معرفی کوتاه روگر آهل استروم ژورنالیست مستقل (Roger Sahlström)
او روزنامهنگار و عکاس خبری سوئدی است که در گزارشهای خود به مسائل سیاسی و اجتماعی سوئد میپردازد. او طی ماههای گذشته حضوری مستمر در تظاهرات هفتگی ایرانیان در استکهلم داشته و با دوربین خود اعتراضات و خواستههای ایرانیان علیه جمهوری اسلامی را ثبت و مستند کرده است. سالستروم همچنین حمایت خود را از «انقلاب شیر و خورشید» ابراز کرده است. حضور پیوسته او در کنار معترضان ایرانی در استکهلم، او را برای بسیاری از شرکتکنندگان در این تجمعها به چهرهای آشنا تبدیل کرده است.
❗️بررسی شکست انتخاباتی بلوک راست سوئد با از دست دادن ۳ درصد رای حزب SD دمکراتهای سوئد
روگر آهل استروم
▪️دموکراتهای سوئد سه درصد از دست دادند؛ اما نشان دادند تا چه اندازه به حزبی تثبیتشده تبدیل شدهاند
حزب دموکراتهای سوئد (SD) در انتخابات عقبنشینی کرد. نمیتوان این واقعیت را نادیده گرفت و دلیلی هم برای تلاش در جهت توجیه آن وجود ندارد. کاهش از ۲۰٫۵ درصد آرا و ۷۳ کرسی در سال ۲۰۲۲ به حدود ۱۷٫۵ درصد و ۶۲ کرسی در نتایج مقدماتی، به معنای از دست دادن سه واحد درصد و یازده کرسی است. برای نخستین بار از زمانی که دموکراتهای سوئد وارد پارلمان شدند، این حزب با کاهش آرا روبهرو شده است.
▪️اگر فقط به سوئد نگاه کنیم، نتیجه مقدماتی سال ۲۰۲۶ را با رکورد انتخاباتی سال ۲۰۲۲ مقایسه کنیم و تحلیل را در همین نقطه متوقف سازیم، نتیجه ساده است: دموکراتهای سوئد انتخابات ضعیفتری داشتند.
اما این نتیجهگیری تمام آنچه را که طی چهار سال گذشته برای این حزب رخ داده است، توضیح نمیدهد. SD از حزبی که میتوانست از بیرون ساختار قدرت انتقاد کند، به بخشی از سازوکار سیاسی پیرامون دولت تبدیل شده است. وعدههای انتخاباتی اکنون باید موضوع مذاکره قرار گیرند، اصلاحات باید اجرا شوند، بودجهها باید تراز بمانند و مصالحهها باید برای رأیدهندگانی توضیح داده شوند که انتظار بیشتری داشتهاند.
از همین منظر است که آن سه درصدِ از دسترفته جالب توجه میشود؛ نه بهعنوان یک پیروزی، بلکه بهعنوان معیاری برای سنجش اینکه چه اتفاقی افتاد وقتی حزب از نقش اعتراضی خود فاصله گرفت.
▪️آسانترین دوران برای یک حزب اعتراضی اغلب زمانی است که دیگران حکومت میکنند. هر تیراندازی، هر شکست در سیاست ادغام مهاجران و هر ناکامی سیاسی را میتوان به گردن دیگران انداخت. میتوان گفت اگر فقط حزب خودمان نفوذ بیشتری داشت، همه چیز متفاوت میشد. آزمون واقعی زمانی آغاز میشود که رأیدهندگان آن نفوذ را در اختیار حزب قرار میدهند. از آن لحظه به بعد دیگر نمیتوان همه چیز را با این استدلال توضیح داد که «دیگران تصمیم میگیرند».
این همان آزمونی است که SD از سال ۲۰۲۲ پشت سر گذاشته است. حزب وارد دولت نشد، اما «توافق تیدو» آن را به بخشی تعیینکننده از پایه پارلمانی دولت تبدیل کرد. نفوذی که تنها چند سال پیش کمتر کسی تصورش را میکرد، همراه با هزینههای آن از راه رسید: اصلاحاتی که اجرای آنها بیش از آنچه رأیدهندگان بیصبر انتظار داشتند طول کشید، مصالحههای سیاسی و پذیرفتن مسئولیت عملکرد دولتی که SD در آن حتی وزیر نداشت. این موقعیتی دشوار برای حزبی است که بخش مهمی از موفقیت خود را بر معرفی خویش بهعنوان آلترناتیوی در برابر نظم سیاسی قدیمی بنا کرده بود.
▪️در اینجا مقایسه با دیگر کشورهای شمال اروپا ابعاد مسئله را روشنتر میکند. این نمونهها ثابت نمیکنند که آینده SD الزاماً چگونه خواهد بود، اما نشان میدهند که چنین گذارهایی میتوانند نتایج بسیار متفاوتی داشته باشند.
حزب مردم دانمارک نمونهای هشداردهنده است. این حزب در سال ۲۰۱۵ با کسب ۲۱٫۱ درصد آرا و ۳۷ کرسی، به دومین حزب بزرگ دانمارک تبدیل شد. اما در سال ۲۰۱۹ میزان حمایت از آن به ۸٫۷ درصد و ۱۶ کرسی سقوط کرد. تنها در یک دوره انتخاباتی، حزب ۱۲٫۴ واحد درصد و بیش از نیمی از کرسیهای خود را از دست داد. حزب مردم دانمارک توانسته بود بحث مهاجرت را تغییر دهد. دیگر احزاب خود را با شرایط جدید تطبیق دادند و رقبای تازهای نیز بخشی از رأیدهندگان آن را جذب کردند. موفقیت این حزب، دانمارک را تغییر داد؛ اما همین تغییر باعث شد جایگاه ویژه و منحصربهفرد آن دیگر به همان اندازه بدیهی نباشد.
▪️دموکراتهای سوئد از ۲۰٫۵ درصد در سال ۲۰۲۲ به حدود ۱۷٫۵ درصد در نتیجه S مقدماتی انتخابات رسیده است؛ آن هم پس از چهار سال حضور بهعنوان بخشی اساسی از پایه پارلمانی دولت. تقریباً ۸۵ درصد از سهم آرای قبلی حزب همچنان باقی مانده است. هنوز نزدیک به یک نفر از هر شش رأیدهنده به این حزب رأی داده است. این یک عقبنشینی است، اما از همان نوع سقوطی نیست که در دانمارک اتفاق افتاد.
▪️نروژ امکان دیگری را نشان میدهد. حزب پیشرفت نروژ در سال ۲۰۲۱ به ۱۱٫۶ درصد سقوط کرد. اما در سال ۲۰۲۵ با افزایش ۱۲٫۲ واحد درصدی، به ۲۳٫۸ درصد آرا و ۴۷ کرسی رسید. بنابراین یک عقبنشینی شدید در یک انتخابات لزوماً جایگاه بلندمدت یک حزب تثبیتشده را تعیین نمیکند. اگر سازمان حزبی، پایگاه رأیدهندگان و خطوط اصلی منازعه سیاسی همچنان پابرجا باشند، رأیدهندگان میتوانند دوباره بازگردند.
▪️همزمان، فضای سیاسی پیرامون SD نیز تغییر کرده است. بحث مهاجرت دیگر همان بحث سال ۲۰۱۰ نیست. گفتوگو درباره ادغام، جرم و جنایت، تابعیت، اخراج مهاجران و بازگشت مهاجران نیز تغییر کرده است. عباراتی که یک دهه پیش میتوانستند زلزلهای سیاسی ایجاد کنند، امروز از سوی احزابی به کار گرفته میشوند که زمانی فاصله زیادی با چنین مواضعی داشتند.
▪️نمیتوان تمام این جابهجایی سیاسی را صرفاً به SD نسبت داد. سوئد تغییر کرده، جهان پیرامون نیز تغییر کرده و احزاب دیگر تحلیلهای خود را انجام دادهاند. اما نمیتوان تحولات سیاسی سوئد از سال ۲۰۱۰ تاکنون را توضیح داد، بدون آنکه پذیرفت SD یکی از مهمترین نیروهای مؤثر در این جابهجایی بوده است.
▪️اما درست در همین نقطه یک خطر نیز وجود دارد. وقتی حزب میانهروها و سوسیالدموکراتها بیشتر درباره همان موضوعات سخن میگویند، برای SD دشوارتر میشود که این مسائل را منحصراً متعلق به خود بداند. یک حزب میتواند بحث سیاسی را آنقدر جابهجا کند که رقبایش نیز به دنبال آن حرکت کنند. در چنین شرایطی ممکن است ایدههای آن حزب نفوذ بیشتری پیدا کنند، در حالی که موقعیت منحصربهفرد خود حزب تضعیف شود. حزب مردم دانمارک نشان داد که این روند تا چه اندازه میتواند پیش برود.
▪️بنابراین یکی از مهمترین پرسشهای پیش روی SD این خواهد بود که چگونه میتواند رأیدهندگان خود را حفظ کند، در شرایطی که دیگر احزاب نیز به همان حوزههای سیاسی نزدیک میشوند. یکی از توضیحات احتمالی برای بخشی از کاهش آرای SD این است که تعدادی از رأیدهندگان به حزب میانهروها بازگشتهاند؛ حزبی که همزمان در نتایج مقدماتی پیشرفت کرده است. البته بدون در اختیار داشتن دادههای مربوط به جابهجایی رأیدهندگان هنوز نمیتوان این موضوع را قطعی دانست، اما این تحول با واقعیتی همخوانی دارد که موضوعاتی که برای مدت طولانی بهشدت با SD پیوند خورده بودند، امروز از سوی احزاب بیشتری مطرح میشوند.
▪️این مسئله انتخابات ۲۰۲۶ را به یک موفقیت برای SD تبدیل نمیکند. براساس نتایج مقدماتی، حزب هم رأی و هم کرسی از دست داده است. کاهش آرای SD مهمترین دلیل آن است که ائتلاف تیدو در شرایط کنونی اکثریت پارلمانی ندارد، در حالی که احزاب میانهروها (M)، دموکراتمسیحیها (KD) و لیبرالها (L) پیشرفت کردهاند. شمارش آرای روز چهارشنبه هنوز میتواند چند دهم درصد و تعدادی محدود از کرسیها را جابهجا کند.
با این حال، پس از چهار سال حضور در نقش حزب حامی دولت، بدون داشتن وزیر و در عین حال با پذیرفتن مسئولیت مصالحههای سیاسی، SD همچنان حدود ۱۷٫۵ درصد از آرا را در اختیار دارد.
▪️سه درصد از دست رفت؛ اما حزب همچنان پابرجاست.
از منظر مقایسه با نمونههای کشورهای شمال اروپا، دشوار است که این نتیجه را چیزی جز یک انتخابات بسیار موفق توصیف کرد.
دیدگاه و نظرات ابراز شده در این مطلب، نظر نویسنده بوده و لزوما سیاست یا موضع ایرانگلوبال را منعکس نمیکند.