شنبه 25 مهر 1405 - Saturday, 17 October 2026

شبکه پنهانی تأمین تجهیزات نظامی جمهوری اسلامی؛ ردپایی از کانادا تا چین

شبکه پنهانی تأمین تجهیزات نظامی جمهوری اسلامی؛ ردپایی از کانادا تا چین
تهیه و تنظیم:
ا. افشین جم


خلاصه و بازنویسی فارسی مقاله‌ای از سم کوپر در وب‌سایت «The Bureau»
تاریخ انتشار اصل مقاله: ۳ سپتامبر ۲۰۲

 

متن پیشِ رو، خلاصه و بازنویسی فارسی مقاله‌ای تحقیقی‌ـ‌تحلیلی از سم کوپر است. این مقاله با استناد به پرونده‌های قضایی و گزارش‌های امنیتی، نقش شبکه‌هایی در کانادا و چین را در تهیه تجهیزات حساس و انتقال منابع مالی به نهادهای نظامی جمهوری اسلامی بررسی می‌کند. ادعاها و تحلیل‌های مطرح‌شده در این گزارش به نویسنده و منبع اصلی نسبت داده می‌شوند و برخی از آنها نیازمند بررسی و راستی‌آزمایی مستقل‌اند.

ا. افشین جم‌

به گزارش وب‌سایت تحقیقی The Bureau، شبکه‌ای متشکل از شرکت‌های پوششی، واسطه‌های مستقر در چین و افرادی مرتبط با ایران در کانادا، در تهیه فناوری‌های حساس آمریکایی و انتقال آنها به نهادهای نظامی جمهوری اسلامی نقش داشته است.

این گزارش به پرونده یک مهاجر ایرانی ساکن ونکوور اشاره می‌کند که بیش از پنج سال تجهیزات آزمایش موشکی و دوربین‌های مورد استفاده در پهپادها را برای وزارت دفاع جمهوری اسلامی خریداری می‌کرد. کالاها و پرداخت‌ها از طریق شرکت‌های پوششی در چین منتقل می‌شدند.

این فرد نه به‌دست پلیس کانادا، بلکه هنگام عبور از مرز بلین در ایالت واشنگتن توسط مأموران آمریکایی بازداشت شد. دادگاهی در سیاتل نیز در سال ۲۰۱۸ او را به ۴۲ ماه زندان محکوم کرد.

نویسنده این پرونده را نمونه‌ای آشکار از سازوکار گسترده‌تری می‌داند که در آن، خریداران وابسته به حکومت ایران در یک سوی شبکه، واسطه‌ها و شرکت‌های صوری در چین در سوی دیگر، و افراد برخوردار از دسترسی به نظام‌های مالی و تجاری غرب در میان این دو قرار دارند.

بر پایه این گزارش، فناوری‌های حساس آمریکایی از طریق شرکت‌های جعلی واردات و صادرات و مسیرهای واسطه‌ای به ایران منتقل می‌شوند. پرداخت‌ها نیز با استفاده از درآمدهای نفتی، یوان چین و شبکه‌های تبدیل ارز در خاورمیانه، هنگ‌کنگ و کانادا تسویه یا پنهان می‌شوند.

هشدارهای امنیتی بی‌نتیجه در کانادا

گزارش «The Bureau» همچنین به پرونده پسر یکی از معاونان پیشین رئیس‌جمهور ایران می‌پردازد. پیش‌تر، استوارت بل، روزنامه‌نگار حوزه امنیت ملی کانادا، گزارش داده بود که سازمان اطلاعات امنیت کانادا این فرد را مرتبط با یک ساختار پنهانی تهیه تجهیزات برای سپاه پاسداران دانسته است.

با وجود این هشدارها، او حدود یک دهه در ادمونتون زندگی کرد و نزدیک به دو میلیون دلار قرارداد از پلیس سواره‌نظام سلطنتی کانادا و وزارت دفاع این کشور دریافت کرد.

به نوشته سم کوپر، هشدارهای سازمان اطلاعات امنیت کانادا در دولت جاستین ترودو به اقدام مؤثری منجر نشد. تلاش برای اخراج این فرد نیز ظاهراً به‌دلیل یکی از نارسایی‌های ساختاری قوانین کانادا ناکام ماند: اطلاعاتی که دستگاه امنیتی گردآوری می‌کند، همیشه قابلیت استفاده به‌عنوان مدرک قضایی از سوی نهادهای مرزی و مهاجرتی را ندارد.

این پرونده باعث شده است شماری از محافظه‌کاران کانادا خواستار تحقیق درباره ضعف‌ها و ناکامی‌های امنیتی دولت شوند.

شبکه مالی سپاه و درآمدهای نفتی

بخش دیگری از مقاله به شبکه‌های مالی سپاه پاسداران اختصاص دارد؛ شبکه‌هایی که اکنون هدف مرحله تازه فشار اقتصادی ایالات متحده قرار گرفته‌اند.

در این سازوکار، چین بهای نفت خریداری‌شده از ایران را با یوان پرداخت می‌کند. این منابع سپس از طریق بانک‌ها، صرافی‌ها، واسطه‌های منطقه‌ای و مراکز تبدیل ارز به پولی قابل استفاده برای جمهوری اسلامی تبدیل می‌شوند.

مقام‌های آمریکایی می‌گویند هدف از محدود کردن این کانال‌ها، جلوگیری از دسترسی جمهوری اسلامی و سپاه پاسداران به منابع مالی مورد نیاز برای تأمین ماشین جنگی و اداره شبکه‌های اقتصادی وابسته به حکومت است.

به اعتقاد نویسنده، همین سازوکارهای انتقال پول و تجارت پنهانی در پرونده‌های مرتبط با کانادا نیز مشاهده می‌شوند؛ سازوکارهایی که ممکن است از نظام بانکی، شرکت‌های تجاری و فناوری و بازار املاک این کشور بهره‌برداری کرده باشند.

پرسش‌های جدی درباره مسئولیت کانادا

نتیجه مهم این گزارش آن است که کانادا احتمالاً فقط محل اقامت برخی افراد مرتبط با جمهوری اسلامی نبوده است. کاستی‌های نظارتی، حقوقی و امنیتی این کشور ممکن است زمینه استفاده از نظام بانکی، فناوری، تجارت و حتی قراردادهای دولتی کانادا را برای شبکه‌های تأمین تجهیزات و انتقال منابع مالی حکومت ایران فراهم کرده باشد.

پرونده‌های مطرح‌شده همچنین پرسش‌هایی جدی در برابر دولت کانادا قرار می‌دهند: چرا هشدارهای امنیتی به اقدام قضایی یا اجرایی مؤثر منجر نشدند؟ چگونه فردی که درباره ارتباط احتمالی او با شبکه تأمین تجهیزات سپاه هشدار داده شده بود، توانست از نهادهای دفاعی و انتظامی کانادا قراردادهای دولتی دریافت کند؟ و آیا قوانین کنونی کانادا برای مقابله با شبکه‌های فرامرزی جمهوری اسلامی از توانایی لازم برخوردارند؟

ادعاهای گسترده‌تر این مقاله، به‌ویژه درباره شمار افراد احتمالی درگیر در کانادا، باید مستقلاً بررسی شوند. بااین‌حال، پرونده‌های قضایی و امنیتی مطرح‌شده در آن، ضرورت انجام تحقیقات شفاف و پاسخ‌گویی نهادهای مسئول کانادایی را برجسته می‌کنند.

⸻

عنوان اصلی: Iran’s Covert Weapons Supply Chain Runs Through Canada and China—Fueled by Trade-Based Money Laundering
نویسنده: سم کوپر
منبع: The Bureau⁠

دیدگاه‌ و نظرات ابراز شده در این مطلب، نظر نویسنده بوده و لزوما سیاست یا موضع ایرانگلوبال را منعکس نمی‌کند.

کیانوش توکلی

تصویر

تصویر

تصویر

توجه داشته باشید کامنت‌هایی که مربوط به موضوع مطلب نباشند، منتشر نخواهند شد!