نخستین کنگره گفت‌وگوی ادیان در آلمان و "تجربه تنها نبودن"

در کنگره فرانکفورت گفت‌وگویی میان ادیان انجام شده
به نظر وولفگانگ راینبولد، پروژه‌های مربوط به گفت‌وگوهای میان‌دینی نباید از بالا شکل بگیرند، وگرنه موفقیت‌آمیز نخواهند بود. او مثال می‌آورد: «گاهی شهردار یک شهر شورای ادیان تشکیل می‌دهد چون دلش می‌خواهد چنین شورایی در شهرش داشته باشد. بعد یک عکس بزرگ می‌گیرند و در روزنامه‌ها منتشر می‌کنند و بعد از دو سال مردم می‌بینند که هیچ اتفاقی نیافتاده چون همه منتظرند که باز شهردار همه را دعوت کند.»مهم‌ترین دستاورد کنگره این بود که شرکت‌کنندگان در آن دیدند در آلمان تنها نیستند و می‌توانند از یکدیگر بیاموزند

شوراهای ادیان از سراسر آلمان برای نخستین بار کنگره‌ای تشکیل دادند و در ‌آن درباره وجوه افتراق و اشتراک میان خود بحث کردند. یکی از موضوع‌های مورد بحث در این کنگره نبود ارتباط میان نمایندگان ادیان در شرق آلمان بود.

در نخستین کنگره شوراهای ادیان در آلمان نمایندگان ادیان مختلف، مسیحیان، مسلمانان، بودایی‌ها، یهودیان، بهایی‌ها و ایزدی‌ها، شرکت کرده بودند. این کنگره در روزهای ۱۶ و ۱۷ سپتامبر (۲۵ و ۲۶ شهریور) در سالن همایش کلیسای پروتستان در شهر فرانکفورت برگزار شد.
به گفته وولفگانگ راینبولد، الهیات‌دان (متأله) پروتستان از شهر هانوفر و از سازمان‌دهندگان کنگره، هدف از گردهمایی فرانکفورت در درجه نخست این بود که فعالان ادیان گوناگون از سراسر آلمان با هم آشنا شوند. ۳۰ شورای ادیان به دعوت کنگره پاسخ مثبت داده و هیات‌های کوچکی را به فرانکفورت فرستاده بودند.

راینبولد می‌گوید که انتظار نداشته که این همه گروه‌های مختلف دینی در آلمان وجود داشته باشند که در کنگره گرد هم آیند. او می‌گوید خوشحال است که در کنگره فرانکفورت گفت‌وگویی میان ادیان انجام شده است.
حمیده محققی نیز از جمله شرکت‌کنندگان در این کنگره بود. او ایرانی و حقوقدان و الهیات‌دان اسلامی است و در دانشکده الهیات پروتستان در دانشگاه پادبورن به عنوان مدرس علوم قرآن کار می‌کند. حمیده محققی در زمینه گفت‌وگوی ادیان تحقیق کرده و فعالیت‌های آموزشی و اجتماعی داشته است.
جای خالی گفت‌وگوی ادیان در شرق آلمان
بیشتر شوراهای ادیان در شهرهای بزرگ شمال، غرب و جنوب شکل گرفته‌اند. در شرق آلمان، به استثنای برلین و درسدن، چنین شوراهایی وجود ندارند. این در حالی است که به نظر برخی شرکت‌کنندگان در کنگره فرانکفورت، با نظر به رویدادهای سیاسی کنونی، وجود چنین شوراهایی به نفع جامعه شرق آلمان خواهد بود.
البته نبود شوراهای دینی در جامعه خاص شرق آلمان نیست. به گفته یواخیم والنتین، الهیات‌دان کاتولیک از فرانکفورت، برای نمونه در ایالت راینلند-فالتس هم شوراهای ادیان وجود ندارند. والنتین امیدوار است که کنگره فرانکفورت سرمشقی برای دیگر نقاط آلمان به دست دهد تا تلاش برای گفت‌وگوی مسالمت‌آمیز میان ادیان راه خود را در جامعه این کشور بیش از پیش بگشاید.
اهمیت ابتکارهای مردمی
در عین حال، به نظر وولفگانگ راینبولد، پروژه‌های مربوط به گفت‌وگوهای میان‌دینی نباید از بالا شکل بگیرند، وگرنه موفقیت‌آمیز نخواهند بود. او مثال می‌آورد: «گاهی شهردار یک شهر شورای ادیان تشکیل می‌دهد چون دلش می‌خواهد چنین شورایی در شهرش داشته باشد. بعد یک عکس بزرگ می‌گیرند و در روزنامه‌ها منتشر می‌کنند و بعد از دو سال مردم می‌بینند که هیچ اتفاقی نیافتاده چون همه منتظرند که باز شهردار همه را دعوت کند.»
به گفته آنه‌گرت مایر، الهیات‌‌دان از زیگن، در این شهر ابتکار از پایین شکل گرفته، یعنی مردمی که مایل به همزیستی صلح‌آمیز هستند خودشان در جهت برقراری گفت‌وگو میان ادیان تلاش می‌کنند.
همزیستی مسالمت‌آمیز یکی از موضوع‌های اصلی کنگره فرانکفورت بود. در این کنگره درباره کشمکش‌های جهانی و تاثیر آن بر جوامعی چون جامعه آلمان بحث شد.
مایر می‌گوید: «شکاف‌های زیادی در جامعه وجود دارد و ما در جهت رفع آن فعالیت می‌کنیم و خوشحالیم که این موضوع برایمان کاملا روشن شده است.»
کنگره فرانکفورت بیش از همه با پشتیبانی مالی کلیسای پروتستان برگزار شد. به طور معمول این کلیساها هستند که در جهت شکل‌گیری و تحقق پروژه‌های مربوط به گفت‌وگوی میان ادیان گام برمی‌دارند. در آلمان کلیساها دارای ساختاری منسجم هستند و از قدرت مالی بیشتری نسبت به نهادهای ادیان دیگر برخوردارند و در نتیجه می‌توانند اقدام به تشکیل کنگره‌هایی مثل کنگره فرانکفورت کنند.
به گفته سازمان‌دهندگان کنگره، با آنکه تشکیل این کنگره از حمایت همه‌جانبه، برای مثال از سوی صدراعظم یا رئيس جمهور آلمان یا کنفرانس اسقف‌های آلمان برخوردار نبود، اما در مجموع برگزاری آن موفقیت‌آمیز بود.
برای یواخیم والنتین، یکی از سازمان‌دهندگان کنگره، مهم‌ترین دستاورد کنگره این بود که شرکت‌کنندگان در آن دیدند که در آلمان تنها نیستند و می‌توانند از یکدیگر بیاموزند. به همین دلیل او پیش‌بینی می‌کند که در سال‌های آینده نیز چنین کنگره‌ای در آلمان برگزار خواهد شد.
نمایندگان شوراهای ادیان قرار است سال آینده یکدیگر را در هانوفر ملاقات کنند. آنها احتمال می‌دهند که به مرور شمار شرکت‌کنندگان در این کنگره افزایش خواهد یافت و نمایندگانی هم از شرق آلمان در آن حضور پیدا خواهند کرد.

getty_image

منبع: 
DW Farsi
انتشار از: 

         

 

نظردهی با فیسبوک: