پشت پرده تغییر استراتژی واشنگتن در قبال ایران و حرکت نمادین و تاریخی شاهزاده رضا پهلوی

نویسنده جنگ دوازده‌روزه را نقطه پایان بازدارندگی نظامی ایران معرفی می‌کند. این برداشت دقیق نیست. ایران در یک درگیری محدود آسیب می‌بیند، اما ماهیت بازدارندگی یک بازی بلندمدت است. ایران شبکه‌های نیابتی و ابزارهای نامتقارن دارد که تنها با یک جنگ کوتاه از بین نمی‌رود. مقاله این واقعیت را نادیده می‌گیرد و با قطعیت از تغییر بنیادین موازنه قدرت سخن می‌گوید.

نویسنده موج ملی‌گرایی پس از جنگ را یک عامل تعیین‌کننده معرفی می‌کند. این تحلیل بخشی از واقعیت را بازتاب می‌دهد اما عمق کافی ندارد. جامعه ایران چندلایه است. بخشی از جامعه ملی‌گراست، بخشی سیاسی‌ستیز است و بخشی هم از هر تحول خشونت‌آمیز می‌ترسد. تبدیل این واکنش‌ها به یک خط سیاسی واحد باعث کاهش دقت تحلیل می‌شود.

مقاله ادعای بزرگی طرح می‌کند و می‌گوید واشینگتن از ایده جنگ به سمت گذار کنترل‌شده چرخیده است. این ادعا نیاز به داده دارد. سیاست آمریکا درباره ایران یکپارچه نیست. تفاوت میان پنتاگون، کاخ سفید، وزارت خارجه و سنا بسیار گسترده است. همچنین ترامپ سیاست خارجی را بیشتر بر پایه مصلحت انتخاباتی پیش می‌برد تا مدل‌های پیچیده انتقال قدرت. متن این تفاوت‌ها را نادیده می‌گیرد.

نویسنده از یک گروه داخلی نام می‌برد که با آمریکا در تماس است و طرح رفراندوم گذار را مطرح کرده‌اند. این ادعا جذاب است اما مبهم. نه می‌گوید این گروه چه قدرتی دارد، نه توضیح می‌دهد چگونه می‌تواند از درون ساختار امنیتی عبور کند. طرح رفراندوم مرحله‌ای بدون حداقل پشتیبانی ساختاری درون حاکمیت اجرا نمی‌شود. مقاله به جای تحلیل واقعی، بر هیجان داستان تکیه می‌کند.

نویسنده بر نقش شاهزاده تمرکز می‌کند و او را نیروی بازدارنده علیه طرح‌های تجزیه‌طلبانه معرفی می‌کند. این تحلیل اما از یک نکته مهم غافل می‌ماند. شاهزاده شبکه حزبی، سازمانی و میدانی در داخل کشور ندارد. نقش او بیشتر نمادین است. تغییر تاکتیک‌های رسانه‌ای او نمی‌تواند به‌تنهایی مبنای یک مدل گذار باشد.

مقاله رفراندوم را مدل مطلوب معرفی می‌کند اما واقعیت را در سه بخش ساده‌سازی می‌کند.
یک، رفراندوم در یک نظام بسته بدون کنترل ابزار امنیتی ممکن نمی‌شود.
دو، نظارت بین‌المللی نیازمند پذیرش رسمی حاکمیت است.
سه، هر رفراندومی نیازمند فضای امن و نهادهای انتقال قدرت است.
هیچ‌کدام از این سه شرط در متن به‌درستی تحلیل نمی‌شود. رفراندوم می‌تواند ایده‌ای قابل بررسی باشد اما اجرای آن بدون شکاف جدی در سپاه و پذیرش بخشی از حاکمیت غیرممکن است.

نویسنده می‌گوید سیستم به نقطه فروپاشی روحیه رسیده است. این تحلیل یک‌سویه است. سپاه ساختاری چندلایه دارد. در سال‌های گذشته خود را برای هرج‌ومرج آماده کرده است. ریزش وجود دارد اما کنترل هم وجود دارد. تصویر مقاله از سپاه بیش از حد آسیب‌پذیر است.

پایان مقاله تصویری امیدبخش می‌سازد، اما از یک تناقض رنج می‌برد. نویسنده از یک طرف با قطعیت از فروپاشی نرم سخن می‌گوید و از طرف دیگر شرط موفقیت طرح را همکاری اپوزیسیون و فعالان داخل می‌داند. این شرط در حال حاضر تحقق‌ناپذیر است. اپوزیسیون خارجی پراکنده است و شبکه مخالفان داخلی زیر فشار امنیتی قرار دارد.

طرح تغییر رژیم با رفراندوم یک ایده جدید نیست و در واقع خواست اولیه مردم برای تغییر رژیم بود و من باور دارم که هنوز هم هست، اما یک مشکل وجود دارد!
افراد و گروه و سازمانهایی وجود دارند که بعنوان اپوزسیون شناخته میشوند. این عناصر شناخته شده سالهاست که در خارج از کشور و تحت عنوان اپوزسیون از فاندهای متفاوتی استفاده می کنند که با تغییر رژیم در ایران این گروه ها دیگر دلیلی برای ادامه نخواهند داشت. در اینجا مشکلی وجود دارد! این تشکیلات از هم اکنون میدانند که در آن رفراندوم فرضی نمی‌توانند روی رای مردم حساب کنند و از همین الان خود را شکست خورده می بینند. از زمان انقلاب مهسا تا کنون، این عناصر به طرق مختلف به جنبش مردم ایران لطمه زده اند و حاضر به قبول شکست نیستند، شکستی که بعد از آن فاندهای خود را هم از دست خواهند داد!
اینان با این شرایط ترجیح به بقای رژیم میدهند تا آن رفراندوم، و در صورتیکه تصمیم نهایی مجامع بین المللی تغییر رژیم باشد، طرح جنگ داخلی و حتی تجزیه ایران را ترجیح میدهند!
وظیفه امروز مردم و اپوزیسیون حقیقی کوتاه کردن دست اینان از عنوان جعلی اپوزسیون و عریان نمودن اهداف اصلی آنان در عرصه بین المللی ست!

مقاله جناب فرخی از شیوه روایت سازی آخوند ها الگو برداری کرده و چند فاکت احتمالی را با انبوهی از رویا پردازی در آمیخته . تا جایی که حتی نام کشورهایی که سران ج،ا میتوانند به آنها پناه ببرند را هم تعیین کرده 🙃🤨
ادعا ایشان مبنی بر اینکه “ شاهزاده از تکیه به حمله نظامی برای براندازی منصرف شده “ به منظور القای این دروغ است که شاهزاده پیشتر به آمریکا و اسراییل تکیه داشت !
از سوی دیگر ، این خیال پردازی ها در مورد زد و بند و توافقات در بالا به مردم القا میکند مبارزه را کنار بگذارند و منتظر نتیجه مذاکرات باشند

دوستان، چند نکته مهم:
همانطور که قبلاً در پاسخ به مقاله فرخی نوشتم، بسیاری از شعارهایی که به‌عنوان «نظر مردم» آورده شده، در عمل در خیابان‌ها سر داده نشده و صرفاً توسط جمعی از اصلاح‌طلبان منتشر شده است؛ بنابراین برداشت‌ها اغراق‌آمیز است.
«راه سوم ترامپ» با راه سوم قدیمی رفراندوم‌طلبان فرق دارد: فشار خارجی، مذاکره با نخبگان و مدیریت گذار، بدون تکیه بر رفراندوم یا شعارها.
نکته مهم دیگر، تأکید هوشنگ اسدی عزیز بر نقش حضور واقعی مردم و مقاومت برای احقاق حق ملی خویش است؛ یعنی هر مسیر گذار باید با مشارکت فعال مردم و جریان‌های مشروع اجتماعی همراه باشد تا مشروعیت و دوام پیدا کند.
تجربه تاریخی افغانستان پس از ۲۰۰۱ درس عبرت بزرگی است: در آخرین مرحله کنفرانس بن، اغلب افغان‌ها خواهان بازگشت ظاهرشاه بودند، اما دخالت همسایگان، به‌ویژه جمهوری اسلامی ایران، باعث شد نظام جمهوری شکل بگیرد و مشروعیت واقعی نداشته باشد. این تجربه نشان می‌دهد که فقدان جریان با مشروعیت اجتماعی و تاریخی، حتی با حمایت خارجی، می‌تواند مسیر گذار را آسیب‌پذیر کند.
نتیجه: فشار خارجی و مذاکرات پشت‌پرده کافی نیست؛ موفقیت «راه سوم» مستلزم ترکیب حضور فعال مردم، مشارکت ملی‌گرایان به ویژه شاهزاده رضا پهلوی و جریان‌های مشروع اجتماعی، و مدیریت گذار هوشمندانه است. مشروعیت واقعی و مقاومت مردم، کلید سرنوشت ایران است.
با تشکر مجدد از هوشنگ اسدی گرامی

در پاسخ به دوست گرامی علیرضا بیاتی، برداشت خودم را ، مستقیما زیر این پست می گذارم تا شاید بیشتر و عمومی تر بدان توجه شود .
------------------
تردیدی نیست که آرزوها و مطالبات اصلاح‌طلبان رانده‌شده از حکومت، و همچنین طیف‌های مختلف چپِ ضد پهلوی، سال‌هاست با طرح «راه سوم» و نوعی رفراندوم گره خورده است. نیروهایی که از رفراندوم سخن می‌گفتند، همواره مخالف تحریم‌های آمریکا و فشارهای بین‌المللی بر جمهوری اسلامی بوده و هستند. مبنای حرکت آنان در عمل، اتکا و مماشات با چهره‌های کمتر رانده‌شده درون ساختار قدرت ـ مانند خاتمی و روحانی ـ بوده است.
پایگاه اجتماعی و ابزار فشار این جریان‌ها عمدتاً «جامعه مدنی» معرفی می‌شد؛ جامعه‌ای که نه توان حضور مؤثر در متن بحران را داشت و نه قادر بود هژمونی راهبردیِ لازم برای پیوند با شبکه‌های مدنی واقعی را ایجاد کند. چهره‌های شاخص این طیف، از خاتمی و موسوی گرفته تا تاج‌زاده و نرگس محمدی، در موقعیت‌هایی قرار دارند که بیشتر شبیه فریاد از گوشه‌ای دور است تا کنشگری تعیین‌کننده در بطن جامعه.
جمع‌آوری امضا توسط این گروه‌ها، بیشتر به پرتاب سنگی در رودخانه‌ای طوفانی می‌ماند؛ عملی که تنها پرتاب‌کنندگان سنگ تماشاگرش هستند، بی‌آنکه مسیر رودخانه یا حاشیه‌هایش کمترین تغییری کند.
با این توضیحات امیدوارم روشن کرده باشم که آنچه امروز به‌عنوان «راه سوم جدید» مطرح می‌شود، هیچ ارتباط ماهوی با «راه سومِ رفراندوم‌گویان» سابق ندارد. اگر بخواهم نامی برای آن بگذارم، ترجیح می‌دهم «راه سوم ترامپ» بنامم. چنان‌که از محتوای تحلیل برمی‌آید، در پایان این مسیر نوعی «واگذاری طبیعی‌تر قدرت» از نگاه آمریکا مطرح است؛ در حالی‌که بخش اصلی روند، یعنی تضعیف و کنار زدنِ ساختار فعلی، از پیش طراحی شده است و پس از آن است که نیروهای مختلف می‌توانند در کنار برخی اجزای حاکمیت به تقسیم کنترل‌شده قدرت بپردازند.
بنابراین، رفراندوم در این طرح جایگاهی ندارد و اساساً سخنی از راه‌حل‌های آشنایِ دهه‌های گذشته نیست. تنها نقطه اشتراک اینجاست که در هر دو نگاه، کنار زدن آنچه امروز «جمهوری اسلامی» نامیده می‌شود هدف نهایی است؛ اما تفاوت بنیادین در مسیر، منطق و ابزارهای رسیدن به آن است.
رفراندوم‌طلبانِ قدیمی نه بر پایه داده‌های میدانی و واقعیت‌ها، بلکه بر اساس بی‌عملی سیاسی و مخالفت با پهلوی، همیشه «راهِ به‌ظاهر میانه» را انتخاب می‌کردند؛ راهی که اتکا به جامعه مدنیِ ناتوان یا پذیرش رفراندوم در حضور ساختار اسلامی از پیش شکست‌خورده بود.
در پایان، تأکید می‌کنم که بحث اصلی این نیست که ریشه این تحلیل یا خاستگاه نظری آن دقیقاً کجاست، بلکه آنچه اهمیت دارد، توجه به این نکته است که اگر این مسیر واقعاً «استراتژی جدید ترامپ» باشد، باید جدی گرفته شود. چراکه فاکتورهای تعیین‌کننده آن نه تنها ربطی به نگاه امضاکنندگان ندارد، بلکه در بسیاری موارد در تضاد مستقیم با دیدگاه آن‌هاست.

پایه این تحلیل
نقل از متن ؛ در شبکه های اجتماعی و خیابان ها ، شعارهایی « نه به رژیم اسلامی ، نه به حمله خارجی و تجزیه ایران »
دوستان دقت کنند این شعارها هرگز در خیابان سر داده نشد و صرفاً با امضای تعدادی افراد که خود را در دایره اصلاح‌طلبان تعریف میکنند صادر شد و لذا بر پایه این دیدگاه تمام سعی نویسنده مصادره به مطلوب کردن این شعار است که از اساس غلط است.
وارد نظر شخصی خود نمی‌شوم اما به دوستان پیشنهاد میکنم با دقت متن ها و نظرات را مورد بررسی قرار دهند

دوستانی در اینجا، به‌جای داشتن نگاهی آرام و بی‌طرفانه به تحلیل آقای فرخی، با اتهاماتی مانند «فرستاده رژیم بودن» یا «فاندی بودن» واکنش نشان داده‌اند.
من در مقاله قبلی فرخی نشان دادم که واکنش او نیز بر مبنای نوعی نگاه مطلق‌گرایانه بود؛ نگاهی که عملاً می‌گوید فقط نظر من درست است و دیگران باید شنونده باشند. البته برخورد من هم شاید کمی تند بود و او هم واکنش چندان ملایمی نداشت.
با این پیش‌زمینه، می‌خواهم بگویم که تحلیل حاضر، تحلیلی پخته و مبتنی بر واقعیاتی است که در برابر چشمان ما جریان دارد. می‌پذیرم که ممکن است برخی از «فاکت‌ها» دقیق نباشند یا بخش‌هایی مربوط به شاهزاده بیشتر بر حدس‌های قابل دفاع تکیه داشته باشد تا بر داده‌های قطعی؛ اما شخصاً تلاش می‌کنم بر محتوا و منطق تحلیل تمرکز کنم، نه بر اینکه نویسنده آن چه کسی است.
فرقی نمی‌کند این نوشته از سوی فردی نزدیک به رژیم باشد یا منتقدان درون یا بیرون از کشور؛ آنچه اهمیت دارد محتوای تحلیل است.
من در مجموع با دیدگاه فرخی هم‌نظر هستم. می‌دانم که ممکن است از نگاه برخی دوستان، این نوع تحلیل‌ها برای نیروهای برانداز ناخوشایند یا ناامیدکننده به نظر برسد، اما واقعیت این است که مسیر براندازی هرگز دقیقاً مطابق انتظار ما و یا از راه‌های شناخته‌شده/ مبهم قبلی پیش نمی‌رود. ، هیچ‌کس نمی‌تواند پاسخ کاملاً قانع‌کننده‌ای درباره مسیر آینده بدهد.