استناد به حافظه تاریخی و تجربه اش به این نکته رسیده است و حدود 10 سالی هستش که حرکتش را از حرکت فارس ها جدا کرده است!

عدم انتشار شده: 
false
نظر: 
اقای دکتز انصازی ضمن تشکر به این اقای حسن ویاران پانفارسشان که توانایشان فقط رجرخوانی است بگویم که بفول خودتان یه سرباز مغول دور یه کرمانی دایره ای کشیده بود از ان خارج نشود وگذاشته رفته بود تنها جرات کرمانی و دلحوشیش این بود یه فدم خارح دایره گذاشته وسریع برگردانده پس افایان پان ....

عدم انتشار شده: 
false
نظر: 
قوام السلطنه یک فارس بود و بهمین خاطر در ظاهر با حکومت آزربایجان قرار داد امضاء میکرد ولی در باطن در تدارک لشکر کشی به آزربایجان بود.خطای آقای پیشه وری در این بود که فارس را نمیشناخت

عدم انتشار شده: 
false
نظر: 
یک ترک با 52 سال سابقه زندگی در امریکا داوری قصابانه ای در باره تاریخ اذربایجان دارد . اومینویسد ( این سئوال پیش می آید که آیا اگر آذربایجان زیر استعمار قشون روس می ماند بهتر از استعمار رژیم فارس نبود؟) این دکتر ترک گویا در باکوی زمان کومونیستی نبوده است تا بداند ازربایجان شمالی فاحشه خانه سربازان ارتش اشغالگر روس بود.
ارقاداش اگر جنگ دومی نبود نه اشغال ایران بودو نه اذربایجان و نه فرقه نژاد پرستانه دمکرات و نه اساسن ام الفساد تاریخ ایران حزب بی ابروی توده. اگر همین اذربایجان در اشغال امریکا بود قبله مسکو نبود بلکه واشینکتن و هالیود و .
چرا به باکو مسکو نرفتی وسر از امریکا در اوردی ؟ از قدیم گفتن بازی سر شکستندک دارد. فرقه بازی کشور ساختن تجزیه طلبی بدون خون و خونریزی میسر نیست .اگر باز هم هوس فرقه باز ی

عدم انتشار شده: 
false
نظر: 
همه مردم ایران در طول تاریخ گاهی قربانی شاه و شیخ و تجاوز بیگانه یوده اند . این گونه مظلوم نمایی و افسانه سرایی قهرمانی پان ترک نمی توانند دلیل تجزیه طلبی گردند چون مردم ایران خائنین را سرکوب خواهند نمود و روانه ماوراء البحر و ماوراء النهر خواهند کرد .

عدم انتشار شده: 
false
نظر: 
آقای لوائی عزیز...همانطور که می دانیم , ملت ترک ایران تاریخ ساز بودند ولی تاریخ نویس نبودند.. از اینکه حقایق و تاریخ آزربایجان را موشکافانه در این سایت قرار میدهید خیلی متشکریم... یاد آوری شود که دائی مادرم که از تبریز به زنگان رفته بودند تا از حمله ارتش جنایت کار آریامهری راجلو گیری بکنند, از اولین قربانی ها این دفاع ملی بودند. روح تمام آزاد مردان شاد باد.
https://www.youtube.com/watch?v=1pvw4LVu1GM
« بیر کره قالخان بایراق... بیر داها یره ایئلمز» ...پرچمی که یکبار بر افراشته شده هرگز بر زمین نخواهد افتاد.
یاشاسین آزربایجان....