روز ۲۵ نوامبر،روز جهانی حذف خشونت علیه زنان

بر اساس ماده(۱) اعلامیهٔ حذف خشونت علیه زنان،عبارت«خشونت علیه زنان»به معنی هرگونه اِعمال خشونت براساس جنس که به آسیب یا رنجاندن جسمی و جنسی و یا روانی زنان منجر شود و یا احتمال می رود که منجر شود.از جمله تهدیدات یا اعمال مشابه،اجبار یا محروم کردن مستبدانه زنان از آزادی که در منظر عموم یا در خلوت زندگی خصوصی انجام شود.روز۲۵ نوامبر را به(روز جهانی حذف خشونت علیه زنان)اختصاص می دهد.
بر اساس مادّه (۱)اعلامیّهٔ حذف خشونت علیه زنان،عبارت«خشونت»این گونه تعریف شده است:«هرگونه اِعمال خشونت براساس جنس که به آسیب یا رنجاندن جسمی،جنسی و یا روانی زنان منجر شود یا احتمال می رود که منجر گردد،از جمله تهدیدات یا اعمال مشابه،اجبار به محروم کردن مستبدانه زنان از آزادی که در منظر عموم یا در خلوت زندگی خصوصی انجام شود.روز ۲۵ نوامبر را به روز جهانی رفع خشونت علیه زنان اختصاص می دهد.د

طبق پژوهش سازمان بهداشت جهانی در اولین مطالعهٔ خود دربارهٔ خشونت علیه زنان،این گونه نتیجه گیری شده است که در هر ۱۸ثانیه،یک زن مورد حمله و یا بدرفتاری قرار می گیرد.حتّی باردار

بودن،زنان را از خشونتِ مردان مصون نمی دارد.پ

به موجب آمار سازمان همکاری های اقتصادی و توسعه،دستمزدها در سراسر جهان به شدت کاهش یافته و این کاهش به ویژه دستمزد۶۵ تا۹۰ درصد از زنان را در بر می گیرد.ذ

دبیرکلّ سازمان ملل متحد(بان کی ـمون)در بیانیه ای بر لزوم همکاری بین المللی جهت سرمایه گذاری بیشتر در مراکز مبارزه با خشونت علیه زنان تأکید کرد،این بیانیه از سوی ایشان در ۲۵ نوامبر۲۰۰۹ هم زمان با روز بین المللی مبارزه با خشونت علیه زنان صادر گردید.مجمع عمومی سازمان ملل متحد،۱۰سال پیش،روز۲۵نوامبر را به عنوان«روز جهانی ریشه کنیِ خشونت علیه زنان»نام گذاری نمود.ی

دبیر کلّ سازمان ملل با اشاره به تصویب قوانین و طرح های عملی در بسیاری از کشورهای جهان پیشرفت مبارزه با خشونت علیه زنان را مثبت ارزیابی نمود،امّا وی در عین حال هشدار داد که هم چنان زنان و دختران با خشونت،رنج و«عذاب هولناک» روبرو هستند.یان کی ـمون هم چنین بر لزوم پایان بخشیدن به«جنایت های توجیه ناپذیر علیه زنان»از جمله استفاده از تجاوز به عنف به عنوان نوعی سلاح جنگی،خشونت داخلی،قاچاق جنسی . جنایات ناموسی تأکید کرد.گفتنی است که طرحی با عنوان«اتحاد برای پایانِ خشونت علیه زنان»از سال۲۰۰۸ با همکاری بان کی ـمون آغاز گردیده است،در این طرح از کشورهای جهان خواسته شده که تا سال۲۱۵ برای کاهش و توقف خشونت جنسی در شرایط ناآرام،قوانین شدید وضع نمایند و با اجرای طرح های عملی چند جانبه تلاشهای نظام مند،اقدامات پیشگیرانه انجام دهند و این در حالی است که بنابه گفته سازمان عفو بین الملل خشونت در خانواده بیش از ابتلاء به سرطان و تصادفات جاده ای عامل مرگ یا معلولیتِ جسمانی زنان است.پ

برخی کارشناسان را نظر بر این است که خشونت علیه زنان در ایران با قوانین و سیاست گذاری های تبعیض آمیزِ موجود تشدید می شود و تلاشِ فعالان حقوق زنان را برای رفع این خشونتها ناکام می گذارد.بنابراین اعتقاد، بر این است که شماری از قوانین کشور عملاً تبعیض های جنسیتی علیه زنان را گسترش داده و بر تشدید خشونت علیه آنان افزوده است.احکام شلاق،سنگسار در قانون مجازات اسلامی خود بیانگر رفتار خشونت بار با زنان است.قوانین تبعیض آمیز علیه زنان در ایران که در بسیاری از موارد موجب تشدید خشونت علیه آنان می شود،کشتن و به قتل رساندن زن به دلیل داشتن ارتباط با مرد دیگر،اجبار زن به برقراری رابطهٔ جنسی با شوهر،کتک زدن زن توسط شوهر،محدود کردن رفت وآمدهای زن،ایجاد ممانعت و جلوگیری از ادامهٔ تحصیل و اشتغال زن،داشتن رضایت نامهٔ کتبی از شوهر مبنی برخروج و سفر زن به خارج از کشور،جلوگیری از خروج زن از کشور و ایضاً«صدور گذرنامه برای زنان زیر ۴۰ سال که باید با اجازهٔ کتبی ولی یا قیّم»صورت گیرد و نیز بسیاری خشونتهای دیگر را قانونی و مجاز کرده است.د

گفتنی است پس از دهمین دورهٔ انتخابات ریاست جمهوری در ایران،نیروهای امنیتی با زنان که بخش اعظم معترضان را تشکیل می دادند،با خشونت برخورد کردند که منتج به کشته و زخمی شدن شمار بسیاری ار آنان گردید و برخی نیز مورد تجاوز جنسی قرار گرفتند.پ

از دیگر سو به موجب گزارشات گوناگون در سایتهای اینترنتی در سال۲۰۰۸،یک هزارو۵۳۶ صفحه مختصِ پورنوگرافیِ کودکان قابل رؤیت بود.از تصاویر موجود در این سایتها تجاوز و شکنجهٔ کودکان به ویژه دختران خُردسال را نشان می داد.میلیون ها دختر در آسیا و آفریقا از سن شش سالگی به خدمتکاری در منازل گمارده می شوند.کتک خوردن و مورد سوء استفادهٔ جنسی قرار گرقتن، جزیی از زندگی روزمرهٔ این کودکان می باشد.ذ

بیش از ۱۳۰ میلیون دختر و زن به دلیل سنّت های جاری در کشورهای خود مُثله(ختنه) شده اند،که البته لازم به ذکر است که( فلسفهٔ ختنهٔ زنان همانا پیشرو بودن آنان است در مقابل مردان و این می تواند بزرگترین عامل بازدارنده در جهت پیشرفت مردان باشد).د

ونیز طبق تخمین های کنونی،سالانه۲،۴ میلیون انسان فروخته می شوند.بر اساس گزارش اتحادیهٔ اروپا نیم میلیون زن از کشورهای مختلف به کشورهای اروپایی آورده می شود تا به فحشاء وادار شوند ویا به عنوان نیروی کار ارزان به کار گرفته می شوند.پ

با توجه به تحقیقات وسیع ومبسوط انجام یافته در خصوص خشونت علیه زنان،خشونت به لحاظ قانونی در برخی از کشورها ممنوع است،امّا گاهی به علت فرهنگی پذیرفته شده،بسیاری از مردان چون از فرهنگ پدرسالاری برخوردارند توسل به خشونت را در کشمکش های خانوادگی مشروع می دانند و علیرغم وجود اعلامیهٔ سازمان ملل متحد مبنی بر حذف خشونت علیه زنان که پشتوانهٔ آن همانا فعالیت و تلاش های دیرینهٔ زنان در کل جهان می باشد،خشونت و بد رفتاری علیه زنان یکی از رایج ترین جرائم اجتماعی و جلوه ای از اقتدار مردسالاری در جهان امروز است که هیچ ارتباطی به ملیّت ها،طبقات گروه های اجتماعی،تحصیلات و غیره ندارد.ر

اکنون با عنایت به موارد یاد شده سزاوار وشایسته است که تاریخچهٔ خشونت علیه زنان در ایران و مبارزاتی که توسط آنان در راه آزادی و حذف خشونت علیه آنان صورت گرفت را به اختصار از نظر بگذرانیم و یادآور این مطلب شویم که این مبارزات از حدود۷۰ سال پیش از وقوع مشروطه و با انتشار نخستین روزنامه در کشور و سپس انتشار روزنامه های فارسی زبان در خارج از کشور«اختر»در استانبول«حبل المتین»در هند و «قانون» در لندن آغاز شد،از آن زمان تا کنون کوشش های شایسته و جانفشانی های حسرت آفرین در راستای آزادی و حذف خشونت از سوی زنان صورت گرفته است.ذ

زمانی که تاج السلطنه بر زوال پدرش،ناصرالدین شاه،درود می فرستد و از سید جمال الدین اسدآبادی حمایت می کردو آرزوی آزادی زن را در سر می پروراند و علیه پدرش می نوشت:«اگر این پدر تاجدار من خود را وقف انسانیت و ترقی ملتِ خود و معارف و صنایع می نمود چقدر بهتر بود تا مشغول شدن به یک حیوان»خواسته یا ناخواسته از آغاز گران گفتمان ضد پدر سالاری در ایران شد.بنابراین کُنش های تاج السلطنه علیه پدر خود نمودی از ظهور گفتمانِ نگاه نو به زنان و ضدیت با سنت های موجود در ایران است که در نهایت در کنار دیگر مبارزات به تغییر ساختار سیاسی و اجتماعی ایران انجامید و حاکمیت پدر این اسطورهٔ فرزندکُش تاریخ ایران مشروط به قانون شد.مشروط شدن حاکمیت پدر در نهایت موجب باز تولید شکلی دیگر از پدرسالاری گردید که به لحاظ ماهیت با شکل قبلی یکی است،امّا در شکل بروز آن متفاوت است که آن را با عنوان«مردسالاری»می توان تفکیک کرد چرا که مطلق گرایی برای حفظ خود ناچار بود به بیش از یک فرد(همان پدر)تکیه کند که در اینجا جریانی ظهور کرد که به جای یک پدر،پدرهای تَکَثُر یافتهٔ ایدئولوژیک حاکم شدند و از همین جا بنیادگرایی آغاز شد و اگر در جریان انقلاب مشروطه،این سلطنت بود که به وسیلهٔ قانون محدود می شد،پس از بهمن۵۷ این قانون است که به وسیله شریعت محدود می گردد.ر

بنابر آنچه در فوق ذکر گردید،این رویداد تاریخی در ایران مقدم بر اولین گردهم آیی فمینیستی در امریکای لاتین و جزایر کارائیب که در یوگوتا،کلمبیا.در روزهای۱۸ تا۲۱ ژوئیه۱۹۸۱ تشکیل شده «باشد که براساس آن گردهمایی،روز ۲۵ نوامبر به عنوان«روز جهانی رفع خشونت علیه زنان»اعلان شد و در آن گردهمایی زنان به طور اصولی و پایه ای،خشونت بر پایهٔ جنس را(خشونت جنسی)از خشونت بدنی در محدوده خانواده گرفته تا تجاوز و آزار و اذیت جنسی هم چنین خشونت دولتی که شامل شکنجه و آزار زندانیان سیاسی زن می شود،محکوم کردند.تاریخ۲۵ نوامبر به یادبود خاطرهٔ سه خواهر اهل جمهوری دومینیکن،(خواهران میرابال)انتخاب شد.قتل این سه زن در سال۱۹۶۰ در دوران حکومت دیکتاتوری رافائل تروییلو(۱۹۳۰ تا۱۹۶۱)صورت گرفت.مبارزات طولانی زنان به منظور حذف خشونت علیه آنان در کشورهای گوناگون ادامه یافت تا این که منتج به صدور قطعنامه سازمان ملل گردید.اعلامیه حذف خشونت علیه زنان مصوبه مجمع عمومی ۲۰دسامبر۱۹۹۳ و قطعنامه مربوط به۱۲ دسامبر۱۹۹۷ تحت عنوان پیشگیری از جنایات و گامهای عدالت طلبی و....برای حذف خشونت علیه زنان.د

 

نیره انصاری،متخصص حقوق بین الملل خصوصی،نویسنده و پژوهشگر

ایمیل نویسنده: 
بخش: 
انتشار از: 

دیدگاه‌ و نظرات ابراز شده در این مطلب، نظر نویسنده بوده و لزوما سیاست یا موضع ایرانگلوبال را منعکس نمی‌کند.