کودتای نافرجام و بازی های خطرناک

هنوز چند روزی از ماجرای کودتای نافرجام نگذشته است که نشانه های کودتای گسترده تر، این بار از سوی حزب عدالت و توسعه ( آک پارتی ) به رهبری اردوغان به چشم می خورد و چشم انداز تیره و تاری را آز آینده ترکیه نشان می دهد...

پس لرزه های کودتای نافرجام ترکیه همچنان ادامه دارد، هرچند عمر کودتا، بسیار اندک و ساعاتی بیشتر نبود ولی پیآمد های آن با عملکرد دولت بویژه اردوغان که اهداف بلند پروازانه، حسابگرانه و آینده نگر دارد به درازا خواهد کشید. کودتای 15 جولای در شرایطی رخ داد که کسی انتظار آن را نداشت، هرچند ناخشنودی از سیاست های منطقه ای و بین المللی حزب عدالت و توسعه از یک سو و افزایش بحران در اقتصاد و ادامه جنگ در منطقه کردستان از سوی دیگر رو به گسترش بود و مردم را خشمگین و عصبانی می کرد ولی مردم ترکیه که سال ها در دوره های مختلف به دفعات در خفقان نظامی ها زیسته، طعم تلخ و خاطره غم انگیر آن را در دل داشتند، حاضر به پذیرش هیچگونه کودتایی آن نبودند.

ترکیه در یکی دو سال گذشته با چالش های بزرگی روبرو شد، رشد اقتصادی به زیر 4 درصد سقوط کرد، ارزش پول ملی تا 30 درصد کاهش یافت، بازار بورس استانبول محدود تر شد،تورم که مدت ها مهار شده بود باردیگر از کنترل خارج و مانند میزان بیکاری دو رقمی شد، در این میان صنعت توریسم که یکی از پایه های اقتصاد و اشتغال است تا 40 درصد افول کرد، همسو با آن فشار دولت بر مطبوعات آزاد، نهاد های مدنی، سندیکایی و صنفی به شیوه های مختلف افزایش و گسترش یافت. از سوی دیگر امنیت اجتماعی با بمب گذاری های پی در پی در شهر های بزرگ به خطر افتاد، ترس همراه با خشم بر جامعه حاکم شد. در نتیجه گروهی از نظامیان با گمان و الهام از کودتای 1974 پرتغال که با آغاز کودتا و عملیات نظامی، توده های ناراضی به آنان خواهند پیوست، دست به این عمل عجولانه، نابخردانه و آماتورگونه با اندکی سازماندهی زدند که در همان ساعات نخست با شکست روبرو شد، هر چند شک و تردید های جدی در مورد شکلگیری آن وجود دارد که چگونه، با چه هدفی و از سوی چه کسانی این کودتای نافرجام سازماندهی و به اجرا درآمد. زیرا این اقدام نافرجام نه از نظر شکل و نه از نظر محتوا شباهتی به کودتا  های پیشین ترکیه نداشت، این در حالی است که ارتش ترکیه با تجربه فراوان به دفعات کودتا کرده و از تجربه کافی برخوردار بود. از آن گذشته عملکرد دولت ترکیه بویژه رجب طیب اردوغان با گفتار و رفتارش بعد از پایان بازی های هوشیارانه و شکست کودتا به این شبهه ها و تردید ها ابعاد بیشتری داد. از آن گذشته ارتش ترکیه با سکوت چند روزه با انتشار بیانیه ای یادآور شد که از تحرک و اقدام برخی از نفرات ارتش از ساعت ها پیش ( ساعت 16 در روز جمعه ) خبر داشته و آن را به اطلاع مقامات رسانده است و دولت اقدامی برای پیشگیری از آن انجام نداده است که این گفتار هم شک و تردید ها را نسبت به این کودتای نافرجام افزایش می دهد. البته ادعایی هم از سوی برخی از روزنامه های آمریکایی ( واشنگتن تایمز ) و برخی از مقامات فرانسوی مطرح شده است که آنها هشدار هایی در رابطه با تدارک و تحرک نظامی ها به مقامات ترکیه اطلاع داده اند. به هر رو اردوغان در اولین واکنش به اقدام گروهی از نظامی ها، از مردم خواست که در مخالفت با کودتا به میادین شهر سرازیر شوند و مخالفین کودتا با اندیشه، فکر و باور های سیاسی و اجتماعی گوناگون به میدان و کف خیابان آمدند تا مخالفت خود را با کودتا و دخالت نظامیان در سیاست نشان دهند، اردوغان از یک سو و اسلامگرایان که بارها مخالفت خود را با سکولاریزم و پیشبرد جامعه مدنی اعلام کردند از سوی دیگر خود را پیروز میدان خواندند و با تجمع در مساجد ( پدیده نویی در ترکیه ) به دادن شعار های مذهبی پرداختند که در اغلب آنها نشانه های خشونت طلبی و انتقام جویی به چشم می خورد. آنان فریاد می زدند که حکم اعدام باید بار دیگر وارد قوانین شود و اردوغان هم برای راضی کردن و حفظ آنان در میادین و مساجد بصورت تلویحی و گاهی آشکار از آن حمایت می کرد.

اردوغان که از مدت ها پیش در فکر پاکسازی و تصویه نهاد های نظامی، قضایی و اجرایی کشور بود با استفاده از فرصت پیش آمده گفت: کودتا برای ما نعمت خدا بود، بنابرین تصویه، اخراج و بازداشت های گسترده از همان نخستین ساعات آغاز شد، به نظر می رسد که لیست بلندی در همه نهاد ها و ارگان ها از پیش تهیه شده بود، نه تنها نظامیان در صحنه، بلکه تعداد دیگری از ژنرال های ارتش مانند آکین اوزتورک فرمانده سابق نیروی هوایی، برخی دیگر از فرماندهان عالی رتبه ارتش و دیگران از نهاد و ارگان های دیگر دستگیر و مورد شکنجه قرار گرفتند. اردوغان به دفعات از مردم خواست که در میادین و مساجد باقی بمانند که نشان دهنده ابعاد و گستردگی دستگیری ها در روز های آینده خواهد بود..

هنوز چند روزی از ماجرای کودتا نگذشته است که نشانه های کودتای گسترده تر، این بار از سوی حزب عدالت و توسعه ( آک پارتی ) به رهبری اردوغان به چشم می خورد و چشم انداز تیره و تاری را از آینده ترکیه نشان می دهد. اردوغان و تیم سیاسی وی بعد از مذاکرات طولانی با شورای امنیت ملی و هیئت وزرا به مدت 3 ماه حالت فوق العاده در کشور اعلام کردند که در این مدت به بهانه های مختلف مبارزه سهمگینی با نیرو های دمکرات، آزادی خواه و نهاد های مدنی پیش برده خواهد شد. ناگفته نماند که در این مدت کوتاه بیش از 50 هزار نفر مورد غذب قرار گرفته، برخی زندانی، برخی دیگر از کار بیکار و تعداد وسیعی هم به صورت موقت برکنار شدند. در این میان حملات به نشریات هم ادامه دارد و تا کنون 20 پایگاه خبری و خبرگزاری مسدود و بیش از 27 شبکه تلویزیونی تعطیل و ده ها کتابفروشی مورد حمله قرار گرفتند. ( روزنامه های جمهوریت، حورریت، چهارشنبه 20 جولای ). هزاران کادر علمی و دانشگاهی مجبور به استعفا شده، 100 ها موسسه آموزشی تعطیل شده است

هم اکنون اردوغان سوار بر موج کودتا پیش می تازد و بهره برداری از آن را با مطرح کردن جماعت فتح اله گولن از همان ساعات نخستین آغاز کرده است و برای اثبات آن برخی را به اعتراف و شاید هم در آینده با طلب بخشش مجبور به مصاحبه و یا اعتراف کرده است. در این راستا اعتراف لونت ترکان، آجودان ویژه هولوسی ارکان رئیس ستاد مشترک ارتش ترکیه، آجودان عبداله گل رئیس جمهور پیشین با تعدادی از اعضای دادگاه قانون اساسی شگفت انگیز است. نوام چامسکی از شخصیت های برجسته علمی در رابطه با رخداد های اخیر ترکیه می گوید: کودتا به دست اردوغان هنوز قابل تائید نیست، ولی می توان گفت که وی برای دستیابی به اهداف شوم خود از آن سوء استفاده خواهد کرد.

ترکیه بعنوان یکی از کشور های مهم منطقه که سال ها دمکراسی و سکولاریسم را با افت و خیز های فراوان تجربه کرده، و در سال های گذشته الگویی برای دیگر کشور های منطقه مطرح شده بود در مسیر خطرناکی پا گذاشته است. اعلام حالت فوق العاده هرچند کوتاه مدت، نگران کننده است، در این شرایط فعالیت برخی از نهاد های مدنی، اجرای قوانین جاری و التزام به رعایت کنوانسیون های بین المللی بویژه حقوق بشر معلق خواهد شد، نیرو های آزادی خواه و دمکرات بعناوین مختلف زیر ضربه قرار خواهند گرفت. بنابرین در این شرایط خاص همکاری و همبستگی نیرو های پیشرو و مبارزه با ارتجاع در شکل های مختلف آن در منطقه یک ضرورت تاریخی است. آنچه در ترکیه می گذرد در منطقه بویژه در ایران هم تاثیر گذار خواهد بود.....

محمد حسین یحیایی.

 .

.

 

د

 

انتشار از: 

دیدگاه‌ و نظرات ابراز شده در این مطلب، نظر نویسنده بوده و لزوما سیاست یا موضع ایرانگلوبال را منعکس نمی‌کند.

         

 

دیدگاه‌ها

عدم انتشار شده: 
false
نظر: 
دوست عزیز تورک اوغلی، از اینکه اهل مطالعه و کتاب خوان هستید بسیار خوشحال و خرسندم، ولی یادآوری می کنم که نظام فکری و اجتماعی با خواست و اعلام نظر کسی شکل نمی گیرد، روند اجتماعی بویژه اقتصادی تضاد های اجتماعی را برجسته و برخی از فعالین و کنشگران در راستای کاهش تخاصم اجتماعی و طبقاتی عمل می کنند و اندیشه های خود را مطرح می سازند. جوامع بشری به تجربه همدیگر نیاز دارند، دنیای جدیدی در حال شکلگیری است، دیگر سخن گقتن از برتری های نژادی، زبانی و دینی نشانگر ناآگاهی از روح زمان است! جوامع به هم نیاز دارند، مرز های قراردادی نباید مانع از همبستگی جهانی بویژه منطقه

عدم انتشار شده: 
false
نظر: 
سلام-من برای چندمین باراعلام میکنم که دوران کمونیسم وشعارهای عوامفریبانه همچون احمدی نژادبرای فریب کارگران درجهان ودرنزدعقل ومنطق تمام شده است.اگرباورنمیکنیدسری به کشورهای جداشده ازشوروی وکوبا وویتنام وونزئولا زده تا باچشمان آریایی خودببینید؛که من چه میگویم.
کتابهایی که شماهاخوانده اید؛من هم خوانده ام.تنهاچندموردبرای دوستان باقی مانده که بفکرمن باصداقت حرف بزنند.
1- اگردروغ نمیگویندواعتقادبه کمونیسم دارندمیتوانند؛وسعی کنند؛یخ های فکری خودراآب کرده وبانگاه جدیدازروزنه جدیدبه دنیا ورخدادهای جهان تماشاکنند.
2-دنیای دیجیتالی رامن بایدبه شماهامعرفی میکردم که دنیا دنیای دیجیتالی است وعصراستالین نیست.تجدیدنظردرتفکریک گام به پیش است.
3-دیدگاه خودرابه تورکیه عوض کرده وآن کشوربدون نفت راباکشوری پرازچاه نفت وگازمقایسه نکنید؛که برای یک روشنفکرافت دارد.تورکیه هیج سنخیتی باایران وباروشنفکران

عدم انتشار شده: 
false
نظر: 
دوست عزیز تورک اوغلی! ترکیه و ایران دو کشور مهم و تاثیر گذار در منطقه هستند، در طول تاریخ از زمان صفوی ها تا کنون رخداد های اجتماعی و سیاسی آن دو در منطقه هم تاثیر گذار بوده است، نگاه مختصری به تاریخ آن دو کشور نشان می دهد که چقدر این دو کشور به هم نزدیک و از هم تاثیر پذیرند. در جهان کنونی نمی توان به رخداد های سیاسی منطقه بی تفاوت بود و آنچه در ترکیه می گذرد نشانگر دوران جدیدی است. هنوز عقبه این کودتای نافرجام مشخص نیست، جایگاه سرمایه و موضع گیری آنها در آینده مشخص خواهد شد، آنچه مشخص است بار دیگر جنبش کارگری و مدنی سرکوب خواهد شد و بار بحران اقتصادی که انباشت چند سال گذشته است بر دوش کارگران و زحمتکشان سنگینی خواهد کرد، علائم و نشانه های آن از هم اکنون دیده می شود و گرنه اختلاف اردوغان با فتح اله گولن چندان جدی نسیت و هر دو آنان عقبه مشخص و خدمت گذار طبقه مشخصی در جامعه ترکیه اند. دوستان

عدم انتشار شده: 
false
نظر: 
سلام-من فکرمیکنم .محافظه کاران تمامیت خواه یک کمی عاقلانه فکرکرده وهمانطورکه قبلا گفتم فکری هم برای بیرون کردن بزرگترین سیستم حکومتی فاشیستی امثال جنتی وحدادعادل وبرادران لاریجانی ورفسنجانی کنند.
ازتورکیه ایرادگرفتن وبه ملاها لابی گری کردن باتفکرسوسیال انترناسیونال دردی رادوا نخواهدکرد.
دیروز نیروهای انتظامی درشمال شهرتهران به درخانه های مردم ریخته وباشکاندن قفل های حیاط وپشت بام به چیدن ویران کردن اموال شخصی مردم کردند.شماهای روشنفکرنماها وتمامیت خواه که عرضه حتی اعتراض راهم ندارید؛چراگیرمیدهیدبه تورکیه .مگرتوکیه خودش احزاب مختلف درمجلس ودولت ندارد؟
امثال آقای یحیایی ها که کاری جزمایوس کردن مردم راندارند؛لطفا سعی بجای محافظه کاری برای ماکمی هم به ملت به زنجیرکشیده شده آزربایجان باشد

عدم انتشار شده: 
false
نظر: 
ترکیه را اسلام گرایی اردوغان و دارو د سته اش به نابودی می کشد. کسانی که از او و اعمال نفرت انگیز او حمایت می کنند، دشمن ترکیه اند.

عدم انتشار شده: 
false
نظر: 
در مهد دموکراسی یعنی اروپا مانند بلژیک و فرانسه به خاطریک طرقه در کردن چندین ماه وضعیت فوق الاده وضع میکنند کسی صدایش در نمی آید.در ترکیه بخشی از ارتش علیه دولت قانونی ومشروع منتخب مردم دست به کودتای نظامی زده اندوبا زور سرنیزه وتانک وتوپ وتفنک میخاستند حاکمیت قانونی را به زیر بکشند.ولی بخاطر مقاومت مردمی در آن شب خوف انگیز وترسناک کودتا شکست خورده وحاکمیت قانونی ومشروع سه ماه حالت فوق العاده وضع کرده است.که باعث نگرانی این آقایان دموکرات وخلقی مرددم گرا شده است.معلوم نیست ابن هیستری ضد ترکیه ای نشعت گرفته از پان ایرانیزم درروشنفکران ایده اولوژیک ما کی به پایان خواهد رسید.ومسائل را آن گونه که هست به طور واقع گرایانه به دور از خب وبغض تحلیل وتعریف بکنند.
به امیدآن روز.

عدم انتشار شده: 
false
نظر: 
روز یکشنبه سکولارها به میدان ها خواهند آمد واین یک هشدار به اردغان ودارودسته اش خواهدبود که پا را از گلیم خود بیرون نگذارند.
تصویر بهمن موحدی(بامدادان)

عدم انتشار شده: 
false
نظر: 
همانطور که جنگ ضد ملی و امپریالیستی ایران و عراق برای خمینی خون آشام نعمت بود، این کودتای اخیر ارتشی های لائیک و میهن پرست ترکیه نیز برای اردوغان اسلامگرا نعمت بزرگی شد، ایکاش این کودتا شکست نمی خورد.
وقتی در عکس ها و فیلم ها می دیدم که این اسلامگرایان تندرو با آن قیافه های چندش آورو با کلاه عرق چین و ریش بلند و بدون سبیل و با آن لباسهای نفرت انگیزشان در حال ضرب وشتم وحشیانه نظامیان میهن پرست و لائیک ترکیه هستند حالت تهوع به من دست داد و بسیار متاثر شدم.