شنبه 25 مهر 1405 - Saturday, 17 October 2026

رضا شاه روحت شاد

رضا شاه روحت شاد


"میدان گوستاو "در مالمو،  میدانی که اکثرتظاهرات ها و مراسم ها از آنجا  شروع می شود .میدانی بسیار قدیمی که خاطرات فراوان با خود دارد.می توان گفت تمامی سالها تبلیغات احزاب برای انتخابات پارلمان در این میدان برگزار شده ومی شود .حال باز انتخابات پارلمان نزدیک است .انتخاباتی که نتیجه آن دولت جدید را معین می کند .مبلغان با بروشور های خود  مواضع حزبشان را بیان می کنند. چند قدم آنطرف تر سازمان مجاهدین ده ها عکس از شهدای خودگذاشته واز جنایات رژیم سخن می گویند . با دوستی که همراهم است به تک تک غرفه ها سرکی می کشیم . دوستم به شعارهای حزب چپ اشاره می کند."بنظرتان جالب نیست ؟ آیا این شعار ها شما را بیاد  آنچه که رضا شاه نود سال قبل مطرح میکرد ودر راستای آن می رفت  نمی اندازد؟
بدقت به شعار ها نگاه می کنم تعداد زیادی شعار در رابطه با آموزش ،بهداشت ،سهم گیری کارگران در سود  حاصل از دسترنجشان ."دولت باید با مسئولیت کامل را بر عهده گرفته ، نظارت خود را بر امر آموزش و تامین مالی برای آموزش متمرکزکند تا کیفیت در همه مناطق برابر شود.  در زمینه بهداشت دست به اصلاحات کامل بزند که در آن اساس نیاز بیمار باشد ! درمانگاههای کار آمد برای همه تامین کند و و .. "شعار های بنیادی یک حزب در کشور پیشرفته ای مانند سوئد در کار زار مبارزات پارلمانی با دیگر احزاب .
بی اختیار بیاد کتاب دکتر "عباس میلانی" در رابطه با رضا شاه می افتم و آنجه که او نود اندی  سال قبل شروع کرد . "دولتی سازی کامل آموزش، توقف خصوصی سازی  ،یکسان سازی آموزش در سراسر کشور ،ساختن هر چه بیشتر مدارس  ،  تحصیل  اجباری ،واکسیناسون ،ایجاد سازمان های حمایتی برای مادران وکودکان حمایت کودکان
 در عرصه بهداشت ،ایجاد وزارت بهداری وبیمارستان های دولتی ،  سلامت غیر سود محور ، تربیت پزشکان ،ساخت بیمارستان ها ، شبکه درمانی سراسری ،درمانگاه برای همه مدارس دولتی در شهرهای کوچک و روستاها، اعزام معلمان تربیت شده ،ایجاد شبکه سراسری آموزش نوین ،پایان دادن به پراکندگی وبی نظمی آموزشی !"سیاست کودک محور  " تلاش برای جامه عمل پوشاندن بر این خواست های بسیار جلوتر از زمان خود.
فکری روشن و آینده نگر در سرزمینی که بیسوادی ، بیماری در آن بیداد می کرد .سرزمینی که تلاش برای پیوستن به کاروان  علم و دانش ، جای گزینی مدارس جدید ، بر پائی دانشگاه جرم بود و الزام بفرستادن دختران بمدارس توسط رضا شاه قلدری  ودر افتادن با روحانیت محسوب می شد. . رو حانیتی که بعد صد سال هنوز کینه شتری خود را نسبت بمردی که انتظام در کشور ایجاد کرد و در مراسم افتتاح دانشگاه تهران با همسر خود که حجاب از سر گرفته بود قدم بدانشگاه نهاد فراموش نکرده است. 
فریاد وا مصیبتای  مذهبیون گرفتار در چنگ دستگاه مرتجع روحانیت  بالا رفت ودرد آ ور این که منورالفکران جمع شده زیر پرچم روسیه نیز هرگز کلامی در حمایت از این کار بزرگ او بر زبان نیاورد  . کاری که خمینی وحکومت اسلامی  پنجاه سال بعد جواب این تابو شکنی را با اجباری کردن  وبردن زنان زیر حجاب اجباری دا د و باز نه حزب توده نه هیچکدام از سازمان های مطرح روز از سازمان فدائی گرفته تا مجاهدین  حرکتی اعنراضی و جدی نسبت به این همه تحجر ونا عدالتی از خود نشان ندادند. چرا که خمینی بت کن در حال شکل دادن بمبارزه با امپریالیسم امریکا و صهیونیسم  اسرائیل  بود.هنوز مریم رجوی وزنان زیر رهبری او در سازمان مجاهدین چار قد های خود را  بنشانه  "  تاکید بر حجاب زن " محکم به زیر چانه گره زده اند و از دشمنان جدی دوران پهلوی هستند. تصویری از سیاست شتر گاو پلنگ جریان های سیاسی ایرانی که هنوز قادر نیستند تاریخ دوران پهلوی را عادلانه مورد نقد قرار دهند . نقد عادلانه نسبت بمردی که سال ها از زمانه خود جلوتر بود و هر چه که د ر کوتاه مدت زمانداری خود کرد چیزی جز تلاش برای بر کشیدن سرزمینی ویرانه از قعر فقر وعقب ماندگی نبود . مردی که دهه ها قبل  بر اصولی تاکید داشت که  امروز حزب چپ سوئد بر آن تاکید دارد و آنها را محور تبلیغات خود قرار داده است. حزب چپ سوئد روی درمانگاه های کار آمد برای همه  تاکید دارد ! عملی که دهه ها قبل رضا شاه پایه درمانگاه های دولتی در شهر ها ،پزشگ مقیم در مناطق وخدمات بهداشتی برای روستا ها  رادر عمل سازمان داد .محمد رضا شاه  آن رابا ایجاد واعزام ده ها هزار معلم به روستا ها در سیمای سپاه دانش و ساخت هزاران مدرسه در مناطق محروم ادامه داد. اعزام پزشکان و پرستاران به روستاها در سیمای سپاه بهداشت . ساختن بیمارستان‌های تخصصی در تهران و شهرهای بزرگ . ساخت بیمارستان های دولتی
توسعه دانشکده‌های پزشکی و پرستاری راه اندازی سپاه ترویج  متشکل از مهندسان جوان . مقایسه ساده آنچه که امروز حزب چپ سوئد در برنامه خود ابراز می کند . همان اصولی است که انقلاب سفید بر پایه آن شکل گرفت . تنها یک مقایسه ساده  شعار امروز حزب چپ سوئد وعملکرد شاه ودولت او! ابعاد کار هائی که  خاندان پهلوی انجام داد نشان می دهد . امری که قضاوت بی طرفانه نسبت به آن ها هر وجدان منصف را به فکر فرو می برد .فکر در مورد افراد وسازمانهائی  که هرگز نیم نگاهی بر این اصلاحات نکردند و  وبا یدک کشیدن عنوان نمایندگان طبقه کارگربقول خمینی مستضعفان  با طرح عدم آزادی های سیاسی بمقابله با تمامی طرح های مطرح شده از طرف رضا شاه ومحمد رضا شاه بر خواستند .با فرموله کردن مبارزه مسلحانه عملا جو جامعه را امنیتی و خشونت بار ساختند ونهایت در کنار ارتجاعی ترین نیرویی که تاریخ ایران نظیر آن را تجربه نکرده قرار گرفتند .
شاه تلاش می‌کردبا آموزش رایگان، تغذیه رایگان در مدارس،  بهداشت رایگان و سهیم‌کردن کارگران در کارخانه ها و اصلاحات  اساسی در کشور بر مبنای اصول غرب ! راهی بسوی تجدد و مدرنیته  باز کند !از تمدنی  دفاع میکرد که در مرداب سنت وتحجر مذهبی گمشده بود . راهی بسوی آینده روشن . امری که نسل جوان امروز از آن بعنوان سبک زندگی  یاد می کند. برنامه ریزی درزمینه های رشد اجتماعی و رساندن ایران به جایگاهی که شایسته آن بود. ؛ برنامه‌هایی که امروز نیروهای سیاسی ایرانی  در برنامه احزاب چپ اروپا  ، در همین سوئد با شور و شوق از آن دفاع می‌کنند. اما همان نیروها در آن زمان نه تنها از این اصلاحات حمایت نکردند، بلکه با خشونت چریکی، تحریک اجتماعی و مقاومت ایدئولوژیک تزریق شده توسط حزب توده ، مسیر مدرن‌سازی ایران را تخریب کردند. تناقضی تاریخی  که نشان می‌دهد مخالفت آنان با پهلوی نه  بر سر عدالت اجتماعی، بلکه از سر ایدئولوژی بود؛  دفاعشان از عدالت تنها شعار بود نه دیدن ساختاری که در تلاش برای رسیدن به عدالت اجتماعی  بود .افراد وسازمانهای سیاسی ایرانی در خارج امروز در تقابل با بالا آمدن جریان راست وراست افراطی از شعار های طرح شده توسط احزاب چپ حمایت می کنند . در حالی که در طی تمام دوران فعالیت خود برای نشان داد پایبندی به حقیقت هم که شده  هرگز از این تلاش وعمل دوران پهلوی به انصاف یاد نکردند و  منصفانه بررسی نکردند ! با بزرگ کردن محدودیت های سیاسی دوران شاه چشم بر عملکرد های مثبت این خاندان بستند ودر همراهی با عقب مانده ترین نیروی های ارتجاعی ، در همراهی با خمینی  عملا بر ارجحیت  متعبدین بر متخصین گردن نهادند و با ملتی که نمی دانستند سنگ بر پیکر چه کسی می زنند ،شعار مرگ بر امریکا واسرائیل دادند ! و سنگ زدند! که امروزش نتیجه آن  جنگ  و سیاست خانمان سوزی است که هر آنچه که بنیادی وحاصل سال ها تلاش دوران پهلوی است را از بین می برد . تناقصی تلخ  از یک منش غیر اخلاقی که هنوز بعد قرنی حاضر نیست شرایط آن روزگاری که رضا شاه این اصلاحات را مطرح کرد ودر عمل پیش برد را پیش چشم بیاورد و مقایسه کند با آن چیزی که امروز حزب چپ سوئد طرح می کند واو با  به ،به وچهچه به آن رای میدهد. هنوز بر دشمنی خود با دوران پهلوی پایان نداده اند. توده مردم که طعم حکومت اسلامی را در زندگی روزانه خود به تلخ ترین شکل تجربه کردند .بقول سعدی قدر عافیت  می دانند واز این رو ست که می گویند "رضا شاه روحت شاد " اما هنوز جریان های مدعی دفاع از مردم در کار نحو گرفتار . ابوالفضل محققی

دیدگاه‌ و نظرات ابراز شده در این مطلب، نظر نویسنده بوده و لزوما سیاست یا موضع ایرانگلوبال را منعکس نمی‌کند.

کیانوش توکلی

تصویر

تصویر

تصویر

توجه داشته باشید کامنت‌هایی که مربوط به موضوع مطلب نباشند، منتشر نخواهند شد!