لیدر Lider

او که بر روی چهار پایه ای ایستاده بود از میان دندانهای نیرومنداش فریاد زد:
« در این خیابان همه آزاد اند که گردش کنند...».
« اما، اما فقط با اجازه من میتوانند ... روشن شد؟»
O ki bir kətil üstündə durmuşdu güclü və iti dişləri arasından

Bu xiyavanda hamı özgür dolana bilər..."- bağırdı"
..."Amma,amma yalnız mənim izinimlə ... Aydın oldu mu
 
  
 

A.Elyar

 

Lider

Neçə ildən sonra, dalıma baxmadan təzəcə xiyavana çıxmışdım. Elə bir  xiyabana ki mitinqlərinin səsi, bir şəhəri, bir ölkəni hərəkətə gətirmişdir.

 

Bir zaman var ıdı ki boş əllər bir şeyə bənd olmurdu(olmayırdı).

Onları kimsə saymazdı. Ona görə ki  boğulmuyalar hər bir kol-kosa əlatırdılar.

 Sonda "Heçkimlər"dən birisi çıxıb:

«Yazıqlara bir Lider lazımdır. Çün ki onlar yazıqdılar» dedi.

Onun  sözü ürəkdən xəbər verib ürəyə yatdi. Birisi də tapıldı. Elə o "Heçkim"-lərdən. Koxa, alçaq, ağzıgen. Yonub-yonulmamış. Qalın saqqallı. Və camaat  Lider sahabı oldu. Yada düzü, o onlara sahab oldu. 

 Onlar hiss edirdilər cəhənnəmin əlindən qurtulublar. Çün ki Lider yolu onlar üçün açmışdı." Heçkimlar" hiss edirdilər " Birkim" olubdular. Birkimlər də hakim olubdular. Yalnız hiss edirdilər. Çün ki kimsənin düşünməyə zamanı gücü yoxudu. Hərnə var ıdı "Birkim"-lik hissi idi ki coşub daşıb axırdı.

 

Hamı bir ənayın hala düşmüşdü. Elə bir keflənib maymaqlaşmışdılar. Və nəşəli idilər. Öz-özlərinə dedilər:

«Məhkumlar hakim olublar».

Və şəhərə sarı baxdılar.

Azadlıq yolu yuxarı xiyabandan aşağı xiyabana açılırdı. Orta xiyavan çox dəlik-deşik və daş-kəssəkli idi ki, mən axsaya-axsaya ondan geçirdim. Və hamı yolların qovuşağı idi. 

 

Lider ütülü sahmanlı paltarda eli yuxarı-aşağı xiyavana çəkirdi. 

O ki bir kətil üstündə durmuşdu güclü və iti dişləri arasından :

«Bu xiyavanda hamı özgür dolana bilər..» bağırdı.

Onun çox danışığından sonra adamlar sözünü bərk alqışladılar.

 

O aşağı yenib getdi, meydanın başqa bucağına. El kətili tabut kimi əli üstə aparırdı. Və hərdən-bir ondan sorqu- sual edirdi.

Eləki kətilin yerin bərkitdilər Lider çıxdı yuxarı və özünə əhatəli kələ-kötür bir səslə ki adamın tüklərin başında biz-biz elirdi:

«Amma, amma yalnız mənim iznimlə ... Aydın oldumu?»- dedi.

El onun sözünə güvənərək :

«Həyə, aydındır» dedi.

Və genədə daha uca onun nitqin alqışladılar.

 

Sonra onlar Liderin əmri ilə ki: 

«Təmin namə soruşun!»

Sel-su kimi şəhərin xiyavanlarına axdılar və hər kim ki "yox" cavab verdi özləri ilə apardilar. 

 

Üç dəstənin qorxulu nəriltisi hər yeri tutmuşdu: 

«Yaşasin!»

«Kim?» 

«Liderimiz!»

«U...r...a!»

Bu ura-larla hiss edirdilər Liderlə barabar Nuh -ömrü tapacaqlar. Və tapmışdılar! 

Liderin izini olmadan kimsə nəfəs çəkəmmirdi! Və indi də çəkmirlər! 

Pəncərədən eşiyə baxıram, hava buludlu və tutqundur. Asfalt üstə arılar ağır vızza-vızzıla cəndəklərin dövrəsinə dolanırlar.

 Lider PDF

 

 

 

بعد از سالها، تازه قدم به خیابان گذاشتم. بدون اینکه به پشت سرم نگاه کنم. به خیابانی که فریاد متینگهایش مردم یک شهر ویک  سرزمین را به حرکت درآورده بود.

 زمانی بود، که دستهای خالی  به جایی  بند نبودند. آنها هیچ جا به حساب نمیامدند. و برای اینکه غرق نشوند ، به هر خس و خاشاکی چنگ میزدند.
 بالاخره یکی- از هیچ بودگان-  پیدا شد و گفت:
« نگونبختها به لیدر نیاز دارند. چون نگونبخت اند.»
 سخن اش مقبول دلها شد و به کرسی نشست. یکی هم پیدا شد. از همان هیچ بودگان. چاق و خپله و دهان گشاد. نتراشیده و نخراشیده. با ریش و پشمی انبوه.
 و جماعت صاحب لیدر شدند . و یا به درستی او صاحب آنها شد.
حس می نمودند از جهنمی که در آن گیر کرده بودند  رها شده اند. چون لیدر راه را به روی آنها گشوده بود. هیچ بودگان احساس میکردند کسی شده اند. و کسان حاکم. فقط احساس میکردند. چون احدی وقت و قدرت تفکر نداشت. وهر چه بود  تنها احساسِ جاریِ "کسی شدن" بود.  

همه در حال و هوای عجیبی به سر میبردند.انگار مست و منگ بودند.و کیفور.
 با خود گفتند:
«محکومین حاکم شده اند».
و به شهر نگریستند.
راه آزادی، از خیابان بالایی، به سوی خیابان پایینی باز میشد. خیابان وسطی خیلی  درب و داغون، و پر از کلوخ و سنگلاخ بود،  که من لنگ و لنگان از آن میگذشتم؛ و میدان  تقاطع همه ی راهها بود.

لیدر با لباس اتوخورده  ومرتبی که به تن داشت، جماعت را به خیابان بالایی و پاینی رهنمایی میکرد.
 او که بر روی چهار پایه ای ایستاده بود  از میان دندانهای تیز و نیرومنداش فریاد زد:
« در این خیابان همه آزاد اند که گردش کنند...». 
و درخاتمه ی پرگویی ها، جماعت سخن او را با هلهله و شادی باشکوهی تأیید کردند.

او بعد پایین آمد و رفت به گوشه دیگر میدان . جماعت چهارپایه را مثل تابوت جلوی او روی دست می بردند. و گاهاً سئوالهایی از او میکردند. چهارپایه را که  روی زمین سفت کردند لیدر رفت بالای آن  و مسلط برخود با صدای خشنی که مو بر تن راست میکرد گفت:
« اما، اما فقط با اجازه من ... روشن شد؟»

مردم خیلی با افتخار و اطمینان گفتند:
«آری، روشن شد».
 و باز هم بلندتر و پرهیجان تر، از نطق او استقبال نمودند.

بعد، آنها با فرمان لیدرکه :«بدنبال اجازه نامه بگردید!»
مثل سیل  بر خیابانهای شهر روان شدند و هرکس را که «نه! » جواب داد با خود بردند!
نعره های وحشت انگیز سه گروه از جماعت در فضا پیچیده بود :
« زنده باد!»
«کی؟»
«لیدرمان!»
«هورا!»
با این هوراها  احساس میکردند خود و لیدر عمر نوح مییابند! ویافته بودند!
بدون اجازه ی لیدر کسی نمی توانست نفس بکشید ! و حالا هم نمی کشند!

 از پنجره به بیرون نگاه میکنم هوا گرفته وابری ست. روی آسفالت خیابان زنبوران با وز-وز سنگینی دورلاشه ها می چرخند.

 

 

 

 
انتشار از: 

دیدگاه‌ و نظرات ابراز شده در این مطلب، نظر نویسنده بوده و لزوما سیاست یا موضع ایرانگلوبال را منعکس نمی‌کند.

         

 

دیدگاه‌ها

تصویر آ. ائلیار

عدم انتشار شده: 
false
نظر: 
از نظر من، خواننده هم در خیابان قرار دارد و جدا از صحنه نیست و آنرا تکمیل میکند. حالا با هر نظری که داشته باشد. تفسیر و برداشت خواننده ، متن و صحنه را تکمیل میکند. یعنی او خود جزیی از صحنه و متن و زندگی ست.

عدم انتشار شده: 
false
نظر: 
در لیدر موضوعات : "کاریزما"؛ " جوّگیری" "تقلید" ؛ "عدم تفکر" ؛" اختناق آفرینی" ؛ "شخصیت کاذب"؛"بحران روحی توده" ؛ " ابزار شدن" ؛ بازی دادن توده"؛ " سوء استفاده از قدرت توده " علیه خود توده ... و درنهایت " دستاورد" که حضور زنبورها بر بالای جسد های خونین مانده درکف خیابان است دیده میشود؛ که فقط به کوتاهی به آنها اشاره شده. لیدر مسایل بین «کاریزما و توده» و فجایعی را که آنها میتوانند بر سر خود بیاورند مطرح میکند. و بر داشتهای مختلف دیگر که خاصیت کار هنری ، به عنوان شئی یی با فرم "منشور" هندسی، ست. میتوان گفت در متن ، کلمات ساده، نمادها هستند که بکاررفته اند و هر کدام به یک فنومن اشاره میکنند. در حقیقت شئی گونه و پدیداری آمده اند. از تکنیک تمثیل و شعر بهره برده اند؛ و با یک کلمه، موضوع گسترده ای را مطرح نموده اند. البته تا نظر ائلیار گرامی چه باشد.

عدم انتشار شده: 
false
نظر: 
Çün ki kimsənin düşünməyə zamanı gücü yoxudu
چونکو دوشونمک قورخونج یالنیزلیغا آپارار و کیمسه بو یالنیزلیغین و بو قورخونون ایچینه گیرمک ایسته میردی هر نه اولسادا لیدر اونلارین یئرینه دوشونوردو./ سنین اورتاداکی دلیک دئشیک خیاوانین، ائله سی بیر آزادلیق خیاوانیدان یوز قاد شرفلی دیر سایین یازار.(چون درک و ترس به تنهایی سوق میدهند و کسی نمی خواهد داخل آنها شود. در هر صورت لیدر به جای آنها میاندیشد. عزیز قلمزن ، خیابان وسطی و درب و داغون شما به خیابان آزادی مذکور صد باز شرف دارد. ترجمه از ایران گلوبال)