دکتر علی‌اکبر ترابی چهره در نقاب خاک کشید

زندانی زمان شاه؛ دکتر علی‌اکبر ترابی (حاللاج‌اوغلو) جامعه شناس مردم دوست ایران چهره بر خاک نهاد.
وی یکی از محبوب‌ترین استادان دانشگاه تبریز و از افراد نزدیک به «محفل صمد بهرنگی- بهروز دهقانی» بود و در شکل‌گیری محافل ترقیخواه تبریز در دهه ۴۰ و اوایل دهه ۵۰ نقش موثری داشت. او نیز چون دکتر غلامحسین صدیقی؛ دکتر امیر حسین آریان‌پور و دکتر علی شریعتی، جامعه‎شناسی را از محدوده‎ی بنگاه‎های تحقیقاتی و خدمت‎گزاران قدرت رها ساخت و به میان مردم برد.
 

زندانی زمان شاه؛ دکتر علی‌اکبر ترابی (حاللاج‌اوغلو) جامعه شناس مردم دوست ایران چهره بر خاک نهاد. من در قسمت بیست و دوم «خاطرات خانه زندگان» - چرا به جای آنکه اصلاً هیچ چیزی نباشد چیزی وجود دارد؟ - از او یاد کرده‌ام. دکتر علی‌اکبر ترابی دانش‌آموخته‎ی دانشگاه سوربن فرانسه و یکی از محبوب‌ترین استادان دانشگاه تبریز و از افراد نزدیک به «محفل صمد بهرنگی- بهروز دهقانی» بود.
در زندان شاه آثار وی ازجمله؛ «جامعه‌ شناسی و دینامیسم اجتماع»، «شناخت علمی‌ جامعه»‌ و «فلسفه‌ علوم» دست به دست می‌گشت.
او نیز چون دکتر غلامحسین صدیقی؛ دکتر امیر حسین آریان‌پور و دکتر علی شریعتی، جامعه‎شناسی را از محدوده‎ی بنگاه‎های تحقیقاتی و خدمت‎گزاران قدرت رها ساخت و به میان مردم برد و با جنبش اجتماعی پیوند داد و تفکّر علمی در زمینه‌ی علوم اجتماعی را غنا بخشید.
آثار دکتر علی اکبر ترابی ازجمله «جامعه‌شناسی و دینامیسم اجتماع» بر جریان‌های روشنفکری تاثیر زیادی داشت.
...
نخستین تالیفات دکتر علی‌اکبر ترابی به نیم قرن پیش بازمی‌گردد. مبانی جامعه‌شناسی را سال ۱۳۴۱ و فلسفه علوم را که در شمار نخستین تلاش‌ها در این زمینه در ایران بود، سال ۱۳۴۷ نوشت.
دیگر آثار او چون «مردم‌شناسی»؛ «نظری به تاریخ ادیان»، «مکاتب جامعه‌شناسی معاصر»، «شناخت علمی جامعه»، و «جامعه شناسی هنر» و... همه با ارزش و در شمار کتب مرجع‌ هستند.
مقدمه ای که سال ۱۳۴۹ بر کتاب «دو مبارزمشروطه»(ستارخان و شیخ محمد خیابانی) نوشت (ضرورت تاریخی و نقش شخصیت در تاریخ)؛ دید علمی و ذهن بُرنای وی را نشان می‌دهد. کتاب مزبور تألیف رحیم رئیس‌نیا و عبدالحسین ناهیدی‌آذر، است.
...
عکسی از دکتر علی‌اکبر ترابی در کنار جلال آل احمد؛ غلامحسین ساعدی، بهروز دهقانی، کاظم سعادتی، صمد بهرنگی و شماری از چهره‌های اصلی محفل صمد موجود است.

دکتر علی اکبر ترابی تحت تاثیر مشروطه‌خواهی و تاریخ تبریز و بطور خاص حیدربابای شهریار، اشعاری هم به زبان ترکی آذربایجانی(ائینالی ائل داغی) سروده‌است.

سولار گلیب کئچیر

لالجاسینا گولومسه‌ییرسن

یاغمورلی گئجه‌لرین سس‌سیزلیییندن

گؤزلرین ساکیت-ساکیت دولور‌ هاوایا

جییه‌رین دولوب – بوشالدیقجا

سیلینیر خسته‌لیکلرین

یوللارین یورغونلوغو جانیندان چیخیر.

هر یئرده،

هرکوچه باشیندا آدین سسله‌نیر

اوکسیژن

اوتانیب چکینیر کیمیا کیتابلاریندان!…

قوشلار

ایوانیندان چکیلمیر آمما.

ال چک بونجا کؤچری‌لیکدن.

دورنالار یازیقدیلار…


در این زمینه
...
...
...
...
...
...
...
...
سایت همنشین بهار
انتشار از: 

دیدگاه‌ و نظرات ابراز شده در این مطلب، نظر نویسنده بوده و لزوما سیاست یا موضع ایرانگلوبال را منعکس نمی‌کند.