پیروزی چشمگیر حزب راست افراطی «آلترناتیو برای آلمان» (AfD) در انتخابات ایالتی زاکسن-آنهالت، تنها یک جابهجایی در آرایش سیاسی این ایالت نیست؛ این نتیجه بار دیگر یکی از جدیترین چالشهای سیاسی آلمان را به صدر اخبار بازگردانده است: چگونگی مهار نفوذ راست افراطی در ساختار قدرت.
AfD با کسب حدود ۴۴ درصد آرا و ۳۹ کرسی از مجموع ۸۳ کرسی پارلمان ایالتی، با فاصله قابل توجهی در جایگاه نخست قرار گرفته است. با این حال، این حزب برای تشکیل دولت بهتنهایی اکثریت لازم را در اختیار ندارد و اکنون مسئله اصلی، نحوه شکلگیری ائتلافها و موضع سایر احزاب در برابر AfD است.
این نتیجه، آزمونی تازه برای سیاست موسوم به «دیوار حفاظتی» (Brandmauer) است؛ سیاستی که احزاب اصلی آلمان بر اساس آن از همکاری ائتلافی با AfD خودداری میکنند.
مهاجران؛ یکی از نخستین نگرانیها
سیاستهای مهاجرتی AfD از مهمترین محورهای نگرانی منتقدان این حزب است. این حزب خواهان محدودیتهای بیشتر در زمینه مهاجرت و پناهندگی، کنترل شدیدتر مرزها و اجرای سختگیرانهتر سیاستهای بازگرداندن مهاجرانی است که فاقد حق اقامت هستند.
گسترش قدرت انتخاباتی AfD در شرایطی رخ میدهد که بسیاری از مهاجران و خانوادههای دارای پیشینه مهاجرتی، نسبت به افزایش فضای سیاسی ضد مهاجرت و احتمال تشدید تبعیض ابراز نگرانی میکنند.
با این حال، تحلیل دقیق نتیجه انتخابات نشان میدهد که نمیتوان رأی گسترده به AfD را تنها واکنشی به مهاجرت دانست. فشارهای اقتصادی، نارضایتی از احزاب سنتی، نگرانیهای امنیتی و احساس بیاعتمادی نسبت به سیاستمداران نیز در شکلگیری این رأی نقش دارند.
مسئله فقط AfD نیست
چالش اصلی برای احزاب دموکراتیک آلمان این است که چگونه به مطالبات واقعی جامعه پاسخ دهند، بدون آنکه برای رقابت سیاسی، بخشی از ادبیات و سیاستهای راست افراطی را عادی کنند.
اگر احزاب سنتی نتوانند درباره مسائلی مانند مسکن، اشتغال، هزینههای زندگی، امنیت و مهاجرت راهحلهای قابل قبول ارائه کنند، فضای سیاسی بیشتری در اختیار AfD قرار خواهد گرفت.
از سوی دیگر، شکستن «دیوار حفاظتی» میتواند پیامدهایی فراتر از یک ایالت داشته باشد؛ زیرا ورود مستقیم AfD به ائتلافهای حکومتی میتواند تابوی همکاری با این حزب را در سطح سیاسی آلمان تضعیف کند.
آزمونی برای دموکراسی
پیروزی AfD را نمیتوان بهسادگی معادل «پایان دموکراسی» دانست. انتخابات آزاد، نهادهای قانونی و سازوکارهای دموکراتیک آلمان همچنان پابرجاست.
اما این نتیجه یک هشدار سیاسی جدی است: بخشی قابل توجه از جامعه دیگر به احزاب سنتی اعتماد سابق را ندارد و راست افراطی توانسته این نارضایتی را به سرمایه انتخاباتی تبدیل کند.
اکنون پرسش اصلی این نیست که آیا AfD توانسته رأی زیادی به دست آورد؛ پاسخ روشن است.
پرسش این است که احزاب دموکراتیک آلمان با این واقعیت چگونه برخورد خواهند کرد؟
آیا با بازسازی اعتماد عمومی، حل مشکلات اجتماعی و اقتصادی و دفاع از حقوق برابر همه افراد، از جمله مهاجران، پاسخ خواهند داد؛ یا آنکه در رقابت با AfD، به تدریج بخشی از گفتمان این حزب را وارد جریان اصلی سیاست خواهند کرد؟
انتخابات زاکسن-آنهالت شاید پایان یک دوره نباشد، اما نشانه روشنی از ورود سیاست آلمان به مرحلهای تازه است؛ مرحلهای که در آن آینده «دیوار حفاظتی» و جایگاه مهاجران در جامعه، بیش از گذشته در مرکز مناقشه سیاسی قرار خواهد گرفت.
دیدگاه و نظرات ابراز شده در این مطلب، نظر نویسنده بوده و لزوما سیاست یا موضع ایرانگلوبال را منعکس نمیکند.
توجه داشته باشید کامنتهایی که مربوط به موضوع مطلب نباشند، منتشر نخواهند شد!