زبان بلوچی و رسانه ها

در پی درخواست های مکرر فعالان سیاسی بلوچ و برخی از نمایندگان کنگره آمریکا برای ایجاد برنامه به زبان بلوچی توسط صدای آمریکا، این بحث وارد مرحله تازه و جدی تری شده است. در بین صدها کانال ماهواره ای می توان کانال های متعددی را به زبانهای مختلف از جمله کردی، ترکی، عربی، ترکمنی، فارسی، پشتو و دیگر زبانهای دنیا یافت. اما متاسفانه هیچگونه توجه ای از جانب هیچکسی، چه در منطقه و چه فرامنطقه ای به زبان بلوچی و حدود هفده تا بیست میلیون بلوچ در سراسر جهان نشده است.

بیش از ١٢ سال پیش جبهه متحد بلوچستان ایران اولین نهاد بلوچی بود که برای ایجاد برنامه به زبان بلوچی در رسانه های مختلف و از جمله صدای آمریکا فعالیت فراوانی داشت. بیاد دارم در آن زمان گفتگوهای فراوانی با و. ر.   مشاور عالی صدای آمریکا صورت گرفت. اما در آن زمان به دلیل رابطه خوب کنگره با پاکستان، هیچکدام از اعضای کنگره تمایلی به رنجاندن بخصوص دولت پاکستان نداشتند.  اما اکنون ورق برگشته است و بسیاری از آمریکایی ها به نقش دوگانه پاکستان و سواستفاده موقعیت خویش در قبال آمریکا و حمایت نهادهای امنیتی و نظامی پاکستان از تروریسم و پناه دادن به اساما بن لادن پی برده اند. به همین دلیل اکنون برخی از آنها از خواسته فعالان بلوچ حمایت می کنند.

حمایت از زبان بلوچی و تشریح مظالم بلوچستان نیز یکی از محورهای فعالیت مرکز مطالعات بلوچستان در لندن بوده است. تقریبا هر ساله در روز ٢١ فوریه (سالگرد روز جهانی زبان مادری) در مورد ظلم و تبعیض برای علیه زبان بلوچی مقاله نوشته ام و مصاحبه های رادیو تلویزیونی فراوانی داشته ام.  به همین دلیل در روز  دوشنبه ٧ مهر ١٣٩٣ در مقاله ای بنام  "نقدی  بر عملکرد صدا و سیما، آیا بلوچ ایرانی نیست؟" از تبعیض  سرویس جهانی صدا و سیمای جمهوری اسلامی (جام جم) بر علیه زبان بلوچی نوشتم " شاید بسیاری از هموطنان مطلع نباشند که شبکه های متعدد تلویزیونی و رادیوئی جمهوری اسلامی سالهاست که به زبانهای مختلف دنیا (از جمله زبان های همه اقوام ایرانی بـجـُز بلوچی) و منجمله گویش های قبایل غرب و شرق آفریقا برنامه پخش می کند. جمهوری اسلامی که اینهمه از بلوچ های بعنوان ایرانیان اصیل یاد می کند، به همه زبانهای موجود در فلات ایران برنامه دارد، الا بلوچی! این زبانها شامل زبانهای بقیه اقوام ایرانی از جمله آذری، ترکی، کـُـردی، سورانی (کرمانجی کـُـردی)، طالشی، عربی و ترکمن می باشد. در کنار آنها برنامه به زبانهایی نظیر گرجستانی، چینی، آلبانیایی، بنگالی، فرانسوی، تاجیک، دری افغانی، بوسنیایی، هندی، هوسا (زبان قبایل غرب آفریقا)، آلمانی، آران (کاتالونیا)، ازبک، انگلیسی، ژاپنی، اندونزیایی، عبرو، اسپانیایی، پشتو، ارمنی، ایتالیایی، اردو، کیسواهیلی (سواهیلی ـ زبان شرق آفریقا)، روسی و ژاپنی نیز پخش می شود.  بیش از ١٧ میلیون بلوچ در ایران، پاکستان، افغانستان و کشورهای حاشیه خلیج فارس زندگی می کنند. حال سوال بدیهی از مسئولین صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران این است، چرا در شرایطی که از پول مردم ایران از جمله بلوچها، برای پخش برنامه به بیش از ٣٣ زبان هزینه می شود، بر علیه زبان بلوچی تبعیض آشکار صورت می گیرد". وانگهی اگر بعنوان مثال صدای آمریکا تصمیم بگیرد که در کنار بقیه زبانها، برنامه به زبان بلوچی نیر داشته باشد، جمهوری اسلامی حق اعتراض نخواهد داشت.

زبان بلوچی در رده ۹۷ جدول زبانهای زنده دنيا قرار دارد. از منظر زبانی بيش از دوسوم کشورهای جهان جمعيتی کمتر از "بلوچ ها" دارند. در نتیجه جایگاه و ویژگی زبان بلوچی، علاوه بر موقعیت استراتژیک بلوچستان در جغرافیای سیاسی منطقه از اهمیت بسزایی برخوردار است که باید به آن توجه عملی شود.

عبدالستار دوشوکی

٢٨ تیر ماه ١٣٩٥

مرکز مطالعات بلوچستان در لندن

http://www.iranglobal.info/node/39088

         

 

دیدگاه‌ها

عدم انتشار شده: 
false
نظر: 
جناب جما نارویی تو اگر بلوچی نویس بودی تا به حال 100 بار نوشته بودی و من را رسوا کرده بودی تو همان "یکنفر" تورک هستی

عدم انتشار شده: 
false
نظر: 
اقای دوشکی این"برادر بلوچ شما" الان همین کامنت خوداش را به بلوچی برای شما مینویسید که واقعا به شما اثبات شود بلوچ است نه خدایی نکرده از همان تورک ها

عدم انتشار شده: 
false
نظر: 
جناب دوشکی شما سخنان رورا باکر که می گوید سرزمین بلوچها اشغال شده است در ترجمه نیاورده اید گویا زیانتان یا دستتان از بردن و یا نوشتن کلمه اشعال بلوچستان عاجز هست و اگر انرا بگویید به مصاحبه در صدای فارسی امریکا و یا بی بی سی دعوت نمی شوید. بی بی سی فارسی همینطور از اسمش معلوم هست تعلق به مردم فارس دارد منعکس کننده فرهنگ بلوچ نیست و اخبار بلوچستان را هم اولا منتشر نمی کند و اگر بکند ان هم نادرست می گوید.نادرست گفتن مسایل در تضاد با فرهنگ بلوچی هست. بنابر این ما با فرهنگ دروغگوی و نادرست که در 3 کشور جمهوری اسلام پاکستان و ابران و افغانستان

عدم انتشار شده: 
false
نظر: 
اقای برادر بلوچ اگر ایرانگلوبال انطور که شما گفتید هست پس چرا از این سایت بازدید می کنی؟
و ایا می دانی اقای دوشکی شما بلوچ را قوم می نامد نه ملت؟ تا شونیست فارس را نرنجاند. می دانی فرق قوم با ملت چیست؟
تورکها از چه راهی حقوق پایمال شده خویش را پیگیری کنند تا تعصبی نباشد؟

عدم انتشار شده: 
false
نظر: 
این آقای دوشوکی در مورد بلوچستان مقاله های خیلی خوب در سایت های مختلف می نویسد. اما کارهایش یک اشکال دارد. و اون اشکال این است که مقاله اش را در این ایران گلوبال هم منتشر می کند که کار بسیار اشتباهی است. اینجا جای مقاله های وزین و خوبی از طرف نویسندگان چیره دستی مثل آقای دکتر دوشوکی نیست.

درخواست مشخص من از آقای دوشوکی این است که لطفا مقاله خودتان را اینجا منتشر نکنید که بهانه ای برای جنگ و دعوا و توهین به ملت بلوچ و ملت های دیگر فراهم شود. شما که مقاله هایتان را همه جا چاپ می کنند. از ایران گلوبال که جایگاه چند نفر ترک متعصب و یا فارس شوونیست متعصب است بگذر. جایگاه شما باید بالاتر از ایران گلوبال باشد. من که یک بلوچ هستم و به شما احترام می گزارم. این نصیحت برادرانه یا درخواست دوستانه را می کنم. امیدوارم از من نرنجید

برادر بلوچ شما

عدم انتشار شده: 
false
نظر: 
سلام-پان ایرانیست های مختلف حامی شئونیست های فارس کوروش پرست وعقب مانده تاکنون عامل اصلی بیچارگی وآوارگی ملل مختلف درون ایران بوده وبعلت بعرضگی درمدیریت ودرآغوش اجانب خوابیدن تمام موقعیت های جغرافیای واجتماعی وصنعتی رادراین صدسال به بادداده اند.
دراین صدسال درآمدهای نفتی ومعدنی ایران ازمترقی ترین کشوراروپایی بالاتربوده ولی ویرانی آن ازآفریقای سیاه وبامعدن الماس هم ویران ترگشته است.
عامل اصلی این ویرانی وعقب ماندگی باج دادن حاکمیت فارس دراین صدسال به انگلیس وغرب بوده تاآنهابامدیریت این عقب مانده هاکاری نداشته باشند؛بهمین دلیل آنهاهم بیشتربه منافع خودفکرمیکنندتابه منافع کشورهای تحت سلطه ودیکتاتور.
پس تمام ملل وبخصوص ماوعرب وبلوچ وسیستانی بیشترازهمه آسیب دیده است.
دین وزبان واتینیک اگرقوانین پیشرفته باشدنمی تواندعاملی درعقب ماندگی باشند؛تنهانگاه نژادپرستانه است که اتینیک فارس این بلا

عدم انتشار شده: 
false
نظر: 
این پیشنهاد بسیار خوب است به تدریج باید در اذربایجان اجرا شود چون اذربایجان از لحاظ اب مشکل ندارد میتواند پذیرای جمعیت انبوه مهاجران باشد به خصوص که کم ابی در 20 سال اینده در ایران تشدید خواهد شد
دولت باید به فکر جابه جایی جمعیت از مناطق خشک به مناطق ابی مثل اذربایجان باشد

عدم انتشار شده: 
false
نظر: 
جناب جما نارویی لطف میکنی دوپاراگراف اول این مقاله را به بلوچی برای اقای دوشکی بنویسی
بعد از ان چه ایرادی دارد که بلوچ ها هم روی شن های دریاچه ارومیه افتاب بگیرند
چرا جناب "یکنفر" که با بیش از 25 تا نام کاکمنت مینویسی حاضر نیستی بلوچ ها در اذربایجان باشند

عدم انتشار شده: 
false
نظر: 
"روشهای سپاه و باندهای زابلی برای کوچ اجباری ملت بلوچ"

ایران پرس نیوز-جنایت تازه نیروهای سپاه مرصاد در بلوچستان
دو شهروند بلوچ اهل سرباز در اثر تیراندازی مستقیم نیروهای سپاه شاخه مرصاد در آتش ناشی از تصادف و واژگون شدن خودرو سوخته و جان خود را از دست دادند و دو نفر دیگر نیز به شدت زخمی شدند.
صبح روز دوشنبه ۷ تیر در مسیر جاده ایرفشان سرباز دو شهروند بلوچ اهل سرباز در اثر تیراندازی مستقیم نیروهای سپاه شاخه مرصاد در آتش سوخته و جان خود را از دست دادند و دو نفر دیگر نیز زخمی شدند.

عدم انتشار شده: 
false
نظر: 
دولت میدونه چیکار میکنه اول بلوچها رو کوچ میده بعد به مرور اونا رو شیعه خواهد کرد الان بعضی از بلوچ ها تو جیرفت که نسل سوم مهاجرین هستند بر خلاف پدربزرگهاشون شیعه شدند پراکنده شدن اونا تو مناطق شیعه بدون اجازه زدن مسجد سنی وتبلیغ دین کودکان اونا رو در مدارس شیعه ودرمعرض اموزش اصول شیعه قرار میده به اضافه مزیت های شیعه بودن تو ایران و کم شدن تعصبات قومی اونا دیدن لباس ها ومدلهای متنوع در قیاس با لباس سنتی که اولین نشانه ظاهری متفاوت بودن اوناست و...تمایل اونا برای درهم امیختن با دیگر ایرانی ها رو افزایش میده شک نکن یک دختر بلوچ ترجیح میده تک همسر یک مرد ایرانی غیربلوچ باشه تا زن دوم یک مرد بلوچ سنی حتی اگر به قیمت شیعه شدنش تموم بشه در ضمن با تماس مستقیم با شیعیان به چرندیات اتهامات وهابی علیه شیعه پی می برند اونا برنمی گردند بلوچستان وبه مرور شیعه خواهند شد این اخرین قومی که به خاطر

عدم انتشار شده: 
false
نظر: 
اگر شخصا جناب دکتر دوشوکی بخواهند، چرا که نه!؟. من با کمال میل برایشان به بلوچی مینویسم.
تا تو ( اسامه مجددی) رسوا شوی.

عدم انتشار شده: 
false
نظر: 
ما بلوچ ها سرزمین خشک و بیابانی بلوچستان را که متعلق به ماست و هزاران سال اجداد ما از آن حفاظت و پاسداری کرده اند دوست داریم، و به هیچ احدی اجازه توهین و تحقیر به بلوچستان عزیز را نمی دهیم.
تو ( اسامه مجددی) به فکر کوچ کردن خودت باش.
من خیلی خوشحال هستم که در آمریکا همچنین امکاناتی به بلوچها داده میشود. تازه این اول کاره.
بلوچستان صاحب بزرگترین دریا در جنوب ایران و پاکستان، بنام دریای مکران میباشد، که مستقیما به اقیانوس هند و تمام جهان وصل میشه.
آمریکا ها مانند حکومت های شاه و شیخ نادان و احمق نیستید. آنها خوب به شرایط بلوچستان شرقی (پاکستان) و بلوچستان غربی (ایران) واقف هستند.

عدم انتشار شده: 
false
نظر: 
جناب جما نارویی لطف میکنی دوپاراگراف اول این مقاله را به بلوچی برای اقای دوشکی بنویسی

عدم انتشار شده: 
false
نظر: 
جناب یکنفر بلوچها شناسنامه ایرانی گرفتند چرا نباید بتوانند از امکانات تبریز و اذربایجان استفاده کنند و در کنار دریاچه ارومیه که کلی پول ملت بدبخت ایران صرف پراب کردن ان شده شنا کرده و در ماسه های کنار ان افتاب بگرند
چه دلیلی دارد که بلوچها در اذربایجان نتوانند به زبان مادری تکلم کرده و از امکانات بهشت اسای ان بهره ببرند
برخلاف انچه فکر میکنی ما چند سال هست از طریق سازمانهای دینی اهل سنت پیگیر تشویق انها به مهاجرت به اذربایجان و اردبیل هستیم

عدم انتشار شده: 
false
نظر: 
بهترین راه حل کوچاندن بلوچها به تعداد ملیونی به اذربایجان است چون بلوچستان جز بیابان چیزی نیست و کفاف جمعیت روبه رشد بلوچ ها را نمیدهد در اذربایجان با ایجاد رسانه های بلوچی بلوچها هم میتوانند از امکانات بسیار زیاد انجا استفاده کنند
هم مشکل مخاطرات طبیعی و محدودیت های بلوچستان از بین میرود
بلوچ ها چون شناسنامه گرفتند اقامت انها در اذربایجان هم منع قانونی ندارد بعلاوه میتوانند از امکانات تورکان مهمان نواز هم استفاده کنند وظیفه سازمان ما هم از این پس پیگیری همین موضوع و تشویق بلوچها به مهاجرت به اذربایجان است باید از طریق مسجد مکی زاهدان و مولوی های بلوچ انها را به مهاجرت به اذربایجان تشویق کرد خصوصا پیشرفته ترین شهر ایران بودن تبریز و اذربایجان را برایشان یاداور شد که میتوانند به راحتی از این امکانات استفاده کنند

عدم انتشار شده: 
false
نظر: 
بالاخره این باند زابلی ها ماهیت واقعی خود را با این کامنت اسامه بن زابلی نشان دادند که هدفی جز جنوساید ملت بلوچ ندارند. این باند های حمایت شده زابلی-سپاهی که دربلوچستان فعالیت مخرب دارند در حال زمینه سازی مقدمات اولیه برای پاکسازی قومی بلوچستان از بلوچها و کاشتن زابلی و هزاره افغانی و غیره بجای اهل سنت و بلوچها هستند. کسانی که به مبارزه مسلحانه ملت بلوچ ایراد می گیرندو انگ تروریسم و القاعده و داعش را به این ملت مظلوم می چسبانند بهتر است دهانشان را ببندند . مبارزه مسلحانه ملت بلوچ برای حفظ بقا است و کاملا مشروع می باشد. زیرا اولا این مبارزه در خاکهای تاریخی بلوچستان بوده و چشمداشتی به خاک دیگران ندارند( برخلاف بعضی ها) و ثانیا دولت شوینیستی فارس تمام راهای مسالمت آمیز و دموکراتیک را مسدود کرده و شمشیرها را بر اهل سنت و خصوصا ملت بلوچ از رو بسته است.

عدم انتشار شده: 
false
نظر: 
جناب مسعود!....
بقول شما "چشم حسود بترکد ". ولی یک نکته مهم را میخواهم برایتان توضیح بدهم، و آن اینکه این افرادی که با نامهای تورک های آذربایجان بر علیه بلوچ ها کامنت منتشر میکنند، اصلا تورک نیستید، بلکه از عوامل تنگ نظر و حسود رژیم وحشی و قرون وسطایی اسلامی ایران میباشند.
ما بلوچ ها باتمام ساکنین ایران از هر ملت و قومی با دیده احترام متقابل برخورد و رفتار میکنیم. و هدف اصلی این عناصر فریب خورده فقط سخن پراکنی، توهین، تحقیر و تفرقه بین مردم ایران بخصوص بین ملل مختلف ساکن در چارچوب ایران میباشد.

عدم انتشار شده: 
false
نظر: 
تورکان عزیز توجه داشته باشند بلوچها حالا که از ما دورند برای ما بی خطر هستند یعنی اینجا فارسها خواسته یا ناخواسته برای ما مفید واقع شده اند( چه عجب!!) اما اگر فاصله ما با آنها از بین برود و یا اگر این طرح اسامه پان فارس اجرایی شود و بلوچها به آذربایجان کوچانده شوند یا حتی خودشان کم کم در طول چند سالی به آذربایجان برسند بخاطر اختلاف مذهب و تعصبات مذهبی و نزدیکی به وهابیت عربستان که به خون شیعه آذری تشنه است و ایران را هم صفوی می نامند نمی دانم چه بر سر ما تورکان آذربایجان جنوبی می آورند پس در انتخاب دوست و دشمن دقت بیشتری داشته باشیم

عدم انتشار شده: 
false
نظر: 
بهترین راه حل کوچاندن تعداد دست کم نیم ملیون بلوچ به اذربایجان هست همان طور که دولت زابلی ها را به استان گلستان(ترکمنستان سابق) کوچاند و برای همیشه این نام محو شد از چابهار تا زاهدان جز بیابان چیزی نیست جدیدا هم خشکسالی هم دائمی شده پس بهترین را همان کوچاندن بلوچ ها به اذربایجان است چون اینها مشکل شناسنامه هم ندارند

عدم انتشار شده: 
false
نظر: 
آیا امکان دارد این فضول هایی که بنام آنانیموس و آذربایجانی و ترک در همه جا حضور دارند، به مسائل ملت بلوچ دخول نکنند و جبهه جنگ خود را برعلیه کردها و ارمنی ها محدود نگه دارند؟ معلومه همه می خواهند بلوچ محروم باشه و حتی دو ساعت برنامه هم به زبان بلوچی نباشه. امیدوارم این خبر حقیقت داشته باشه تا چشم حسود بترکد. وقتی بلوچها در ایران و پاکستان صددرصد محروم هستند، آنها حق دارند طلب کمک از دیگران (هر کسی) بکنند. و همانگونه که آقای دوشکی گفته جمهوری اسلامی و طرفدارانش حق اعتراض ندارند. چطور جمهوری اسلامی حق دارد به 33 زبان (بجز بلوچی) برنامه پخش کند. اما صدای آمریکا حق ندارد دو ساعت برنامه بلوچی داشته باشد؟

عدم انتشار شده: 
false
نظر: 
جای تعجب هست که این جناب یکنفر که با بیشتر از 5 تا نام بلوچی کامنت مینوشت و به فارس ها می پرید(دریغ از توان یک جمله بلوچی نوشتن) حالا با بلوچها دشمن شده حالا با نام چالنگی و ... فضا سازی هم میکند
البته روش های گوناگونی برای" خرگیری" هست برای نمونه
"اقای بلوچ میتوانی دو پاراگراف اول همین مقاله را برای عبدالستار به بلوچی بنویسی تا ایشان بدانند شما بلوچ هستی" و نه هرچی که دلت خواست و نه کپی پیست
نا اینکه خدایی نکرده کارمند رسمی کامنت نویسی تورکان در ایران گلوبال شخص شخیص" یکنفر" هستی البته نام زیاد داری
اصلا 90 درصد درامد ایران از نفت و گاز هست و حالا هم شبکه استانی داریم چرا اینقدر مالیات اذربایجان را به رخ این و ان میکشید (البته تا قبل از این معادن بود که خود شما هم فهمیدید چیزی ندارید) کل مالیاتی که همه مردم ایران به دولت میدهند برابر است با پولی که به عنوان یارانه میگیرند

عدم انتشار شده: 
false
نظر: 
این اقایی که با نام نااشنا و از طرف ازربایجانیها گفته ما اجازه نمی دهیم بلوچها رادیو تلویزیون دایر کنند این شخص تورک ازربایجان نیست یک شوونیست فارس سلطنت طلب است. ما ازربایجانیها خیلی خوشحال می شویم که بلوچها رادیو و تلویزیون به زبان مادری خود داشته باشند
تصویر دكتر عبدالستار دوشوكي

عدم انتشار شده: 
false
نظر: 
دینا رورا باکر نماینده ارشد جمهوری‌خواه مجلس نمایندگان آمریکا در نامه‌ای به جان لنسینگ، مدیر اجرایی ارشد صدای آمریکا خواستار ایجاد سرویس خبری و پخش برنامه به زبان قومی برای بلوچ‌های ساکن ایران، پاکستان و افغانستان شده است.

آقای رورا باکر در این نامه نوشته که سنت سکولار- لیبرالی و همراه با تسامح مردم بلوچ که درمنطقه گسترده‌ای در این سه کشور زندگی می‌کنند در معرض خطر است و آنها از دسترسی به رسانه‌های مستقل محرومند. در نتیجه پخش برنامه به زبان محلی بلوچی و ارائه خبرهای غیرمغرضانه با تکیه بر ارزش‌های لیبرال و دموکراتیک می‌تواند به مردم بلوچ برای حفظ فرهنگ سکولار خود کمک کند.

رورا باکر در این نامه افزوده دولت‌های غالب در سه کشور ایران، پاکستان و افغانستان برای ایجاد یک هویت تک دولتی و اعمال ارزش‌های مذهبی مربوط به خود تلاش می‌کنند.

عبدالستار دوشوکی، مدیر مرکز مطالعات بلوچ در لندن

عدم انتشار شده: 
false
نظر: 
این باند زابلی ها به اسمهای چادی- عبدل زابلی- اسامه بن مجددی- حارثی و ... خودشان را به آزربایجان نچسبانند. مالیات آزربایجان هم اگر برای بلوچها مصرف شود بهتر از این است که برای کرمانی و زابلی و افغانی زاده های تاجیک مصرف شود

عدم انتشار شده: 
false
نظر: 
آقای بلوچ عزیز،
این آنونوم و گمنام را لطفن به حساب آنونومها به گذارید. این نه ترک و نه آذربایجانی هست. هدفش توطعه است.

عدم انتشار شده: 
false
نظر: 
این کامنت را آذربایجانی نمی تواند گذاشته باشد. کلک نزن. به اسم آذربایجانی می خواهی تفرقه میان ملیت های ایران بیندازی. این کلک ها را دستگاه های امنیتی از دیرباز به کار برده اند.

عدم انتشار شده: 
false
نظر: 
امریکا اختیار خود را دارد اما ما به هیچ وجه اجازه نمی دهیم منابع و مالیات آذربایجان صرف بلوچها شود که از پاکستان آمده اند و هیچ سودی برای مملکت ندارند. بروید در پاکستان رادیو تلویزین راه بیندازید
دوباره داستانهای مضحک تاریخ بلوچ از زمان اسکنرد را شروع نکنید که یک خطش را هم باور نمی کنیم.

عدم انتشار شده: 
false
نظر: 
واقعا ممنون هستیم از کسانی که به فکر ما قشر ستمدیده هستند دستتان درد نکند