چیچک اینن چوپان Çiçək inən Çoban

« آی موجها*اوج و فرودی دارید*ماهی یی هستم بر دامنتان. *دریا زندگی من است* موج عشقم*اینجا گلی در تنگناست!»...« عشق من با عشق تو فرق دارد!»« چه فرقی؟»*
« تو مرا دوست داری. عاشق من هستی، من همه را دوست دارم. عاشق همه هستم. هنوز خیلی جوانی . درک این عشق برایت زود است. شیفته ی کسی شده ای که دو برابر تو سن دارد. غوره ای. مویز نشده روزگار مرا سیاه نکن! برو! باید زندگی کنی. کارم تمام شد میایم.»«Sən məni sevirsən ,mən hamını. Sən mənə aşıqsan mən hamıya. Hələ çox gəncsən.Bu sevgini düşünəsən tezdir

 

Çiçək inən Çoban 

 1

 
Gözüm qaldı yollarda»
dalğalar
!ay dalğalar
Hamıya mavı çalan 
!mənə qızıl dalğalar
 
Sözümü sulara düzdü
yelə-tufana düzdüm
ovuc-ovuc mirvarı
...o gedən yollara düzdüm
 
Axşam olar
qızıl gönəş
günəş olar
qızıl ayım
...?haçan gələr mənim yarım
 
Sözüm qaldı yollarda
toz-torpaqlı kollarda
mərcan-mərcan sularım
...?haçan gələr mənim yarım

2

Çiçək baharın gülləri kimi gözəl,mohəbbətli,mehriban, və yoxsula qocaya yardımcı olan bir qız ıdı.  Hamı onun yaxcılığın bilirdi.O təzə 18-yaşına dolmuşdur. Çıçək anasından başqa dunuyada kimsəsi yoxudu. Onlar mal-heyvan saxlamala,əkin əkməklə öz yaşayışlarının çərxin dolandırırdılar.

Ona çox adam elçi gəlmişdi, amma anasının yalqız qalmamağı üçün hamısın başından sovmuşdu. Bundan başqa ürəyində bir gizlin sevgisidə varidi ki istəmirdi onu kimsə ilə araya qoysun.
Bir gün, buğda biçimində,anası noxoş oldu. Çiçək mindi qayığa getsin adadan uzaqda döşənən şəhərdən ona dava-dərman alsın. Yollanar ikən adanın qırağında davar otaran çobab onu görüb dedi:
«Ay qız hara gedirsən?»
«Şəhərə gedirəm xan çoban, şəhərə!»
«Getmə! Bu gün BOĞUCU günüdü! Kimse şəhərə getməz!»
«Getməliyəm,anam noxuşdu, dava-dərman almalıyam.»
 «Sən getmə! Goy mən gedim.»
«Yox,sağolun! Öz işimi başqasına tovşura bilmərəm.»
«Getmə! Boğucu günüdü!»
«Heç nədən qorxum yoxdu.»
Sonra suyu kürəkliyib getdi. Gözdən itdi. 

3

 

«Adam iyisi gəlir...
Bu adamlardan nə desən çıxar.Dənizdə dalğanı yaradan onlardı.Tufanıda. Suya qayığı salan onlardı. Gəmınıdə.Onlardan nə desən çıxar.Bircə dinc yarada bilməzlər. Yalnız mənəm ki hamıya dinc verirəm.Bir əbədi dinc! Bu dənizin üzündəki həyat həmişə mənim dincimi pozur. Mən ona son qoymalıyam!...Adam iyisi gəlir...»

Boğucu özu-özu ilə deyinə-deyinə çiçəkin qayığına yetişdi. Birdən-birə qayığı aşırıb qızı suyun dibinə çəkdi. Onu aparıb öz evində dossağa saldı!

4
Çoban baxdı qaş qərəldi axşam oldu. Amma çiçək gəlib çıxmadı. Qayığın salıb suya mindi dalğaların belinə dedi:
«Sizə qurban olum mavı dalğalar
bir gülüm var
darda qalıb
yardımcı olun dalğalar!
Dalğalardan səs gəldi:
«Dənizin qaydasın bilənə
yardımcı olar dalğar!»

«Bir ənişiz var 
bir yoqquşuz
ətəkizdə balığam
ay dalğalar!

Dəniz h
əyatımdır
Dalğa sevgim
burda  bir gül
darda qalıb
Ay dalğalar!»

Dalğalar bunu eşidən an, çobanı boğucunun evi olan yerə götürdülər. O qayığı ötürüb dənizin tərkinə cumdu. Qapını açıb evə girdi. 
Qız onu görcək dedi:
«Aman! Sən bura niyə gəldin? İndi boğucu gəlib ikimizidə boğacaq!»
«Tez ol daldala çönək, paltarlarımızı dəyişək.»
Onlar palarların dəyişdilər.Çoban qızı evdən çıxardıb suyun üzündə qayığa mindirdi dedi: 
«Sən get, mənim hələ burda işim var.»
«Yox! Mən sənsiz  getmərəm.»
«Niyə?»
«Səni  sevirəm! İndiyəcən eliyəbilməmişdim bu  sırrı sənə  diiyəm.»
«Məndə səni sevirəm.»
«sənə aşığam.»
«Məndə sənə aşığam.»
«Pəs gəl burdan gedək.»
«Mənim sevgim səninkindən ayrıdı»
«Nə ayrılığı var?»
«Sən məni sevirsən ,mən hamını. Sən mənə aşıqsan mən hamıya. Hələ  çox gəncsən.Bu sevgini düşünəsən tezdi.Birinə vurulubsan ki səndən iki qat yaşlıdır. Qorasan, kişmiş olmamışdan günümü qərə eləmə! Get! Yaşamalısan. İşim qurtuldu gələrəm.»
Çoban buni dedi suya cumdu. Qız qayığı sürüb evə yetişdi.Çoban qayıtdı, qızın leçəkin başına bağlıyıb onun yerində oturdu.  

5

Boğucu gəldi gördu qız yerindən tərpənmıyıbdı. Elə üzü bücağa sarıdı. Geyimini çıxartdi, bir uzun saqqalı-bığlı kişi oldu.Gedib oturdu mizin dalında balıq yeməkə başladı.

O geyimində, başı ,qurt başına bənzirdi.
Göbəkdən aşağası ən böyük bir ilana,yuxarısı adama oxşurdu.

Elə ki yeməkdən qurtuldu gəlib şıkarınn yanına dedi:
«İstirəm sənə bir geyim tikəm, buğucu olasan. Mənim əmrim gərək quruda suda , göylərdə dillənsin. Hər yerdən ki səs gəlir batmalıdı.»
«Niyə həyata qarşısan? Nə amacın var?»- Çoban səsini qız səsinə bənzədərək dedi:
«Amacım öz sağlığım, mənfəətim və əmr etməgimdir.»
«Həyat olmazsa nəyə əmir edəcəksan?»
«Suya,quruya,göylərə.»
«Onların hamısında yaşayış var.»
«Yaşam pozülmalıdı.»
«Yaşam əbədidir. Kimsə onu pozabılməz.»
«Dəniz qürüsa görərsən ki nə qədər yaşamlar pozmuşam!»
«Genədə pozulmayıdı. Yaşam pozulmaz!»
«Pozular!»
«Pozulmaz!»
«Çox danışma, heyvanın biri heyvan!» 
Bunu dedi yügürdü çobanın üstünə. Çoban qalxdı onun başını yumurağın dəminə verdi.
Boğucu yerə sərələndi.Çoban qız paltarın əynindən çıxartdıb dussağın qapısın bağladı. Və onun geyimində yırtıb- dağıtdı.Bu anda boğucunun gözü sataşdı çobanın kurəkindəki pəncə yerinə. Bildi ki o adı bəlli qaflan qovan çobandı.
Çoban, evin qapısın açanda gördü o qıfıllıdir. Bu anda boğucu dussağın balaca pəncərəsin açdı. Su evə doldu...

6

Kimsə bilmir çobannan boğucunun başına daha nə gəldi...
Çiçək hər axşam adanin sahilində çobanı gözlüyürdü- gözləyirdi-, deyirdi o bir gün qayıdacaq.

son 

 

 

چیچک اینن چوبان

 1

«گؤزوم قالدی یوللاردا
 دالغالار
آی دالغالار !
 هامییا ماوی چلان 
منه قیزیل
دالغالار !

سؤزومو 
سولارا دوزدوم
یئله- توفانا
دوزدوم
اوووج-اوووج میرواری
اوگئدن 
یوللارا دوزدوم...

آخشام اولار 
قیزیل گونش!
گونش اولار
گوموش آییم
هاچان گلر  منیم یاریم؟...

سؤزوم قالدی یوللاردا
توز-تور پاقلی گوللاردا
مرجان - مرجان سولاریم
هاچان گلر منیم یاریم؟... »

او هرآخشام آدادانین قیراغینا چیخیب  اؤزو-اؤزونه هابئله دییب دانیشیردی...

 2

«چیچک» باهارین گوللری کیمی گؤزه ل، محبتلی ، مهربان، و یوخسولا قوجایا یاردیجمی اولان، بیر قیز ایدی. هامی اونون یاخجیلیغین بیلیردی.او تزه اون سککیز یاشینا دولموشودور.  چیچکین آناسیندان باشقا دنیادا کیمسه سی یوخودو. اونلار مال-حیوان ساخلاماقلا، اکین اکمک له ؤز یاشایئشلارینین چرخین دولاندیریردیلار. 

اونا چوخ آدام ائلچی گلمیشدی، امما آناسینین یالقیز قالماماغی اوچون اونلارین هامیسینی باشیندان سووموشدو. بوندان باشقا اوره یینده بیز گیزلین سئوگی سیده وارایدی کی ایسته میردی اونو کیمسه ایله  آرایا قویسون.
بیرگون ،بوغدا پیچیمینده، آناسی نوخوش اولدو. چیچک میندی قایئغا گئتسین آدادان اوزاقدا دؤشنن شهردن اونا داوا-درمان آلسین. یوللانارایکن، آدانین قیراغیندا داوار اوتاران چوبان اونو گوروب سسله دی:
« آی قیز! هارا گئدیرسن؟»
« شهره گئدیرم خان چوبان! شهره!»
« گئتمه ! بوگون "بوغوجو" گونودو! کیمسه شهره گئتمز!»
« گئتملییم، آنام نوخوشدو، داوا-درمان آلمالییام.»
« سن گئتمه! قوی من گئدیم.»
«یوخ، ساغ اولون ! اؤز ایشیمی باشقاسینا تووشورا بیلمره م.»
«گئتمه! بوغوجو گونودو!»
« هئچ ندن گورخوم یوخدو؛ گئتملییم!»
سونرا سویو گوره ک لییب گئدی. گؤزدن ایتدی.

 3

 « آدام اییسی گلیر!... 
بوآداملاردان نه دسن چیخار. دنیزده دالغانی یارادان اونلاردی، 
توفانیدا . سویا قاییغی سالان اونلاردی، گمینی ده . اونلاردان نه دسن چیخار. بیرجه دینج یارادا بیلمزلر. یالنیز منم کی هامییا دینج وریره م. بیرابدی دینج! بو دنیزین اوزوندکی حیات همیشه منیم دینجیمی پوزور. من اونا سون قویمالییام!... آدام اییسی گلیر...»

«بوغوجو» ؤزو ایله دیینه-دیینه چیچکین قایئغینا یتیشدی.بیردن بیره قایئغی آشیریب قیزی سویون دیبینه چکدی. اونو آپاریب ؤزائوینده دوسساغا سالدی!

4

چوبان باخدی قاش قره لدی آخشام اولدو، امما چیچک گلیب چیخمادی. قایئغین سالیب سویا منیدی دالغالارین بئلینه دئدی :
« سیزه قربان اولوم ماوی دالغالار 
بیر گولوم وار
داردا قالیب 
یاردیمجی اولون دالغالار !»

دالغالاردان سس گلدی:
« دنیزین قایداسین بیلنه
یاردیمجی اولار دالغالار!»
« بیر انیشیز وار
بیر یوققوشوز
اتکیزده بالیغام 
آی دالغالار!
دنیز حیاتیمدیر
دالغا سئوگیم 
بوردا بیر گول
داردا قالیب

آی 
دالغالار!»
دالغالار بونو ائشیدن آن، چوبانی  «بوغوجو»نون ائوی اولان یئره گؤتوردولر. او قایئغی ؤتوروب دنیزین ترکینه جومومدو. قاپونو آچیب ائوه گیردی . 
قیز اونو گورجک دئدی:
« آمان! سن بورا نیه گلدین؟ ایندی بوغوجو گلیب ایکیمیزده بوغاجاق!»
« تز اول دال-دالا چئونک پالتارلاریمیزی دیئشک.»
اونلار پالتارلارین دیئشدیلر. چوبان قیزی ائودن چیخاردیب سویون وزونده قایئغا میندیردی. دیدی:
« سن گیت! منیم هله بوردا ایشیم وار.»
« یوخ! من سن سیز گتمنم.» 
«نیه؟»
« سنی سئویره م. ایندییه جن ائلیه بیلمه میشدیم بو سیرری سنه دییه م.»
« منده سنی سئویره م.»
« سنه عاشیغام.»
« منده سنه عاشیغام.»
« پس گل بوردان گئدک.»
« منیم سئوگیم سنین کیندن آیری دی!»
« نه آیریلیغی وار؟»
« سن منی سئویرسن، من هامئی نی. سن منه عاشیق سان، من هامییا. چوخ گنج سن. بو سئوگینی دوشونه سن  تزدیر.  بیرینه وورولوبسان کی سندن ایکی قات یاشلیدیر! قوراسان، کیشمیش اولمامیشدان گونومو قره ائله مه ! گیت! یاشامالیسان. ایشیم قورتولدو گلره م.»
چوبان بونی دییب 
سویا جومدو . قیز قایئغی سوروب ائوه یئتیشدی. چوبان قاییدی قیزین لچکین باشینا باغلییب اونون یئرینده اوتوردو.

5

بوغوجو گلدی گوردو قیز یئریندن ترپنمییبدی، ائله اوزو بوجاغا ساریدی . گئییمینی چیخارتدی اولدی بیر اوزون ساققالی بئغلی کیشی، گئدیب اوتوردی میزین دالیندا بالیق یئمکه باشلادی. او گئییمینده باشی قورت باشینا بنزیردی. گؤبکدن آشاغاسی ان یوغون بیر ایلانا، یوخاریسی ، آداما اوخشوردو. ائله کی یئمکدن قورتولدو گلیب شکارینین یانینا دئدی:
« ایستیره م سنه بیر گئییم تیکم بوغوجو 
اولاسان. منیم امریم گره ک قورودا سودا، گویلرده دیللنسین. هریئردن کی سس گلیر بات مالیدی. » 

چوبان سسینی قیز سسینه بنزه دره ک دئدی:
« نیه حیاتا قارشیسان؟نه آماجین وار؟»
« آماجیم اؤز ساغلیغیم، منفعتیم و امر اتمگیمدی.»
« حیات اولمازسا نیه امر اده جکسن؟» 
« سویا، قورویا، گویلره.»
« اونلارین هامیسیندا یاشام وار.»
« یاشام پوزولمالیدیر.»
« یاشام ابدی دیر! کیمسه اونو پوزا بیلمز.»
« دنیز قوروسا گؤررسن کی نقدر یاشاملار پوزموشام!»
« گنه ده پوزولمایبدی. یاشام پوزولماز!»
« پوزولار!» 
«پوزولماز!»
« چوخ دانیشما، حیوانین بیری حیوان!» 
بونو دئدی یوگوردو قیزین اوستونه. چوبان قالخدی اونون باشینی 
یوموراغین دمینه وردی . بوغوجو یئره سره لندی . چوبان قیز پالتارین اینیندن چیخارتدیب دوسساغین قاپوسین باغلادی. و اونون گئییمینده یئرتیب داغتدی. بو آندا بوغوجونون گؤزو ساتاشدی چوبانین کوره کیندکی پنچه یئرینه. بیلدی کی او آدی بئلی قافلان قووان چوبان دی. 
چوبان، ائوین قاپیسین آچاندا گوردو او قیفللی دیر. بو حالدا بوغوجو دوسساغین بالاجا پنجره سین آچدی. سو ائوه دولدو...

6

 کیمسه بیلمیر چوباننان بوغوجونون باشینا داها نه گلدی...
 
چیچک هرآخشام آدادانین ساحلینده چوبانی گوزلوردو، دییردی او بیرگون قایئداجاق. 

 سون

 

  چیچک و چوپان                    

«ای!
 بر همه  آبی 
برای من 
       سرخ 

          موجها
 چشم براه ماندم ؛

 واژه هایم را آذین آبها و
 باد و توفان کردم
مشت مشت مروارید
                    آراستم
برراههایی که او درنوردید ... 

خورشید طلایی
به تاریکی میگراید
ماه نقره اییم
             آفتاب میشود.
یارم کی میاید؟...

واژه هایم برسر راهها 
روی بوته های پرگردو غبار 
                          ماندند
ای آبهای پراز 
           مرجان من
یارم کی میاید؟...»

او عصرها به ساحل جزیزه میرفت و همینطور باخودش حرف میزد...

 2

چیچک (غنچه) دختری بود مثل گلهای بهار زیبا و پرمحبت و مهربان، و برای آدمهای پیر و تنگدست یاور.همه از خوبی او آگاه بودند. تازه هیجده سالش شده بود. او در دنیا غیر از مادرش کسی را نداشت. آنها از راه دامداری و کشاورزی چرخ زندگی خود را اداره میکردند.

 خیلیها به خواستگاریش آمده بودند ولی او به خاطر تنها شدن مادرش همه ی آنها را رد کرده بود. از این گذشته عشق پنهانی نیز در دل داشت که نمیخواست آنرا با کسی درمیان بگذارد.
روزی -در ایام درو- مادرش حال بدی پیدا کرد. چیچک سوار قایق شد تا از شهر که دور از جزیزه پهن شده بود برای او دوا بخرد. وقتی میخواست راه بیفتد چوپانی که در ساحل جزیره مشغول چراندن گوسفندان بود او را دید و صدا زد:

« آی دختر! کجا میری؟»
« خان چوپان! به شهر میرم، به شهر!»
«نرو! امروز روز "بوغوجو"س - غرق کننده- کسی به شهر نمیره!»
« باید برم، مادرم مریض است. باید دوا بخرم.»
« تو نرو! اجازه بده من برم.»
« نه! سلامت باشی! کار خودم را نمیتوانم به عهده دیگری بگذارم.»
«نرو! روز "بوغوجو"س.
«از چیزی ترس ندارم. باید برم.»
 بعد پارو زود و رفت و از دیده نهان شد. 

 3

« بوی آدمیزاد میاید!...
 از دست این آدمها هر چه بگویی بر میاید. موج و دریا را آنها میافرینند. و توفان را نیز. قایق را آنها روانه آب میکنند- و کشتی را هم. از دست آنها هرچه بگویی برمیاید. فقط نمیتوانند «آسایش» ایجاد کنند. این تنها منم که به همه آرامش میدهم. آرامشی ابدی! این زندگی بر روی دریا آسایش مرا بهم میزند. باید به آن پایان دهم!...بوی آدمیزاد میاید...» 
«بوغوجو» درحالیکه با خودش حرف میزد به قایق چیچک رسید. ناگهان آنرا را واژگون کرد و دختر را به ته آب برد.  برد و در خانه اش به زندان انداخت.

4
چوپان دید عصرشد و هوا تاریک. ولی چیچک باز نیامد. قایقش را به آب انداخت . سوار امواج شد و گفت:
« جانم فدایتان !
ای موجهای آبی؛  
گلی دارم 
در تنگنا
یاوری کنید»
صدا از امواج برآمد:

«آنکه اصول دریا را میداند
 یاری میگیرد.»

« ای امواج!
اوج و فرودی دارید
ماهی یی هستم بر دامنتان 
دریا زندگی من است 
موج عشقم
اینجا گلی در تنگناست!»

امواج وقتی این را شنیدند چوپان را به جاییکه خانه بوغوجو قرار داشت بردند. او قایق را رها کرد و به عمق دریا رفت. در را باز کرد، وارد خانه شد.
دختر او را دید و گفت:
«ای داد! تو چرا آمدی؟ الان بوغوجو میاید و هر دوی ما را خفه میکند!»
« زود باش رو برگردانیم و لباسهایمان را عوض کنیم.»
آنها لباسهایشان را عوض کردند. چوپان دختر را رها ساخته و روی آب سوار قایق کرد و گفت:
«تو برو! من هنوز اینجا کار دارم.»
« نه! بدون تو نمیروم.»
« چرا؟»
« ترا دوست دارم.تا کنون نتوانسته بودم رازم را به تو بگویم.»
«منهم ترا دوست دارم.»
« من عاشق تو ام.»
« من هم عاشق تو ام.»
« پس بیا از اینجا برویم.»
« عشق من با عشق تو فرق دارد!»
« چه فرقی؟»
« تو مرا دوست داری. عاشق من هستی، من همه را دوست دارم. عاشق همه هستم.  هنوز خیلی جوانی . درک این عشق برایت زود است. شیفته ی کسی شده ای که دو برابر تو سن دارد. غوره ای. مویز نشده روزگار مرا سیاه نکن!  برو! باید زندگی کنی. کارم تمام شد میایم.»

چوبان این را گفت و به آب فرو شد . دختر قایقش را راند و به خانه رسید. 
چوپان برگشت. روسری دختر را به سر کرد، و درجای او نشست.

5
بوغوجو آمد دید دختر از جای خود تکان نخورده و همانطور رو به گوشه نشسته است.
از جلدش بیرون آمد و به مردی با ریش و سبیل داراز تبدیل شد.رفت پشت میز نشست و شروع به خوردن ماهی کرد. 
او در جلد خود سرش مانند سر گرگ مینمود. از کمر به بالا انسان بود، و به پایین، شبیه  ماری عظیم الجثه . وقتی غذا تمام شد آمد پیش شکار و گفت:
« میخواهم برایت جلدی بدوزم که بوغوجو بشوی. فرمان من باید در آب و خشکی، و در آسمانها منعکس شود. از هر کجا که صدا بر میخیزد لازم است بریده شود.»
چوپان صدایش را شبیه صدای دختر کرد و گفت:
« چرا مخالف زندگی هستی؟»
« هدفم خیر و سلامتی خودم ، و فرماندهی ست.» 
« جایی که زندگی نیست به چه چیز میخواهی فرمان بدهی؟»
« به آب و خشکی و آسمانها!» 
« در همه آنها زندگی هست.» 
« زندگی باید محو شود»
« زندگی جاودانه است. آن را کسی نمیتواند نابود کند. هر کس بخواهد زندگی را نابود کند پیش از آن خودش محو میشود.»
«اگر دریا بخشکد آنوقت می بینی که چه زندگی های فراوانی را نابود کرده ام.»
« بازهم نابود نشده. زندگی محو نمیشود.»
«میشود!»
«نمیشود!»
« حرف زیادی نزن! حیوان!»

این را گفت و به دختر حمله برد. چوپان برخاست سر او را زیر مشتهای خود گرفت. بوغوجو نقش زمین شد. چوپان لباس دخترانه را از تن کند و در زندان را بست. جلد او را نیز پاره کرد. در این حال چشم بوغوجو به اثر چنگالی که روی پشت چوپان بود افتاد. دانست او همان چوپان معروفی ست که پلنگ را فراری داده است.
چوپان هنگام باز کردن درخانه متوجه شد که آن قفل شده است. دراین میان، بوغوجو پنجره کوچک زندان را باز کرد. آب وارد خانه شد... 

6

کسی نمیداند دیگر چه بر سر چوپان و بوغوجو آمد...
چیچک هر روز عصر درساحل جزیره چشم براه چوپان بود. میگفت او روزی بر میگردد.

پایان

منبع: 
ویژه ایران گلوبال
انتشار از: 

دیدگاه‌ و نظرات ابراز شده در این مطلب، نظر نویسنده بوده و لزوما سیاست یا موضع ایرانگلوبال را منعکس نمی‌کند.

         

 

دیدگاه‌ها

تصویر آ. ائلیار

عدم انتشار شده: 
false
نظر: 
در این قصه به جای «1 کار» « 3 کار» انجام گرفته است! چرا؟ یعنی به جای 1 قصه میشد 3 قصه نوشت! علت این دوباره کاریها چیست؟ شاید دو علت داشته باشد: 1-...؟ 2- ...؟ تأثیر منفی این دوبارکاریها در کار نوشتن چیست؟ چرا دچار این وضعیتیم؟ راحلش چیست؟ چرا نویسنده ایکه به فارسی یا انگلیسی و غیره مینویسد دچار این مشکل نیست؟