چهارشنبه 20 آبان 1405 - Wednesday, 11 November 2026

خاطره‌ای از آبان 98 ؛ تصویری که هنوز از ذهنم پاک نشده است

خاطره‌ای از آبان 98 ؛ تصویری که هنوز از ذهنم پاک نشده است



آن روزها در ایران بودم. برای دیدن پدرم به ایران رفته بودم و برای انجام کاری اداری، همراه یکی از دوستانم با اسنپ به سمت فلکه گتارم تهرانپارس رفتیم. مسیر چندان دور نبود، اما ترافیک به‌شدت سنگین شده بود؛ به‌طوری‌که در یکی از خیابان‌های مسیر کاملاً متوقف شدیم.
راننده پیاده شد تا ببیند چه اتفاقی افتاده است. حدود ده دقیقه بعد برگشت و گفت: «مردم ماشین‌هایشان را  خیابان پارک کرده‌اند و برای اعتراض به گرانی بنزین رفته‌اند.»
نه شعاری شنیده می‌شد و نه نشانی از خشونت بود. فقط مردمی بودند که آرام و مسالمت‌آمیز به گرانی بنزین اعتراض می‌کردند.
با هر زحمتی بود، خودم را به خانه پدرم رساندم. خانه‌اش فاصله زیادی با پل عابر پیاده روی بزرگراه باقری نداشت. پدر پیرم که بسیار نگران شده بود، مدام اصرار می‌کرد بیرون نروم. روحش شاد؛ وقتی دید نمی‌تواند مرا قانع کند، به اتاقش رفت.
اما من از در شمالی خانه بیرون زدم و به سمت پل رفتم.
افراد زیادی روی پل جمع شده بودند؛ به‌خصوص پسران جوانی که از ظاهرشان پیدا بود شاید دانش‌آموز دبیرستانی باشند. هیچ‌کدام ماسک یا وسیله‌ای برای درگیری نداشتیم. فقط ایستاده بودیم و آنچه را در خیابان می‌گذشت تماشا می‌کردیم.
ناگهان نیروهای پلیس از راه رسیدند. پیاده شدند و شروع کردند به شکستن شیشه ماشین‌ها.
مردم از داخل خیابان اعتراض می‌کردند و ما هم از بالای پل فریاد می‌زدیم: «بی‌شرف! بی‌شرف!»
جوان‌ها تا نیمه از نرده‌های پل بیرون آمده بودند و با تمام وجود فریاد می‌زدند. صدای اعتراض در فضا پیچیده بود.
در همان لحظه، یکی از کنارم با وحشت گفت: «خدای من! تک‌تیرانداز آورده‌اند!»
باورم نمی‌شد. ناخودآگاه به سمتی که اشاره می‌کرد نگاه کردم. مردی را دیدم که درست مانند صحنه‌های فیلم، دراز کشیده بود و اسلحه‌ای بزرگ در دست داشت و خودش را برای شلیک آماده می‌کرد.
از سمت دیگر گاز اشک‌آور پرتاب شد.
همه‌چیز در چند ثانیه به کابوس تبدیل شد. زنان جیغ می‌کشیدند، مردم به هر طرف می‌دویدند و هرکس تلاش می‌کرد خودش را نجات دهد.
اما من خشکم زده بود. انگار مغزم نمی‌توانست آنچه را می‌دید باور کند. همان‌جا ایستاده بودم، مشتم هنوز در هوا بود و همچنان فریاد می‌زدم: «بی‌شرف!»
ناگهان پدرم از پشت سر مرا کشید و با نگرانی گفت: «تو اینجا چه کار می‌کنی؟ چرا آمدی اینجا؟»
درست در همان لحظه، پسری از روی پل سقوط کرد. پیکر خون‌آلودش روی سقف یک ماشین پارک‌شده افتاد.
هنوز صدای فریاد مردم در گوشم است. همه جیغ می‌زدند و می‌دویدند. پدرم با زحمت مرا از آنجا دور کرد و به خانه برگرداند.
اما من دیگر آن آدم چند دقیقه قبل نبودم.
تصویر آن پسر، بدن خون‌آلودش روی سقف ماشین و آن لحظه هولناک، برای همیشه در ذهنم حک شد.
پدرم بعداً با نگرانی به من گفت: «می‌دانی اگر تو را بگیرند چه می‌شود؟ ممکن است به تو اتهام جاسوسی بزنند.»
من به خانه برگشته بودم، اما ذهنم هنوز روی آن پل مانده بود.
سال‌ها از آن روز گذشته است، اما بعضی تصاویر با گذشت زمان محو نمی‌شوند. بعضی صحنه‌ها فقط در حافظه ثبت نمی‌شوند؛ در روان و وجود انسان جا خوش می‌کنند.
گاهی انسان از یک حادثه جان سالم به در می‌برد، اما بخشی از وجودش همان‌جا، در همان لحظه،置 جا می‌ماند.
من آن روز فقط شاهد یک اعتراض نبودم؛ شاهد لحظه‌ای بودم که آرامش یک خیابان به وحشت تبدیل شد، جوانانی که برای اعتراض آمده بودند با خشونت روبه‌رو شدند و زندگی آدم‌ها در چند ثانیه زیرورو شد.
آبان آن سال برای من فقط یک ماه در تقویم نیست. آبان، تصویری است که هنوز از ذهنم پاک نشده؛ صدای فریادها، چهره وحشت‌زده مردم، نگرانی پدرم و آن پسر خون‌آلود روی سقف ماشین.
شاید بتوان سال‌ها سکوت کرد، شاید بتوان زندگی را ادامه داد، اما حافظه انسان همیشه آنچه را دیده و قلبش آنچه را تحمل کرده، فراموش نمی‌کند.
این را می‌نویسم تا فراموش نشود. تا روزی آیندگان بدانند بر مردمی که تنها صدای اعتراضشان را بلند کرده بودند، چه گذشت.

دیدگاه‌ و نظرات ابراز شده در این مطلب، نظر نویسنده بوده و لزوما سیاست یا موضع ایرانگلوبال را منعکس نمی‌کند.

کیانوش توکلی

تصویر

تصویر

تصویر