وضعیت انقلابی هزار سال طول نمی کشد

قرار دادن تصویر دکتر علی امینی هنگام تصدی مقام نخست وزیری در پنجم اردیبهشت ماه 1340 در کنار تصویر دکتر شاپور بختیار هنگام تصدی مقام نخست وزیری در چهاردهم دی ماه 1357 به این دلیل نیست که این دو شخصیت تاریخی را یکسان فرض می کنیم.
بلکه هدف بیان این واقعیت است که رژیم شاه هنگام روبرو شدن با وضعیت انقلابی، هم در سالهای 1339 تا 1342 و هم در سالهای 1356 تا 1357 نخست وزیرانی را پذیرفت که در شرایط عادی ممکن نبود مورد قبول محمدرضا شاه قرار گیرند و چه بسا اگر آیت الله خمینی در بهمن ماه 1357 وضعیت انقلابی را به پیروزی نهایی نیروهای طرفدار خود و تغییر رژیم منتهی نکرده بود، نتیجه در سال 1357 نیز نظیر بحران 1339 تا 1342 می شد که در بیست و پنجم تیرماه 1341 با فروکش کردن بحران، اسدالله علم جایگزین دکتر امینی شد و بعد هم جنبش پانزده خرداد 1342 به شدت سرکوب شد. در اینجا بحث درباره شخصیت شاه یا علی امینی یا اسدالله علم یا شاپور بختیار یا آیت الله خمینی نیست، بحث این است که زنده یاد شاپور بختیار به همان دلیل به نخست وزیری پذیرفته شد که  17 سال پیش از آن، دکتر علی امینی برگزیده شده بود یعنی استفاده از شخصیتی معتدل برای طی کردن بحرانی که رژیم شاه با آن دست به گریبان بود. اما امروز.. در یکی دو سال اخیر در مورد وضعیت انقلابی بسیار بحث نظری شده است (1) و بعد با خیزش دی ماه 1396، ایران وارد وضعیت انقلابی شده است (2). منظور بحث اینکه اگر فکر کنیم وضعیت انقلابی به خودی خود پایان رژیم است تخیلی بیش نیست. رژیم شاه حتی در 1357 اگر خمینی قدرت را نگرفته بود چه بسا آن بحران را مانند بحران 1339 تا 1342 از سر می گذراند و بعد از چند ماه هم کسی مانند اسدالله علم را مانند سال 1341 به نخست وزیری برمی گزید و دولت شاپور بختیار هم پایان می یافت. حتی در روسیه نیز اگر یلتسینی نبود که قدرت را بگیرد و تغییر رژیم دهد چه بسا هنوز رژیم کمونیستی و شوروی در آنجا سر کار بود (3). درست است، هم بحث آنارشیستها مطرح است (4)، هم بحث اصلاح طلبان (5) و هم موضوعات مربوط به خطر حمله خارجی (6) همانطور که برای شوروی هم مطرح بودند. ما در وضعیت عادی زندگی نمی کنیم که دلمان را به دادن بیانیه های حمایت از حقوق بشر در ایران، خوش کنیم. در وضعیت انقلابی یا قدرت را نیرویی آلترناتیو می گیرد و رژیم را تغییر می دهد یا که رژیم خود را تجدید سازمان داخلی می کند و در روابط خارجی نیز خود را به همینگونه با دادن امتیازات بیشتر و کمتر نظیر جام زهر دوران جنگ عراق، تجدید روابط می کند و ادامه حیات می دهد. در سال 1341 رژیم شاه طی فرجه ای که با سر کار آوردن دولت دکتر امینی پیدا کرد توانست هم در داخل خود را تجدید سازمان کند و هم روابطش را در خارج با دولت آمریکا که در آغاز ریاست جمهوری جان اف کندی مشکلاتی پیدا کرده بود، سر و سامان دهد. امتیاز دادنهای به جبهه ملی و بازاریان و ملایان را با اینکه آن دوران کودکی ده دوازده ساله بودم به یاد دارم وقتی در آن زمان دکتر علی امینی شخصاً به مسجد قلهک می آمد تا دل بازاریان را به دست آورد، ولی دو سال بعد دیگر نه او نخست وزیر بود و نه دیگر برای رژیم آنقدر مهم بود که بازاریان راضی هستند یا نه. امروز نیز واقعاً ایران در وضعیت انقلابی است ولی این وضعیت هزار سال ادامه نخواهد یافت (7).
 
 
 
به امید جمهوری آینده نگر دموکراتیک و سکولار در ایران
 
سام قندچی
 
IRANSCOPE.COM
 
چهاردهم خرداد ماه 1397
June 4, 2018
پانویس:
1. درباره وضعیت انقلابی
2. خیزش 96
3. درک نادرست از مصاحبه آقای مایک پمپئو با صدای آمریکا درباره ایران
A Misunderstanding of Mr. Pompeo's VOA Interview about Iran
 4. چرا در فرانسه یک قرن پس از انقلاب 1789 آنارشیستها نیروی غالب در کمون پاریس شدند
5. درخواست پاسخگویی از قوه قضاییه با حملات شخصی به دکتر هنگامه شهیدی فراموش نمی شود
6. آقای اردشیر زاهدی متأسفانه خیلی از ایرانیان فقط در لحظات حساس یاد میهن پرستی می افتند
 7. ایران دو سال وقت دارد
برگرفته از: 
ایمیل دریافتی
بخش: 
انتشار از: 

         

 

نظردهی با فیسبوک: