چگونه مخالفان شاهزاده رضا پهلوی بن‌بست سیاسی را آگاهانه ساختند

بخش عمده تشكلها و افراد شاخص جمهوريخواه خواهان هيچ اتحاد و همكاري با نيرويي كه با محوريت اقاي پهلوي اخيرا بسيار وسعت يافته و به نيروي عمده سرنگوني طلب جمهوري اسلامي در خارج و داخل تبدل شده، نبوده و نيستند. فاصله آنها در مجموعه خود با جمهوري اسلامي كمتر از فاصله شان با اقاي پهلوي است. در صفوف آنها نيز نيروهاي افراطي و مخرب و فحاش مثل بخش افراطي طرفدار سلطنت، به اندازه كافي وجود دارد و لي علت اين كه كمتر ديده ميشوند به خاطر كميت بسيار نازل و پايين صفوف مجموعه انهاست. اين همه تبليغات و هياهو جنجال براي همايش كلن در المان در ٢٥ ژانويه امسال به بر آمدي قابل اعتنا نينجاميد، تعداد بسيار اندكي به اين دعوت پاسخ دادند و بيشتر روشن شد كه اين نيروها چقدر ضعيف و ناتوانند. در عين حال اين نيروها، حاضر به بذيرش واقعيت وجودي خود نيستند.

تحلیل پیش روی پیش از آنکه واکنش ها را نسبت به ادعای گرایش خود زیر زره بین برده و موشکافانه بررسی کند بیشتر به نگاهی فرافکنانه روی می آورد . به‌طور خلاصه، مقاله از نظر بیانی هر چند جذاب و منسجم است اما متن در قامت یک بیانیه‌ی خطی و قاطع نوشته شده تا احساس نظم، انسجام و قطعیت ایجاد کند.به همین خاطر از منظر تحلیلی، گفتمان خودتوجیه‌گرانهای دارد که هم از نظر منطقی و هم از نظر شواهد تاریخی یک‌سویه است.
در نهایت، اقای آذری همان کاری را انجام می‌دهد که دیگران را به آن متهم می‌کند: بازتولید بن‌بست از خلال حذف گفت‌وگوی واقعی.

دروود بر آقای علمداری گرامی،
تحشیه ای بر صحبتهای شما.

یا شما واقعا میخواهید و قصد نیک دارید که از در گفتگو و راهگشاییها برآیید یا اینکه شما برای خالی نبودن عریضه، گاه گداری مطلبی مینویسید و مثل پرتاب تیر در تاریکی منتشر میکنید به این امید که به هدفی اصابت کند. من ولی فرض را بر این میگذارم که نیّت شما خیر است و به همین سبب خیلی مختصر بدون طول و تفصیل جزئیّات به برخی نکات مطلب شما میپردازم.
1- مقایسه سال 1357 با امروز، خبط آشکار است؛ زیرا شرایط و موقعیّتها و بسیاری چیزهای ریز و درشت از تحوّلات فرهنگی و اجتماعی و تکنیکی بگیرید تا بیایید به دیاسپورای ایرانیان در سراسر کره زمین، اختلاف و تمایز و شکل و شمایل دیگر و بسیار عمیقی نسبت به دوران واقعه 1357 دارند. بحث بنیادی در باره آیین کشورآرایی را نمیتوان در جایی مطرح کرد که سیلاب خونریزی تا زانوی اسبان رسیده است و همینطور داره ساعت به ساعت بر آن اضافه میشود و سرهای اسبان را نیز دارد در قعر خودش فرو میبلعد. بحث امروز ما فرد یا افراد نیستند. بحث امروز ما این است که پس از حاکم بودن نیم قرن گیوتین الهی در ایران، تمام آنانی که خود را با نام «اپوزیسیون» اتیکت زده اند، هیچوقت و هرگز نتوانستند به حدّاقلی از «پرنسیپهای باهمایی» دست یابند؛ سوای اینکه در این فاصله نیم قرنه فقط شکم همدیگر را سفره سفره کردند. من از شما میپرسم که رهبری جمعی را چه کسانی باید نمایندگی کنند؟. اگر فرض را بر این بگذاریم که شاهزاده رضا پهلوی، یکی از این رهبران است، آنگاه شما به من صمیمانه توضیح دهید که دیگر رهبران چه کسانی هستند و کجایند؟. رهبر ملّیون که بیرق مصدّق را همواره البسه خود دارند، نماینده شان کیست و چرا پا پیش نمیگذارد؟. نماینده لیبرالها که عَلَم شاهپور بختیار را به دوش میکشند، نماینده شان کیست و چرا پا پیش نمی گذارند؟. نماینده چپها [بخوانید ایدئولوژیستها] که شنل خاخام یهودی – کارل مارکس- را بر دوش خویش افکنده اند، کیست و چرا پا پیش نمیگذارند؟. نماینده سوسیال دمکراتها و دیگران چه کسانی هستند و چرا شهامت ندارند که پا پیش بگذارند و وارد میدان همآوردی شوند؟. خودمان را هیچوقت فریب ندهیم؛ زیرا با خودفریبی، زمینه را برای اینکه دیگران ما را تمام عمر، فریب بدهند با دست خودمان مهیّا کرده ایم. حقیقت این است که مدّعیون گرایشهای دیگر، هیچکس را ندارند و اگر کسی نیز به فرض در میان آنها وجود داشته باشد به دلیل آنکه «پرستیژ و فرّ و محبوبیّتی بین مردم در مقایسه با شاهزاده رضا پهلوی» ندارند، جرات این را ندارند که بخواهند در کنار شاهزاده دور یک میز بنشینند و با همدیگر مشاوره کنند. پس بحث از چلو کباب، زمانی میتوان کرد که مخلّفاتش دم دست باشند. وقتی نیست، حرف زدن در باره آن، فانتزیبافی است.
2- در جامعه ای که جمع سه نفره را سرکوب و تحت تعقیب میگذارند، بحث از سازماندهی محلّی و تشکیلات سراسری تحت حکومتی مخوف و جانستان و خونریز به شوخی بیشتر شباهت دارد تا واقعبینی جامعه شناختی که رشته جنابعالی است.
3- در شرایط سرکوب گسترده و حاکم بودن گیوتین خونریز، اتفاقا اعتراض خیابانی است که بدیلها را آشکار و متعیّن میکند. شبکه های پایدار در جایی شکل میگیرند که مردم برای اظهار نظرات فردی شان به اتّهام «بغی» در برابر جوخه اعدام یا زیر چوبه دار قرار نگیرند.
4- هیچکس دنبال منجی نمیگردد. حتّا مومنان و منتظران «مهدی موعود» نیز به مُنجی بودن او هیچ اعتقادی ندارند؛ بلکه فقط به حیث شعار برای فریب دادن مردم و گریختن از مسئولیّتهای فردی و جمعی و کشوری مدام از آن صحبتها و رجزخوانیها میکنند. فقط خود انسانها هستند که میتوانند با همکاریهای مشترک به نجات خودشان از باتلاقهای خواسته و ناخواسته مدد کنند. هیچکس مُنجی دیگری نیست؛ بلکه میتواند یاور و یار خاطر دیگری باشد و خودش نیز در کنار دیگران، خاطرشاد بزیید.
5- احزاب در باختر زمین بر شالوده قرنها اندیشیدن سنجشی و صف آراییهای فکری متفکران و فیلسوفان برجسته با معضلات فرهنگی و اجتماعی و کیهانشناختی و مذهبی و دینی و غیره و ذالک، زمینه های شکلگیری آنها را ایجاد کردند. مثلا احزاب «لیبرال»، صدها متفکّر بسیار قویمایه در پسزمینه مرامنامه فکری خود دارند. در ایران ما، «لیبرالیسم» نه تنها هیچ متفکّری نداشته است و هنوزم ندارد؛ بلکه به حیث «فحش تحقیری و ابزار کوبیدن» علیه تمام انسانهایی به کار برده شد که بهره ای از آزاداندیشی و استقلال فکر داشتند و به قول معروف، ملّی و لیبرال مسلک بودند.
6- من بارها و به کرّات از ابعاد مختلف نوشته و مستدل عبارتبندی کرده ام که زمانی میتوان طیف متکثّر را به مخرج مشترک واحد ارتقا داد که هیچکس ادّعای مالک حقیقت بودن را نداشته باشد. انصافا آقای علمداری در دور و بر خودتان گرایشهایی را میشناسید که چنین ادّعایی نداشته باشند؟. مغزه ایده دمکراسی را قرنهای قرن پیش، «بزرگمهر»، در یک جمله عبارت بندی کرد: «همه چیز را همگان دانند، همگان، زمادر نزاده اند». آیا شما در اطراف خودتان افرادی را میشناسید که مغزه این حرف را فهمیده و گواریده باشند؟.
7- در اینکه گسستن ارگانهایی از بدنه حکومت فقاهتی میتوانند به پروسه فروپاشی سیستم حاکم و کمک برای خلع ید آنها باشند، شکّی نیست. ولی این کار نیز زمانی واقعیّت اجرایی پیدا میکند که صدای مردم در خیابان، طنین افکن شده باشد و نیروهای مدّعی اپوزیسیون به جای در فکر تسخیر «قدرت و اقتدار بودن» بکوشند که به مردم خیابان نشان دهند که در کنار آنها ایستاده اند و یکپارچه با آنها علیه حکومت نالایقان میرزمند.
8- بدیل از آسمان هفتم نازل نمیشود. نیم قرن تمام، فرصت کافی وجود داشت تا آنانی که ادّعای میهندوستی و مردمدوستی میکنند، نه از بهر کسب قدرت و امتیاز و اقتدار و کرسیهای مجلس؛ بلکه از مهر و عشق به مردم و میهن در کنار یکدیگر بایستند و مشاوره کنند و مراوده که چه میتوان و باید به صورت مشترک اجرا کرد. ولی کو و کی و کجا؟ آیا چنین اتّفاقی در طول نیم قرن پیش اصلا پیش آمد؟. هر کسی را که میبینی، ساز خودش را میزند و مدّعی جامعیّت «حقیقت» است. با چنین گرایشهایی نمیتوان حتّا کلاس پنج نفره دانش آموزان ابتدایی را سر و سامان داد؛ چه رسد به مملکتی به وسعت ایران و جمعیّت نود میلیونی اش را.
9- مذاکره با دیگراندیشان زمانی امکانپذیر است که هر دیگراندیشی خودش به سخن درآید؛ نه نماینده اش. مثلا – من نمیدانم مرده است یا زنده – آقای مسعود رجوی باید شخصا خودش در کنار شاهزاده بایستد و مسائلش را مطرح کند بدون هیچ واسطه ای. رهبران دیگر گرایشها نیز همینطور.
10- زمانی میتوان از جنگها و طغیانها و خیزشها و کشمکشهای فرسایشی کاست که «ایران و مردمش» بر تمام عقاید و مذاهب و ایدئولوژیها و مرام و مسلکها اولویّت و ارجحیّت داشته باشند. آیا شما گرایشی را میشناسید که ایران و مردمش را فراتر از ادیان ایمانخواه و عقاید و مذاهب و ایدئولوژیهای خودشان بدانند؟.
11- من بارها از ابعاد مختلف نوشته و گفته ام که ایده دمکراسی، عین وضعیّت آب و هوایی است و ماندن و دوام یا تغییر آن به نوع رفتار و کردار و ذهنیّت تک تک انسانهایی منوط است که طالب دمکراسی هستند. ذهنیّتی که دمکراسی را برای به کرسی نشاندن اراده فرقه ای و تشکیلاتی خودش می خواهد، هرگز به زایش و دوام دمکراسی مددی نخواهد رسانید. اول باید هر تشکیلاتی مرزهای خودش را تعیین و مشخّص کند تا بتوان برآورد کرد که چقدر دیگری میتواند در آفرینش فضای دمکراسی، سهیم باشد. سازمانی مثل سازمان مجاهدین که بسیار سازمان بسته و بیگ برادری و به شدّت تحت کنترل است از دمکراسی چه چیزی میفهمد که دیگران نمیفهمند؟.
12- آمریکا و اسرائیل و دیگر مردم جهان، خاصم ما نیستند. خاصم ملّت ایران دقیقا در خود خاک ایران مستقر است. شما وقتی که زورتان نرسد مار کبرا را از منزل خودتان خارج کنید، بالطّبع زنگ میزنید به کسانی که تخصّصشان مارگیری است. مردم ایران خیلی انسانهای مدارا کن و صبوری هستند. به انواع و اقسام روشهای مسالمت آمیز خواستند که اصلاحاتی را در سیستم حکومت اسلامی ایجاد کنند، ولی هر مرتبه با شدیدترین واکنشها روبرو شدند. حقیقت تلخ این است که حکومت و مردم در ایران دو همکار یکدیگر نیستند؛ بلکه دو خاصم خونی علیه یکدیگر هستند و آنانی که این شرایط را مهیّا و حاکم کردند، هرگز مردم ایران نبودند؛ بلکه حکومتگران بودند که مردم را آنقدر چزوندند تا بالاخره به نیروهای عصیانگر تبدیل شدند و برای آزادی خود همچون غریقی در میان دریا به هر چیزی آویزان میشوند؛ ولو دخالت مستقیم نظامی کشورهای همسایه یا ینگه دنیا.
13- من مقایسه مردم خودمان را - نه دار و دسته حکومتگران را - با مردم لیبی و افغانستان و سوریه و عراق، توهین مستقیم به مردم ایران میدانم. این به معنای این نیست که دیگران انسان نیستند و ما تافته جدا بافته ای هستیم. خیر. این به معنای این است که مردم ما، سطح شعور و فهم و درکشان متفاوت از دیگران است. آن که نفرت را در وجود مردم، تولید کرد و غلظت آن را به سرحد جنون آمیز ارتقا داد، رفتارها و گفتارها و کردارهای زمامداران حکومت فقاهتی بودند و هستند. انزجار مردم از حکومتگران، نتیجه نیم قرن «اخلاق اسلامی» حضرات حاکم و اعوان و انصارشان بود که بدترین تبهکاریها را به نام «اسلام و قرآن و الله و رسولش» مرتکب شدند و همچنان میشوند.
14- در باره مسئله ای که در باره فراخوان و نقش شاهزاده رضا پهلوی نوشته اید، من صحبتی نمیکنم؛ زیرا این عقیده سیاسی شخص شماست و به واقعیّتهای رخ داده، هیچ ربطی ندارند. کماکان در جایی که من گوشهایم کر باشند، طبیعتا صدای غرّش آسمان را نیز نمیشنوم و اگر کسی پرسید، جواب میدهم که من چیزی نشنیدم. الله اعلم!.
شاد زی و دیر زی!
فرامرز حیدریان
///////////////////////////////////////

مجدّدا دروود بر آقای علمداری گرامی،
توضیحی دیگر برای عمیقتر دیدن از زوایای مختلف.

1- لازم میدانم توضیح دهم که من به مفاهیمی به نام «حقّ و باطل»، هیچ اعتقادی ندارم؛ زیرا پسزمینه آنها از کژفهمی خطرناکی در مقوله «شناخت» ریشه میگیرد که جامعه ایران و جامعه جهانی را هزاره هاست به خفّت و نکبت درغلتانده اند. انسان، طیفی از رفتارهای متفاوت است که در موقعیّتها و زمانهای مختلف، حسب وضعیّت پیش آمده از خودش بروز میدهد. چیزی که اینجا ممکن است، حقّ جلوه کند، در صد قدم آنطرفتر میتواند، شرّ آزارنده باشد. تشخیص این تفاوت کلیدی به ذهنیّتی منوط است که اسیر اعتقادات نصّی نباشد؛ بلکه خود انسان در برابر موقعیّت پیش آمده بتواند تمییز و تشخیص دهد که چه چیزی در اینجا و اکنون، عمل خیر است و چه اقدامی میتواند عمل شرّ باشد. فراافکنی عمل خیر و شرّ به تمام دورانها و موقعیّتها و مکانها و وضعیّتها، کاملا خطا و خطرناک است. بنابر این بازماندن انسانهایی که به «جبهه حقّ و باطل» وابسته اند، حکایت از ذهنیّتهای در بند میکند؛ نه ذهنیّتهای آزاد از اعتقادات نصّی که به طور قیراطی تعیین میکنند که چه چیزی «خیر مطلق» است و چه چیزی «شرّ مطلق». بینش انسانشناخت و تجربیات کهنسال ایرانیان، خلاف «خیر و شرّ مطلق» است [= این مسئله را در همان شاهنامه میتوان دقیق ملاحظه کرد: جنگ رستم با اژدها (= که در حقیقت تبلور نبرد مردم ایران با بینش نصوصی موبدان زرتشتی و میترائی است که «خیر و شرّ» را مطلق میدانستند)]. بنابر این، تفاوت ما با دیگران، تمایزمان در تجربیات است؛ نه در شرایط و وضعیّتهای مشابه.
2- انقلاب 1357، خطایی همگانی بود. به همین دلیل نیز کودک انقلاب، سقط شد؛ زیرا انقلابی را که در سراسر ایران، هزار نفر میتوانستند منطقی و اصولی و اساسی واقعیّت پذیر کنند، با حضور میلیونی انسانها، نه تنها به نتیجه نرسید؛ بلکه سراسر ساختارها را نیز با عواقب وحشتناک و صدمات و خسارات شدید مادّی و معنوی و انسانی به دنبال خودش داشت تا همین امروز. من تاکید کرده بودم که نیم قرن آزگار، مدّعیان اپوزیسیونها فرصت داشتند تا با یکدیگر صحبت کنند و راهگشایهای خود را به سمع همه برسانند؛ چنانچه به راستی درسی از تجربه انقلاب 1357 کسب کرده بودند. ولی در واقعیّت نیم قرن اخیر، تمام گرایشها بر این بودند که با تسویه حسابها و اتهامها و مُجرم پیدا کردن و تقصیر را به گردن دیگران انداختن، تمام فرصتها را از دست بدهند؛ برغم اینکه مردم ایران در این فاصله نیم قرنه، بارها به پا خاستند و با حکومتگران گلاویز شدند و هر مرتبه به خاک و خون در غلتیدند. ما نباید اختلافات عقیدتی و برنامه ای و غیره و ذالک خودمان را با ریختن خون مردم ایران، تطهیر کنیم و حقّانیّت بتراشیم برای خودمان. مردم به دنبال زندگی ساده و آزاد از اجبارهای حکومتی هستند. بالطّبع هر چقدر دست اندرکاران و زمامداران و گرایشها بتوانند با همدیگر کنار بیایند، لطمات و صدمات مردم نیز کمتر و کمتر خواهند بود. نمونه اش «آمریکا» بعد از جنگهای داخلی که تمام گرایشها، اختلافات عقیدتی خودشان را به داخل «سنا» بردند و جامعه را در آزادی زیستن خودش واگذاشتند. پس بحث بر سر حضور میلیونی مردم نباید باشد، چنانچه گرایشهای مدّعو، شهامت در کنار یکدیگر ایستادن را داشته باشند؛ برغم اختلاف شدید عقیدتی. «پیش شرط گذاشتن» برای چیزی که هنوز موضوعیّت آن بررسی نشده است، راهگشا به هیچ چیزی نیست. مدّعیان باید اول گرد یک میز جمع شوند، صحبتها و منظورهای خود را اظهار کنند، سپس تلاش کنند که از مجموعه صحبتها به اخذ مخرج مشترکی کامیاب شوند. وقتی که شما یا دیگران، پیشاپیش، شرط میگذارید، راه را نیز پیشاپیش بر هر گونه باهمایی و باهماندیشی میبندید. شرط و شروط باید از پیامدهای باهماندیشی و باهمایی باشد؛ نه برعکس.
3- از یاد نبرید که برآمدن رژیم نازیسم در کشوری اتّفاق افتاد که یکی از پر جمعیّترین متفکّران و فیلسوفان و نویسندگان و حقوقدانان و شاعران و مخترعان و مکتشفان و مهندسان و آهنگسازان و نقّاشان و دیگر هنرمندان را در دامنه «اندیشیدن و آفریدن» داشت. صرف اینکه واقعه ای ناگوار و دهشتناک در سرزمینی که ریشه های رویداد تا عهد اساطیری نیز میرسند، دلیل بر آن نمیشود که ما نتیجه ای قیاسی بگیریم برای آینده ای که محصول باهمآیی و تصمیمگیری آگاهانه امروز ماست. آن مردمی که میلیونی به دنبال خمینی افتادند، مقلّدانی بودند که طیف تحصیل کردگان و آکادمیکرها و کنشگران ایرانی در روشنگری اذهانشان به شدّت غفلت کرده بودند و خوراک مناسبی را در اختیار طیف آخوندها گذاشته بودند برای مقاصدی که در مخیله خود میپختند.
4- جمهوری اسلامی به همان اندازه از پیامدهای کمپلکسها و بغرنجهای تاریخی و فرهنگی جامعه ایرانیست که روسیه تحت حزب کمونیست و استالین، جامعه آلمان، تحت نازیسم و هیتلر و جامعه ایتالیا تحت فاشیسم و موسولینی و همینطور جوامع دیگر که مشکلاتی مشابه ما دارند. قبل از اینکه ما بخواهیم چیزی را «شرّ مطلق» بنامیم، باید بیندیشیم که چنان «شرّ مطلقی» از کجا آبشخور خود را داشته است که توانسته تمام رگها و مویرگها و شاهرگهای جامعه را در قبضه خودش بگیرد؟. اندیشیدن در باره سرچشمه های «شرّ مطلق» میتواند ما را نه تنها بر «شرّ مطلق» چیره کند؛ بلکه امکانهای زایش «شرّهای مطلق دیگر» را در آینده ممانعت کند. گریز ما از اندیشیدن انتقادی و روشنگر در باره «منشا هر چیزی»، زمینه را برای گسترش آن در تاریکی مناسبات اجتماعی و کشوری مهیّا میکند. جمهوری اسلامی، حادث شده بر ایران نبود؛ بلکه برآیند پارگی روان ایرانی و التقاط در تصوّراتی بود که از «تصویر خدا و دین [= تضاد تصویر سیمرغ با تصویر الله و دین پیدایشی در فرهنگ ایرانی با دین نصوصی در ادیان نوری و سامی]» در مخیله خودش داشت.
5- مسئله سقوط حکومت فقاهتی حتّا اگر به هیچ نیروی خارجی نیز متوسّل نشویم، حتمی بودن سقوطش جای چون و چرا ندارد؛ زیرا ملّتی که هیچ چیزی و دلخوشکنی برای زیستن ندارد، جانش را برای هر ریسکی حاضر است به خطر اندازد. وقتی که مردمی تحت سیطره حکومت فقاهتی، هرگز حسّ زیستن و زندگی را ندارند؛ آنگاه دلیلی نیز برای بقاء و ماندن خود؛ آنهم با خفّت و خواری و ذلّت در تحت حکومتگرانی سفّاک را نخواهند تاب آورد. دخالت خارجی اگر ضرورتش ایجاب کند، تنها میتواند در ابعادی اتّفاق اقتد که بتوانند ماشین سرکوب حکومت را از کار بیندازند تا سپس خود مردم، ادامه و بقیه کار را واقعیّت پذیر کنند. من همچنان تاکید میکنم که بحثهای «جنگ داخلی و تجزیه و چرندیاتی از این دست» به هیچوجه در ساحت مردم ما نمیگنجد و به کت این ملّت نیز نمیرود. چیزی در این ملّت هست که فراسوی علقه های قومی و نژادی و اعتقادی و غیره و ذالک، «جوهره» دارد و مردم را در کنار یکدیگر حفظ میکند. تاریخ ایران، شاهد گویای این صحبت من است.
6- در اینکه هر کشوری به دنبال منافع خودش است، هیچ بحثی نیست. این دُرُست مثل این میماند که بدانیم هر طلافروشی در بازار طلافروشان به دنبال کاسبی خودش است. فقط مسئله این است که من به حیث مشتری باید بدانم که چه چیزی میخواهم و دنبال چه چیزی هستم. طبیعتا وقتی پای معامله پیش بیاید، آنگاه میتوان چک و چانه نیز زد. حضور آمریکا در خلیج فارس، پیش از آنکه در فکر منافع ایران و کشورهای خلیج فارس باشد، همانطور که «ترامپ» تاکید کرده است، در فکر «First America» است. ولی ما میتوانیم - چنانچه با هوش باشیم- از این فرصت استفاده کنیم تا اژدهای داخل خانه را در بند کنیم. ما نمیتوانیم در دنیای امروز و شبکه های مختلف اجتماعی و پیوندهای گسترده ای که وجود دارند، دیوار چین دور خودمان بکشیم، مبادا که اعتقاداتمان، لکه دار شوند!. جهان امروز، جهان «داد و ستد» است در هر عرصه ای که شما تصوّرش را بتوانید بکنید.
7- بحث من بر یک نکته تاکید مبرم داشت که شما آن را نادیده گرفته اید. من نوشتم دیگرانی که به گرایشهای مختلف تعلّق دارند – مهم نیست چه اعتقاداتی را پدافند میکنند – نماینده خودشان را باید معرفی کنند به مردم ایران و بروند در کنار شاهزاده بایستند؛ چنانچه از صمیم قلب، ایران و مردمش را دوست دارند و برآنند که کاری برای این ملّت و ایران انجام دهند. صرف «جمهوریخواه بودن»؛ ولی مرد میدان همآوردی نشدن، دلیل بر حقّانیّت داشتن به چیزی و نقش داشتن در اتّخاذ تصمیمهایی نیست. من باید در جایی حضور عینی و ملموس داشته باشم تا بتوانم مقاصد و اهداف خودم را به پیش ببرم. با مخالفت خشک و خالی، هیچکس به جایی نمیرسد. کسانی که معتقدند «جمهوریخواهی» میتواند پاسخگوی مسائل ایران باشد، باید دلیر باشند و ادّعای خود را در میدان همآوردی به محک بزنند و اثبات کنند. هیچکس با جنگیدن علیه دیگر گرایشها به حقّانیّت خودش کامیاب نخواهد شد؛ زیرا آن که باید انتخاب کند، گرایشها نیستند؛ بلکه «مردم ایران در جامعیّت وجودی» هستند و منظور منم از «جامعیّت وجودی»، جنبه آماری نیست؛ بلکه کسانی منظورمه که شرایط انتخاب کردن را دارند. در هر صورت میتوان این صحبت را از ابعاد مختلف گسترش داد بدون آنکه بخواهیم از شاهراهای اصلی موضوع بحث منحرف شویم.
شاد زی و دیر زی!
فرامرز حیدریان

لینک مطلب آقای علمداری:
https://www.iran-emrooz.net/index.php/politic/more/125848/