قوانین شرعی اسلامی و قوانین و روابط بین‌المللی نوین

همزیستی مسالمت‌آمیز با کشورهای جهان به هیچ وجه با اسلام مغایرت ندارد. علیرغم فریادهای وانفسای فقها و رهبران مذهبی و تدوین تئوری‌ها و قوانین شرعی خصومت آمیز و تئوری جنگ دائمی با کشورهای غیرمسلمان یا با اصطلاح آنها دارالحرب، مسلمانان با غیرمسلمانان تجارب تاریخی فراوانی از همزیستی مسالمت‌آمیز دارند و جالب اینکه تنها این دوران همزیستی مسالمت‌آمیز دوران پیشرفت کشورهای مسلمان است. همه دورانی که فقها، بنیادگرایان و جهادی‌ها قدرت را بدست گرفتند، جز جنگ، خونریزی، فقر، فساد و قهر کارنامه‌ای ندارند.

قوانین شرعی اسلامی و قوانین و روابط بین‌المللی نوین

قوانین بین‌المللی نوین بر طبق تعریف سازمان ملل متحد مسئولیت‌های قانونی دولت‌ها را در برخورد آنها با یکدیگر و رفتار آنها با افراد درون مرزهای دولتی آنها تعریف می کند. دامنه آن شامل طیف گسترده‌ای از مسائل مربوط به مسائل بین المللی می‌شود مانند حقوق بشر، خلع سلاح، جرایم بین‌المللی، پناهندگان، مهاجرت، مسائل ملی، رفتار با زندانیان، بکارگیری قهر، مناقشات دولت‌ها و چگونگی رفتار آنها باهم جنگ و ... همچنین قوانین مشترک جهانی مانند محیط زیست و توسعه پایدار، آبهای بین المللی، فضای بیرونی (Outer Space Treaty)، ارتباطات جهانی و تجارت جهانی را تنظیم می کند.

هدف و کارکرد قوانین بین‌المللی نوین، تنظیم روابط دولت‌ها مطابق با اصل برابری و عدالت در برابر قانون برای همزیستی مسالمت‌آمیز دولت‌ها جهت ترویج و ارتقای امنیت، رفاه و آسایش دولت‌ها و شهروندان آنها است. مفهوم قوانین بین‌المللی یک پدیده بسیار جدید است. در روابط  و قوانین کشورها در تاریخ باستان و پیشامدرن، برابری، حق حاکمیت و همزیستی ملت‌ها و حل مناقشات با روش‌های قهرپرهیز به رسمیت شناخته نمی شد.

قوانین بین‌المللی جدید ریشه در تجربه و عملکرد دولت‌شهرهای (city-state) اروپائی دارد و با تشکیل دولت‌های ملی (nation-state) در سده هفدهم میلادی گسترش یافت.

با پیروزی جنبش‌های رهائی‌بخش از استعمار و تشکیل دولت‌های مستقل و به ویژه پس از جنگ جهانی دوم قوانین بین‌المللی درونمایه‌ و نیروی محرکه‌ای نوین یافت.

پیشرفت اروپا بیش از آنکه مدیون پیشرفت‌های علمی و فنی باشد مدیون این اندیشه است که به جای مسابقه تسلیحاتی و جنگ می‌توان روابط بین دولت‌ها را با قانون و گفتگو تنظیم کرد.

منافع ملی اصلی‌ترین برنامه دولت‌های ملی است، اما قوانین بین‌المللی نوین بر پرهیز از قهر، خودمختاری ملت‌ها، رعایت و ارتقای حقوق بشر استوار است. هر چند از پذیرش این حقوق در حرف تا اجرای آن در عمل کار بزرگی می‌طلبد و هر چند پایبندی قدرت‌های بزرگ به این اصول همواره نقض می‌شود و قدرت‌های بزرگ بسته به منافع ملی خود گاه بر برخی اصول تاکید می‌کنند و برخی دیگر را به فراموشی می‌سپارند، اما تشکیل سازمان ملل متحد و تدوین قوانین بین‌المللی نوین، قدم بزرگی در تاریخ روابط بین ملت‌هاست و باید با تمام توان در را اجرای وسیع و نیل به اهداف آن کوشید.

نقض آشکار قوانین بین‌المللی و سنجه دوگانه (double standard) از سوی قدرت‌های بزرگ به ویژه امریکا و روسیه و نمونه‌های تاریخی دخالت‌های امریکا در ایران، گرانادا، شیلی، عراق و روسیه در افغانستان و اوکراین و ...  زیربار نرفتن احکام دیوان بین‌المللی دادگستری (ICJ) چون مورد امریکا و نیکاراگوئه و . . .  بسیار ناامید کننده است. ولی گزینه دیگر اگر نابودی کامل بشر و زمین با سلاح‌های مدرن کشتار جمعی و بمب‌های هسته‌ای نباشد، یک هرج و مرج کامل است.

منشور ملل متحد

منشور ملل متحد بهترین مرجع تنظیم روابط بین‌المللی می‌تواند باشد. این سند که هدف‌ها، سازمان و نحوه کار سازمان ملل متحد و نهادهای وابسته به آن را تعیین می‌کند، در حکم اساسنامه سازمان ملل است.

متن منشور ملل متحد در ۲۶ ژوئن ۱۹۴۵ در سانفرانسیسکو در پایان کنفرانس ملل متحد به امضای ۵۱ کشور رسید و در ۲۴ اکتبر ۱۹۴۵ لازم‌الاجرا شد. امروزه ۱۹۱ کشور آن را امضا کرده‌اند و رعایت مفاد آن برای همه اعضای سازمان ملل متحد الزامی است. در متن منشور صریحن تأکید شده که مفاد منشور بر هر قرارداد بین‌المللی دیگر مقدم است.

 

مصطفی عدل ریاست هیئت نمایندگی ایران در کنفرانس سان‌فرانسیسکو در حال امضای منشور ملل متحد. ایستاده از راست باقر کاظمی، علی‌اکبر سیاسی و نصرالله انتظام

اهداف و اصول این منشور عملی و منطقی است و بر اساس تجارب جنگ‌های جهانی و مذهبی تدوین و از یک یادداشت مقدماتی، یک دیباچه و ۱۹ فصل تشکیل شده‌ است.

در یادداشت مقدماتی ویرایش‌ها، افزوده‌ها به منشور و تاریخ آن‌ها ذکر شده و اساسنامه دیوان بین‌المللی دادگستری جزء لاینفک منشور ملل متحد اعلام شده‌است.

در دیباچه اهداف کلی سازمان ملل متحد آمده‌است.

در ماده یک فصل نخست، اهداف سازمان ملل و اقدامات آن برای تأمین صلح و امنیت در جهان را برمی‌شمرد:

١ - حفظ صلح و امنیت بین‌المللی و بدین منظور به عمل آوردن اقدامات دسته جمعی موثر برای جلوگیری و برطرف كردن تهدیدات علیه صلح و متوقف ساختن هرگونه عمل تجاوز یا سایر كارهای ناقض صلح و فراهم آوردن موجبات تعدیل و حل و فصل اختلافات بین‌المللی یا وضعیت‌هایی كه ممكن است منجر به نقض صلح گردد با شیوه‌های مسالمت‌آمیز و برطبق اصول عدالت و حقوق بین‌الملل؛

 ٢ - توسعه روابط دوستانه در بین ملل بر مبنای احترام به اصل تساوی حقوق و خود مختاری ملل و انجام سایر اقدامات مقتضی برای تحكیم صلح جهانی؛

 ٣ - حصول همكاری بین‌المللی در حل مسائل بین‌المللی كه دارای جنبه‌های اقتصادی و اجتماعی و فرهنگی یا بشردوستی است و در پیشبرد و تشویق احترام به حقوق بشر و آزادی‌های اساسی برای همگان بدون تمایز از حیث نژاد، جنس، زبان یا مذهب؛ و

 ۴ - بودن مركزی برای هماهنگ كردن اقداماتی كه ملل جهت حصول این هدفهای مشترك معمول می‌دارند.

در ماده دو، فصل نخست، اصول بنیادین حاکم برشیو‌ه‌ی کار سازمان ملل و دولت‌های عضو آنرا شرح می‌دهد:

١ - سازمان برمبنای اصل تساوی حاكمیت كلیه اعضای آن قرار دارد.

 ٢ - كلیه اعضا به منظور تضمین حقوق و مزایای ناشی از عضویت تعهداتی را كه به موجب این منشور بر عهده گرفته‌اند با حسن نیت انجام خواهند داد.

 ٣ - كلیه اعضا اختلافات بین‌المللی خود را به وسایل مسالمت‌آمیز به طریقی كه صلح و امنیت بین‌المللی و عدالت به خطر نیافتد، حل خواهند كرد.

 ۴ - كلیه اعضا در روابط بین‌المللی خود از تهدید به زور یا استفاده از آن علیه تمامیت ارضی یا استقلال سیاسی هر كشوری یا از هر روش دیگری كه با مقاصد ملل متحد مباینت داشته باشد خودداری خواهند نمود.

 ۵ - كلیه اعضا در هر اقدامی كه سازمان برطبق این منشور به عمل آورد به سازمان همه گونه مساعدت خواهند كرد و از كمك به هر كشوری كه سازمان ملل متحد علیه آن اقدام احتیاطی یا قهری به عمل می‌آورد خودداری خواهند نمود.

 ٦ - سازمان مراقبت خواهد كرد كشورهایی كه عضو ملل متحد نیستند تا آنجا كه برای حفظ صلح و امنیت بین‌المللی ضروری است بر طبق این اصول عمل نمایند.

 ۷ – هیچ‌یك از مقررات مندرج در این منشور، ملل متحد را مجاز نمی‌دارد در اموری كه ذاتاً جزو صلاحیت داخلی هر كشوری است دخالت نماید و اعضا را نیز ملزم نمی‌كند كه چنین موضوعاتی را تابع مقررات این منشور قرار دهند لیكن این اصل به اعمال اقدامات قهری پیش‌بینی شده در فصل هفتم لطمه وارد نخواهد آورد.

در منشور آشکار و برجسته است که حفظ صلح و امنیت بین‌المللی هدف بنیادی سازمان ملل است. همه اعضای سازمان ملل موطف به پیروی از این هدف و اینکه کشورهای غیرعضو مطابق این اصول عمل می کنند. اصول دیگری که تاکید می شود عدم دخالت در امور داخلی کشورهای دیگر و تهدید صلح و امنیت بین‌المللی است.

فصل دو شرایط عضویت در سازمان ملل متحد است.

فصل‌های سه تا پانزده مجموعه‌ای از اسناد مربوط به ارکان و سازمان‌های وابسته به سازمان ملل و شرح وظایف آن‌ها است.

فصل‌های شانزده و هفده ترتیبات ترکیب و ادغام مقرارات سازمان ملل با دیگر عهدنامه‌های موجود بین‌المللی را شرح می‌دهد.

فصل‌های هجده و نوزده شامل ترتیب افزوده‌های منشور و نحوه تصویب آن‌ها است.

متاسفانه قدرت‌های بزرگ در اجرای قوانین و معاهده‌های بین‌المللی گزینشی عمل می‌کنند واین کار به اعتبار و کارائی این قوانین صدمات جدی زده است. جلوگیری از سوء استفاده و گزینشی عمل کردن قدرت‌ها بزرگ بخشی مهمی از مبارزه روشنفکران و نیروهای مترقی، عدالت‌خواه و صلح‌جو است.

قوانین شرعی و روابط بین‌المللی

از همان آغاز پیدایش اسلام، عده زیادی نمی توانستند قانع شوند که اصول و احکامی چنین خشن، غیرمنطقی، متناقض، جنگ‌طلبانه، نژادپرستانه و غیرعلمی از سوی خداوند باشد. از اینرو حضرت محمد بزودی و با زیرکی از استراتژی اقناع برای گرویدن به اسلام دست کشید و شیوه گسترش اسلام را بر خشونت، زور، خدعه و فریب بنا نهاد و جهاد، یعنی مجبور کردن دیگران با قهر و جنگ در اسلام نقش بنیادی یافت و هم استراتژی و هم تاکتیک گسترش اسلام شد.

قوانین و تعلیمات اسلام بر اصول مشخصی بنیاد نشده است، بلکه آنها را می‌توان به دو دسته تقسیم کرد، که گاه متناقض هم هستند. دسته اول قوانینی و احکامی هستند که حضرت محمد در دوران ضعف و برتری نظامی مخالفان بیان کرد. این دسته قوانین و احکام ملایم، مظلوم‌نمایانه و برهانی است. دسته دوم قوانینی و احکامی هستند که حضرت محمد در دوران قدرت و برتری نظامی مسلمانان و ضعف مخالفان بیان کرد. این دسته قوانین و احکام خشن، پرخاشجویانه، جنگ‌طلبانه و انتقام‌جویانه است.

جالب این است که در دین خدا جهاد از واجبات هشت‌گانه‌ی فروع دین است. اینکه جهاد از واجبات است، آگاهی کامل حضرت مهم به عدم پذیرش اسلام هم در کوتاه مدت و هم در دراز مدت است. فقها جهاد با سه دسته را واجب اعلام کردند: کفار، اهل ذمه و شورشیان (باغی ‌ها). کفار باید مسلمان شوند. اهل ذمه یا باید مسلمان شوند و یا جزیه بپردازند. وقتی به اسلام گرویدی دیگر حق برگشت نداری. شورشیان باید یا به حکومت اسلامی بپیوندند و یا کشته شوند.

با این برخورد با غیرمسلمانان تنور جنگ در اسلام همیشه داغ بوده و همیشه داغ است. این تنور دائمن در آتش، سرباز می‌خواست و می خواهد، از اینرو حضرت محمد زیرکانه و برای عوام مسلمان فرمولی برد-برد اختراع کرد. اگر در جنگ کشته شوند، شهید می‌شوند و به بهشت می‌روند. بهشت با خوردنی‌ها و میوه‌ها و نهرهای روان شیر و عسل و چشمه‌های آب زلال و شراب (همان شرابی که در دنیا نوشیدن آن مجازات دارد) و غلمان (همان همجنسگرائی که در دنیا مجازات سنگسار دارد) و حوری باکره (حتمن در بهشت جراحی پلاستیک در کار است). اگر پیروز شوند، غنائم کشورهای تسخیر شده در انتظار آنهاست، جان و مال و زن و فرزندان انسان‌ها به آنها حلال است. مردان را بکشید و مال آنها را تصاحب کنید و زنان و دختران آنها را به زنی و یا بردگی (کنیزی) بگیرید. این دستور خدا از طریق حضرت محمد به عربهای گرسنه در برابر کشورهای ثروتمندی که با دسترنج زحمتکشان ایران و روم شرقی ساخته شد. این فرمان الهی و این مرگ و زندگی که هر دو برد و نوید غنائم و نعمت داشت، نسلی جنگجویان متعصب، خرافاتی و از جان‌گذشته تربیت کرد که تمدن‌های چندهزار ساله ایران، روم شرقی، مصر و بعدها هندوستان را به آتش کشیدند، شهرها را با خاک یکسان کردند و کتاب‌های آنها را در آب شستند و صدها هزار مرد، زن و کودک را بنام خدا و به کام خود به بردگی گرفتند. روابط بین مسلمانان نخستین و غیر مسلمانان فقط و فقط بر قهر و زور استوار بود. سوزاندن شهرها، آتش زدن کتابخانه‌ها، برکندن درختان، کشتار مردان، کشتن مردان اسیر، برده‌ گرفتن زنان و کودکان و فروش آنان در بازارها برای مسلمانان مروج اسلام کاملن موجه بود.

چند نمونه تاریخی روابط بین‌المللی اسلامی

برای اینکه مرا به بی‌انصافی تاریخی متهم نکنید چند گفتاورد از تاریخ نگاران مسلمان بازگو می‌کنم:

محمد بن جریر طبری تاریخ‌نگار و پژوهش‌گرِ ایرانی مسلمان در اواخر سده سوم پس از هجرت می‌نویسد که حضرت علی پس از پیروزی بر قبیله بنی قریظه تعداد ٩۰۰ نفر از مردان قبیله را در مقابل گو دالهایی که از پیش کنده بودند سر بریدند. (تاریخ طبری. جلد ٣، صفحه ١۰٨٨). پیامبر بگفت تا در زمین گودالها بکندند و علی و زبیر در حضور پیامبر گردن آنها را زدند. (تاریخ طبری .جلد ٣، صفحه ١۰٩٣)

علی بن حسین مسعودی تاریخ‌نویس و جغرافی‌دان و دانشمند و جهان‌گرد عرب که نسب او به عبدالله بن مسعود یکی از یاران برجستهٔ پیامبر اسلام می‌رسد می‌گوید علی و یارانش در یک روز تعداد ٢۵۰۰ نفر از خاندان ازد را سر بریدند. بنحوی که کسی زنده نماند تا دیگری را دلداری دهد. (مروج الذهب. جلد اول . صفحه ۷٢٩)

ایرانیان در جنگ جلولاء و جنگ نهاوند از خود مقاومت نشان دادند. در این جنگ تعداد فراوانی از زنان و کودکان ایرانی به اسارت رفتند و از اموال و غنیمت ها؛ چندان نصیب اعراب مسلمان گردید که در هیچ کتابی نظیر آن ذکر نشده است. عبدالحسین زرین کوب در کتاب دو قرن سکوت می نویسد: فاتحان، گریختکان را پی گرفتند؛ کشتار بی‌شمار و تاراج گیری باندازه‌ای بود که تنها سیصد هزار زن و دختر به بند کشیده شدند. شست هزار تن از آنان به همراه نهصد بار شتر زر و سیم بابت خمس به دارالخلافه فرستاده شدند و در بازارهای برده فروشی اسلامی به فروش رسیدند؛ با زنان در بند به نوبت همخوابه شدند و فرزندان پدر ناشناخته‌ی بسیار بر جای نهادند.

در حمله به سیستان؛ مردم مقاومت و اعراب مسلمان خشونت بسیار کردند بطوریکه ربیع ابن زیاد، سردار عرب، برای ارعاب مردم و کاستن از شور مقاومت آنان دستور داد تا صدری بساختند از آن کشتگان (یعنی اجساد کشته شدگان جنگ را روی هم انباشتند) و هم از آن کشتگان تکیه گاهها ساختند؛ و ربیع ابن زیاد بر شد و بر آن نشست و قرار شد که هر سال از سیستان هزار هزار (یک میلیون) درهم به امیر المومنین دهند با هزار غلام بچه و کنیز. ( کتاب تاریخ سیستان صفحه ۳۷ و۸۰)

غنیمت و برده به نظر می‌رسد نیروی محرکه‌ی اساسی در اسلام  بوده و است. در حمله اعراب به ری مردم شهر پایداری و مقاومت بسیار کردند؛ بطوریکه مغیره، سردار عرب، در این جنگ چشمش را از دست داد. مردم جنگیدند و پایمردی کردند... و چندان از آنها کشته شدند که کشتگان را با نی  شماره کردند و غنیمتی که خدا از ری نصیب مسلمانان کرد همانند غنائم مدائن بود .( کتاب تاریخ طبری؛ جلد پنجم صفحه ۱۹۷۵)

در حمله به الُیس، شهری بين ابله و حيره و نزديك فرات، که به نهر الدم موسوم است؛ جنگی سخت بین سپاهیان عرب و ایران در کنار رودی که بسبب همین جنگ بعد ها به «رود خون» معروف گردید در گرفت. در برابر مقاومت و پایداری سرسختانه‌ی ایرانیان؛ خالد ابن ولید سوگند یاد کرد که اگر بر ایرانیان پیروز گردید « چندان از آنها بکشم که خون‌هاشان را در رودشان روان کنم» و چون پارسیان مغلوب شدند؛ بدستور خالد « گروه گروه از آنها را که به اسارت گرفته بودند؛ می آوردند و در رود گردن می زدند» مغیره گوید که « بر رود؛ آسیاب ها بود و سه روز پیاپی با آب خون آلود؛ قوت سپاه را که هیجده هزار کس یا بیشتر بودند؛ آرد کردند ... کشتگان (پارسیان) در الیس هفتاد هزار تن بود. ( کتاب تاریخ طبری جلد چهارم)

این شیوه چقدر آشناست و اعدام دسته‌جمعی جوانان ایران در تابستان ۱۳۶۷ را به یادمان می‌آورد. کشتار بیرحمانه داعش را بی‌رنگ می‌کند:

در چالوس رویان؛ عبدالله ابن حازم مامور خلیفه‌ی اسلام به بهانه دادرسی و رسیدگی به شکایات مردم؛ دستور داد تا آنان را در مکان های متعددی جمع کردند و سپس مردم را  یک یک به حضور طلبیدند و مخفیانه گردن زدند بطوریکه در پایان آنروز هیچ کس زنده نماند و دیه‌ی چالوس را آنچنان خراب کردند که تا سالها آباد نشد و املاک مردم را بزور می بردند. (کتاب تاریخ طبرستان صفحه ۱۸۳، کتاب تاریخ رویان صفحه ۶۹)

نمونه زیرکی مسلمانانه اعراب را در ایلغار گرگان می‌بینید. در حمله‌ی اعراب به گرگان؛ مردم با سپاهیان اسلام به سختی جنگیدند؛ بطوریکه سردار عرب، سعید بن عاص، از وحشت؛ نماز خوف خواند. پس از مدتها پایداری؛ سرانجام مردم گرگان امان خواستند و سعید ابن عاص به آنان «امان» داد و سوگند خورد « یک تن از مردم شهر را نخواهد کشت» مردم گرگان تسلیم شدند؛ اما سعید ابن عاص همه‌ی مردم را بقتل رسانید؛ بجز یک تن؛ و در توجیه پیمان شکنی خود گفت: « من قسم خورده بودم که یک تن از مردم شهر را نکشم!. تعداد سپاهیان عرب در حمله به گرگان هشتاد هزار تن بود. (کتاب تاریخ طبری جلد پنجم صفحه ۲۱۱۶)

پس از فتح "استخر" (سالهای ٣۰-٢٨ هجری) مردم آنجا سر به شورش برداشتند و حاکم عرب آنجا را کشتند. اعراب مسلمان مجبور شدند برای بار دوم" استخر" را محاصره کنند. مقاومت و پایداری فاتح "استخر" (عبدالله بن عامر) را سخت نگران و خشمگین کرد بطوریکه سوگند خورد که چندان بکشد از مردم "استخر" که خون براند. پس خون همگان مباح گردانید و چندان کشتند خون نمی رفت تا آب گرم به خون ریختند پس برفت و عده کشته شدگان که نام‌بردار بودند "چهل هزار کشته" بودند بیرون از مجهولان. (کتاب فارسنامه ابن بلخی صفحه ١٣۵)

برده گرفتن و به ویژه برده کردن کودکان بسیار مورد علاقه مسلمانان بود. مردم کرمان سالها در برابر اعراب مقاومت کردند تا سرانجام در زمان عثمان؛ حاکم کرمان با پرداخت دو میلیون درهم و دو هزار غلام بچه و کنیز؛ بعنوان خراج سالانه؛ با اعراب مسلمان صلح کردند. (کتاب تاریخ یعقوبی صفحه ٦٢، کتاب تاریخ طبری جلد پنجم صفحه ٢١١٦)

در دیباچه ی مترجم کلیله و دمنه [تصحیح مینوی ص ۱۳] در مدح سلطان محمود آمده است:

در سالی پنجاه هزار کم و بیش از برده‌ی کافر و کافره از دیارِ حرب به دیارِ اسلام می آورند، و ایشان ایمان قبول می کنند، و تا دامن قیامت از توالد و تناسلِ ایشان مومن و مومنه می‌زاید.

آیا قوانین شرعی و سنت اسلام با اینهمه کاربرد و تقدس خشونت می‌توان مبنای روابط بین‌المللی دوران سلاح‌های کشتار جمعی مخوف و بمب اتمی باشد؟

قران و جهاد

اسلام آشکارا دعوت به قهر علیه غیرمسلمانان می‌کند. هرچند یک صد بیست و چهار هزار پیامبر از سوی خدا را به رسمیت می‌شناسد. پیامبران اولوالعزم (نوح، ابراهیم، موسی، عیسی و محمد) را می ستاید ولی سفارش می‌کند غیرمسلمانان، یهودیان و مسیحیان را دوست نگیرید.

باورنکردنی است و صحت دارد که قرآن در آیات ٣:٢٨، ۴:١۴۴، ۷٣-٨:۷٢، ٩:٢٣، ٩:۷١ و ٦۰:١ دوستی با و کمک گرفتن از غیرمومنان را منع می کند و در آیه‌ی ۵:۵١ از دوستی با یهودیان و مسیحیان برحذر می دارد و می‌گوید آنها با هم دوست هستند و با شما دوست نمی‌شوند، با آنکه آنها را اهل کتاب آسمانی می‌داند.

با عقل سلیم و عواطف انسانی سازگار نیست که جهاد یکی از فروع دین و از واجبات اسلامی بشمار آید. و کلمهٔ جهاد حدود ۱١۰ بار در قرآن آمده‌ باشد. دستور مستقیم کاربرد قهر در روابط بین‌المللی جهاد و قتال است. خدا در قرآن آن تاکیدی که بر عظمت و جایگاه رفیع جهاد کرده است، بر همزیستی ‌مسالمت‌آمیز، یا کار و سازندگی، حفظ محیط زیست و یا پاسداری کرامت انسان و . . . نکرده است. در آیه‌ی ۱۹ سوره توبه می‌فرماید:

أَجَعَلْتُمْ سِقَايَةَ الْحَاجِّ وَعِمَارَةَ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ كَمَنْ آمَنَ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ وَجَاهَدَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ لَا يَسْتَوُونَ عِنْدَ اللَّهِ وَاللَّهُ لَا يَهْدِي الْقَوْمَ الظَّالِمِينَ ﴿۱۹﴾

آيا سيراب ساختن حاجيان و آباد كردن مسجد الحرام را همانند و همسنگ [كار] آن كسى پنداشته‏ ايد كه به خدا و روز بازپسين ايمان آورده و در راه خدا جهاد مى ‏كند [نه اين دو] نزد خدا يكسان نيستند و خدا بيدادگران را هدايت نخواهد كرد (۱۹)

سوره توبه آیه ۱۱۱ خدا به جهادگران وعده بهشت می‌دهد:

إِنَّ اللَّهَ اشْتَرَى مِنَ الْمُؤْمِنِينَ أَنْفُسَهُمْ وَأَمْوَالَهُمْ بِأَنَّ لَهُمُ الْجَنَّةَ يُقَاتِلُونَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ فَيَقْتُلُونَ وَيُقْتَلُونَ وَعْدًا عَلَيْهِ حَقًّا فِي التَّوْرَاةِ وَالْإِنْجِيلِ وَالْقُرْآنِ وَمَنْ أَوْفَى بِعَهْدِهِ مِنَ اللَّهِ فَاسْتَبْشِرُوا بِبَيْعِكُمُ الَّذِي بَايَعْتُمْ بِهِ وَذَلِكَ هُوَ الْفَوْزُ الْعَظِيمُ ﴿۱۱۱﴾

در حقيقت ‏خدا از مؤمنان جان و مالشان را به [بهاى] اينكه بهشت براى آنان باشد خريده است همان كسانى كه در راه خدا مى ‏جنگند و مى ‏كشند و كشته مى ‏شوند [اين] به عنوان وعده حقى در تورات و انجيل و قرآن بر عهده اوست و چه كسى از خدا به عهد خويش وفادارتر است پس به اين معامله‏ اى كه با او كرده‏ ايد شادمان باشيد و اين همان كاميابى بزرگ است (۱۱۱)

سوره الصف، آیه ۴ خدا عش خود به جهادگران تصریح می‌کند:

إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ الَّذِينَ يُقَاتِلُونَ فِي سَبِيلِهِ صَفًّا كَأَنَّهُمْ بُنْيَانٌ مَرْصُوصٌ ﴿۴﴾

در حقيقت ‏خدا دوست دارد كسانى را كه در راه او صف در صف چنانكه گويى بنايى ريخته شده از سرب‏اند جهاد مى كنند.

هم قرآن و هم سنت پیامبر، جهاد را در معنی وسیع‌تری هم بکار می برند که فقط به جنگ و یا آنطور که مسلمانان می‌گویند جهاد فی سبیل الله، محدود نمی‌شود، بلکه از آن می‌توان یک خودسازی و ترویج و تبلیغ قهرپرهیز اسلام را برداشت کرد. در  سوره الفرقان آیه ۵٢ آمده است: فَلَا تُطِعِ الْكَافِرِينَ وَجَاهِدْهُمْ بِهِ جِهَادًا كَبِيرًا. ﴿پس کافران را پیروی نکن و به وسیله این قرآن با آنان جهاد بزرگ فرهنگی، تبلیغی و ترویجی کن.﴾. از اینجاست که عرفای اسلامی صحبت از جهاد اکبر می کنند که همانا تلاش بزرگ در خودسازی در عین سعه‌صدر، تساهل و رواداری است.

اگر بخواهیم یکی از ویژگی‌های بنیادی قرآن را نام ببریم، تناقض‌گوئی و پیروی نکردن از اصولی مشخص است. این ویژگی باعث ایجاد اینهمه مذهب در دین اسلام شده است و دوست و دشمن را از درک قرآن و اسلام ناتوان کرده است. قرآن در آیاتی دیگر با روشنی با آوردن واژه قتال آب پاکی بر روی دست عرفای اسلامی می ریزد. در این آیات قرآن آشکارا حکم به کاربرد قهر و خشونت در روابط بین‌المللی می‌کند. اگر به آیات ٢:١٩۰، ٢:١٩٣، ٢:٢۴۴، ۴:۷٦، ٩:١٢، ٩:٢٩ و ٩:١٢٣ نگاه کنید تشویق به جنگ و قتال (قتل عام کردن) به روشنی آشکار است و در واقع باور نکردنی است که خدا بندگان خود را به چنین کشت و کشتاری فر می خواند.

از اولین آیاتی که خشونت را ستایش کرد و در تشویق قتال نازل شد آیه‌های ١٩٣-٢:١٩۰ و ٢٢:٣٩ هستند که ترجمه آن به قرار زیر است. در سوره البقرة، آیه ١٩٣-١٩۰ خدا حکم جهاد می‌دهد و می‌گوید از اندازه عدول نکنید. مشکل اینجاست که خدا اندازه را تعریف نمی‌کند و آنرا به عهده طالبان، داعش، القاعده، بوکوحرام، خلخالی، گیلانی و . . . می‌گذارد:

وَقَاتِلُوا فِي سَبِيلِ اللَّهِ الَّذِينَ يُقَاتِلُونَكُمْ وَلَا تَعْتَدُوا إِنَّ اللَّهَ لَا يُحِبُّ الْمُعْتَدِينَ ﴿۱۹۰﴾

و در راه خدا با كسانى كه با شما مى ‏جنگند بجنگيد ولى از اندازه درنگذريد زيرا خداوند تجاوزكاران را دوست نمى دارد

وَاقْتُلُوهُمْ حَيْثُ ثَقِفْتُمُوهُمْ وَأَخْرِجُوهُمْ مِنْ حَيْثُ أَخْرَجُوكُمْ وَالْفِتْنَةُ أَشَدُّ مِنَ الْقَتْلِ وَلَا تُقَاتِلُوهُمْ عِنْدَ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ حَتَّى يُقَاتِلُوكُمْ فِيهِ فَإِنْ قَاتَلُوكُمْ فَاقْتُلُوهُمْ كَذَلِكَ جَزَاءُ الْكَافِرِينَ ﴿۱۹۱﴾

و آنان را هر کجا یافتید، به قتل برسانید و از جایی که شما را بیرون کردند بیرونشان کنید و فتنه از قتل وکشتار بدتر است. و کنار مسجدالحرام با آنان نجنگید مگر آنکه در آنجا با شما بجنگند؛ پس اگر با شما جنگیدند، آنان را به قتل برسانید که پاداش وکیفر کافران همین است.

فَإِنِ انْتَهَوْا فَإِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَحِيمٌ ﴿۱۹۲﴾

اگر از فتنه گری وجنگ بازایستند، یقیناً خدا بسیار آمرزنده و مهربان است.

وَقَاتِلُوهُمْ حَتَّى لَا تَكُونَ فِتْنَةٌ وَيَكُونَ الدِّينُ لِلَّهِ فَإِنِ انْتَهَوْا فَلَا عُدْوَانَ إِلَّا عَلَى الظَّالِمِينَ ﴿۱۹۳﴾

و با آنان بجنگید تا فتنه ای بر جای نماند و دین فقط ویژه خدا باشد. پس اگر بازایستند تجاوزی جز بر ضد ستمکاران جایز نیست.

سوره الحج آیه‌ی ٣٩:

أُذِنَ لِلَّذِينَ يُقَاتَلُونَ بِأَنَّهُمْ ظُلِمُوا وَإِنَّ اللَّهَ عَلَى نَصْرِهِمْ لَقَدِيرٌ ﴿۳۹﴾

به آنها كه جنگ بر آنان تحميل شده اجازه جهاد داده شده است، زیرا مورد ستم قرار گرفته‏ اند و همانا خدا بر یاری دادن آنها توانا است.

آیه‌های ۴:٩۰ و ٨:٣٩ و ٨:۶١ آیه‌های مدنی هستند. سوره النساء آیه ٩۰:

إِلَّا الَّذِينَ يَصِلُونَ إِلَى قَوْمٍ بَيْنَكُمْ وَبَيْنَهُمْ مِيثَاقٌ أَوْ جَاءُوكُمْ حَصِرَتْ صُدُورُهُمْ أَنْ يُقَاتِلُوكُمْ أَوْ يُقَاتِلُوا قَوْمَهُمْ وَلَوْ شَاءَ اللَّهُ لَسَلَّطَهُمْ عَلَيْكُمْ فَلَقَاتَلُوكُمْ فَإِنِ اعْتَزَلُوكُمْ فَلَمْ يُقَاتِلُوكُمْ وَأَلْقَوْا إِلَيْكُمُ السَّلَمَ فَمَا جَعَلَ اللَّهُ لَكُمْ عَلَيْهِمْ سَبِيلًا ﴿۹۰﴾

مگر كسانى كه با قومى كه بين شما و ايشان پيمانى هست، پيوند دارند، يا به نزد شما مى‏آيند و دلهايشان تنگ است از اينكه با شما يا با قوم خويش كارزار كنند، و اگر خدا مى‏خواست آنان را بر شما چيره مى‏ساخت و با شما به كارزار برمى‏خاستند، ولى اگر از شما كناره گرفتند و با شما كارزار نكردند و از در تسليم و اسلام وارد شدند، خداوند به شما اجازه مبارزه با آنان نمى‏دهد. ﴿۹۰﴾

سوره الأنفال آیه ٣٩ حکم جنگ تا تسلیم همه جانبه را می‌دهد. علیرغم اینکه خدا خودش می‌گوید قادر است دلهای بندگانش را به خود مایل کند ولی اینکار را به عهده‌ی شمشیر عربها می گذارد:

وَقَاتِلُوهُمْ حَتَّى لَا تَكُونَ فِتْنَةٌ وَيَكُونَ الدِّينُ كُلُّهُ لِلَّهِ فَإِنِ انْتَهَوْا فَإِنَّ اللَّهَ بِمَا يَعْمَلُونَ بَصِيرٌ ﴿۳۹﴾

و با آنان بجنگيد تا فتنه‏ اى بر جاى نماند و دين يكسره از آن خدا گردد پس اگر بازايستند قطعا خدا به آنچه انجام مى‏ دهند بيناست (۳۹)

سوره الأنفال آیه ۶۰ و ۶١ بسیج همگانی می‌دهد. هرگز بحث کار و تولید و آفرینش نیست. همه فکر و ذکر تامین معاش با بدست آوردن غنیمت است. ثروت و زن و بهشت و قول بازگشت پاداش رنج جنگیدن:

وَأَعِدُّوا لَهُمْ مَا اسْتَطَعْتُمْ مِنْ قُوَّةٍ وَمِنْ رِبَاطِ الْخَيْلِ تُرْهِبُونَ بِهِ عَدُوَّ اللَّهِ وَعَدُوَّكُمْ وَآخَرِينَ مِنْ دُونِهِمْ لَا تَعْلَمُونَهُمُ اللَّهُ يَعْلَمُهُمْ وَمَا تُنْفِقُوا مِنْ شَيْءٍ فِي سَبِيلِ اللَّهِ يُوَفَّ إِلَيْكُمْ وَأَنْتُمْ لَا تُظْلَمُونَ ﴿۶۰﴾

و هر چه در توان داريد از نيرو و اسبهاى آماده بسيج كنيد تا با اين [تداركات] دشمن خدا و دشمن خودتان و [دشمنان] ديگرى را جز ايشان كه شما نمى ‏شناسيدشان و خدا آنان را مى ‏شناسد بترسانيد و هر چيزى در راه خدا خرج كنيد پاداشش به خود شما بازگردانيده مى ‏شود و بر شما ستم نخواهد رفت (۶۰)

وَإِنْ جَنَحُوا لِلسَّلْمِ فَاجْنَحْ لَهَا وَتَوَكَّلْ عَلَى اللَّهِ إِنَّهُ هُوَ السَّمِيعُ الْعَلِيمُ ﴿۶۱﴾

و اگر به صلح گراييدند تو [نيز] بدان گراى و بر خدا توكل نما كه او شنواى داناست (۶۱)

سوره التوبة، طبق نظر تفسیرگر و حدیث‌نگار مشهور شافعی اسماعیل ابن کثیر در سال نهم هجرت نازل شد و از جمله آخرین سوره‌های قرآن محسوب می شود. در آیه‌های ۵، ١٢، ١٣، ٢٩، ٣۶، ۷٣ و ١٢٣ این سوره‌ قاطعانه‌ترین و بی‌چون-و-چراترین اجازه و رواشماری نیروی قهر علیه غیرمسلمانان بیان شده است و همه آیاتی که شامل منع قهر و محدودکردن قهر بود را، به اعتقاد جهادگرایان نسخ کرد.

آیا قابل قابل درک است، قرآنی که به اعتقاد مسلمانان قدیم است یعنی قبل از نزول آن وجود داشت، نسخ شود؟ آیا خدا اصول مشخص سلوک بین بندگانش ندارد؟ آیا خدا دبه می کند و براساس توازون قوا آیه نازل می‌کند؟ به هر حال، آیه‌ی ۵ سوره التوبة متناقص با همه آیه‌های رحمانی پیشین قرآن که روش‌های صلح‌آمیز و بحث و اقناع را توصیه می کردند، خشونت بی‌بند و بار را ستایش می‌کند:

فَإِذَا انْسَلَخَ الْأَشْهُرُ الْحُرُمُ فَاقْتُلُوا الْمُشْرِكِينَ حَيْثُ وَجَدْتُمُوهُمْ وَخُذُوهُمْ وَاحْصُرُوهُمْ وَاقْعُدُوا لَهُمْ كُلَّ مَرْصَدٍ فَإِنْ تَابُوا وَأَقَامُوا الصَّلَاةَ وَآتَوُا الزَّكَاةَ فَخَلُّوا سَبِيلَهُمْ إِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَحِيمٌ ﴿۵﴾

پس چون ماه ‏هاى حرام سپرى شد مشركان را هر كجا يافتيد بكشيد و آنان را دستگير كنيد و به محاصره درآوريد و در هر كمينگاهى به كمين آنان بنشينيد پس اگر توبه كردند و نماز برپا داشتند و زكات دادند راه برايشان گشاده گردانيد زيرا خدا آمرزنده مهربان است.

اینجا فقط خدا مشخص نکرده است پس از توبه كردن و نماز برپا داشتن و زكات دادن، دیگر مردم کشورهای همسایه عربستان چکار باید می کردند؟ و اما آیه ٢٩ سوره التوبة یکی از غم‌انگیزترین دبه‌های خداست. پس از آنهمه ستایش از یک صد و بیست چهار هزار پیامبر و پیامبران اولوالعزم و اهل کتاب صابئین با کتاب یحیی و نوح، مجوس با کتاب زرتشت، یهود با کتاب ابراهیم و موسی و نصاری یا مسیحیان با کتاب عیسی، خدای مُقَلِّبَ الْقُلُوبِ وَ الْأَبْصَارِ همه‌ی فرستاده‌های قبلی را فسخ و پیروان آنرا ناشایسته و نجس اعلام می‌کند و عربهای پاک ومنزه را فرمان می‌دهد:

قَاتِلُوا الَّذِينَ لَا يُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَلَا بِالْيَوْمِ الْآخِرِ وَلَا يُحَرِّمُونَ مَا حَرَّمَ اللَّهُ وَرَسُولُهُ وَلَا يَدِينُونَ دِينَ الْحَقِّ مِنَ الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتَابَ حَتَّى يُعْطُوا الْجِزْيَةَ عَنْ يَدٍ وَهُمْ صَاغِرُونَ ﴿۲۹﴾

(ای اهل ایمان) با هر که از اهل کتاب (یهود و نصاری) که ایمان به خدا و روز قیامت نیاورده و آنچه را خدا و رسولش حرام کرده حرام نمی‌دانند و به دین حق (و آیین اسلام) نمی‌گروند قتال و کارزار کنید تا آن‌گاه که با دست خود با ذلت، خواری و تواضع جزیه دهند.

جالب این است که پرداخت جزیه آئین ویژه‌ای دارد که ذلت و خواری و تواضع موحدان دیگر ادیان باید آشکارا هر بار تکرار شود.

انسان وقتی این آیه‌ها را می خواند نمی تواند باور کند همان خدائی که آیه‌های ١۰:٩٩، ١۶:١٢۵، ١٨:٢٩، ٢٩:۴۶ و ٢۴-٨٨:٢١ را نازل کرد این آیه‌ها را هم نازل کرد. نه خلیفه اموی عثمان که قرآن را جمع‌آوری کرد و نه فقها بعد از آن، نمی خواهند قرآن را به ترتیب زمانی-تاریخی (chronological) معرفی کنند. این درهم‌آمیزی تناقض قرآن را در هم می آمیزد و دست فقها را برای سفسطه و سوء استفاده و فرصت طلبی باز می کند. در هیچیک از آیات قبل از هجرت قهر و خشونت تقدیس نشده و حتی روا شمرده نشده است.

سوره يونس، آیه  اشاره به توانی خدا ۹۹:

وَلَوْ شَاءَ رَبُّكَ لَآمَنَ مَنْ فِي الْأَرْضِ كُلُّهُمْ جَمِيعًا أَفَأَنْتَ تُكْرِهُ النَّاسَ حَتَّى يَكُونُوا مُؤْمِنِينَ ﴿۹۹﴾

و اگر پروردگار تو مى‏ خواست قطعا هر كه در زمين است همه آنها يكسر ايمان مى ‏آوردند پس آيا تو مردم را ناگزير مى ‏كنى كه بگروند (۹۹)

سوره النحل، آیه ١٢۵:

ادْعُ إِلَى سَبِيلِ رَبِّكَ بِالْحِكْمَةِ وَالْمَوْعِظَةِ الْحَسَنَةِ وَجَادِلْهُمْ بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ إِنَّ رَبَّكَ هُوَ أَعْلَمُ بِمَنْ ضَلَّ عَنْ سَبِيلِهِ وَهُوَ أَعْلَمُ بِالْمُهْتَدِينَ ﴿۱۲۵﴾

با حكمت و اندرز نيكو به راه پروردگارت دعوت كن و با آنان به [شيوه‏ اى] كه نيكوتر است مجادله نماى در حقيقت پروردگار تو به [حال] كسى كه از راه او منحرف شده داناتر و او به [حال] راه‏يافتگان [نيز] داناتر است (۱۲۵)

سوره الكهف آیه ٢٩:

وَقُلِ الْحَقُّ مِنْ رَبِّكُمْ فَمَنْ شَاءَ فَلْيُؤْمِنْ وَمَنْ شَاءَ فَلْيَكْفُرْ إِنَّا أَعْتَدْنَا لِلظَّالِمِينَ نَارًا أَحَاطَ بِهِمْ سُرَادِقُهَا وَإِنْ يَسْتَغِيثُوا يُغَاثُوا بِمَاءٍ كَالْمُهْلِ يَشْوِي الْوُجُوهَ بِئْسَ الشَّرَابُ وَسَاءَتْ مُرْتَفَقًا ﴿۲۹﴾

و بگو حق از پروردگارتان [رسيده] است پس هر كه بخواهد بگرود و هر كه بخواهد انكار كند كه ما براى ستمگران آتشى آماده كرده‏ ايم كه سراپرده ‏هايش آنان را در بر مى‏ گيرد و اگر فريادرسى جويند به آبى چون مس گداخته كه چهره ‏ها را بريان مى ‏كند يارى مى ‏شوند وه چه بد نوشیدنی و چه زشت جايگاهى است. (۲۹)

سوره العنكبوت ۴۶:

وَلَا تُجَادِلُوا أَهْلَ الْكِتَابِ إِلَّا بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ إِلَّا الَّذِينَ ظَلَمُوا مِنْهُمْ وَقُولُوا آمَنَّا بِالَّذِي أُنْزِلَ إِلَيْنَا وَأُنْزِلَ إِلَيْكُمْ وَإِلَهُنَا وَإِلَهُكُمْ وَاحِدٌ وَنَحْنُ لَهُ مُسْلِمُونَ ﴿۴۶﴾

و با اهل كتاب جز به [شيوه‏ اى] كه بهتر است مجادله مكنيد مگر [با] كسانى از آنان كه ستم كرده‏ اند و بگوييد به آنچه به سوى ما نازل شده و [آنچه] به سوى شما نازل گرديده ايمان آورديم و خداى ما و خداى شما يكى است و ما تسليم اوييم (۴۶)

سوره ۸۸: الغاشية آیه‌های ٢١ تا ٢۴:

فَذَكِّرْ إِنَّمَا أَنْتَ مُذَكِّرٌ ﴿۲۱﴾

پس تذكر ده كه تو تنها تذكردهنده‏ اى (۲۱)

لَسْتَ عَلَيْهِمْ بِمُصَيْطِرٍ ﴿۲۲﴾

بر آنان تسلطى ندارى (۲۲)

إِلَّا مَنْ تَوَلَّى وَكَفَرَ ﴿۲۳﴾

مگر كسى كه روى بگرداند و كفر ورزد (۲۳)

فَيُعَذِّبُهُ اللَّهُ الْعَذَابَ الْأَكْبَرَ ﴿۲۴﴾

كه خدا او را به آن عذاب بزرگتر شکنجه كند (۲۴)

رهبران اسلام هر چندگاه حرف دعوت به اسلام و گرویدن به اسلام را می زدند ولی هرگاه امکان آنرا داشتند دیگر کشورها با جنگ و قتال تصرف کرده‌اند. گاه قتل عام های پس از تصرف کامل و برده گرفتن زنان و کودکان قابل درک نیست. حتی اهل کتاب را ذمه و مجبور به پرداخت مالیات های سنگین بنام جزیه می کردند. اصولن توسعه اسلامی چیزی جز تصرف ثروت کشورهای همسایه که تمدن‌های قدیمی داشتند و با دسترنج زحمتکشان کشورهای آباد و ثروتمند ساختند و کشتن مردان و برده کردن زنان و کودکان، برنامه دیگری نبود.

همه اینها در دورانی بود که کرامت انسان شناخته نبود و همزیستی مسالمت‌آمیز شقی در روابط بین‌المللی نبود و مردم با شمشیر و سپهر جنگ می‌کردند و ارتباط مردم کشورها بسیار محدود و رفت و آمدها بسیار کم و دشوار بود. آیا  با شناخت انسان معاصر از کرامت و ارزش انسان، آیا با تلاش امروزین بشر در گفتگوی ملت‌ها و با سلاح‌های کشتار جمعی نوین و ارتباطات سریع و روزانه امروز ملت‌ها می توان باز هم این روش قدیمی را بکار برد؟

در دنیای معاصر اگر بنابر نسخ است باید آیه‌های جنگ و قتال نسخ شود نه آیه‌های رحمانی و مسالمت‌جویانه. اسلام برای سازگارشدن با جهان معاصر و قابل شدن در ساختن و شرکت در جامعه سکولار و رفاه باید به تلاش  سازمان ملل متحد در همزیستی دین‌ها و مذاهب و آزادی مذهب، به رسمیت شناختن دین‌های دیگر، و احترام به حقوق بشر و شرکت در تلاش صلح‌آمیز و سازنده جهان بپیوندد و از ایده‌های جهادی فاصله بگیرد، همانگونه که در قرآن سوره البقرة آیه ۲۵۶ آمده است.

لَا إِكْرَاهَ فِي الدِّينِ قَدْ تَبَيَّنَ الرُّشْدُ مِنَ الْغَيِّ فَمَنْ يَكْفُرْ بِالطَّاغُوتِ وَيُؤْمِنْ بِاللَّهِ فَقَدِ اسْتَمْسَكَ بِالْعُرْوَةِ الْوُثْقَى لَا انْفِصَامَ لَهَا وَاللَّهُ سَمِيعٌ عَلِيمٌ ﴿۲۵۶﴾

در دين هيچ اجبارى نيست و راه از بيراهه بخوبى آشكار شده است پس هر كس به طاغوت كفر ورزد و به خدا ايمان آورد به يقين به دستاويزى استوار كه آن را گسستن نيست چنگ زده است و خداوند شنواى داناست (۲۵۶)

اسلام فقها، دین غارت و غنیمت است. آیه‌های ٢١-۴٨:١٩، ٨:۴١ و ٨:۶٩ در کتاب آسمانی شرح دقیق پیام و نوید خداست برای بندگانش که چگونه همنوعان خود را غارت کنید و چگونه غنیمت را تقسیم کنید. سوره الفتح، آیه‌های ٢١-١٩:

وَمَغَانِمَ كَثِيرَةً يَأْخُذُونَهَا وَكَانَ اللَّهُ عَزِيزًا حَكِيمًا ﴿۱۹﴾

[و پاداش دیگر] غنیمت های فراوانی است که آن را به دست می آورید؛ و خدا همواره توانای شکست ناپذیر و حکیم است. (۱۹)

وَعَدَكُمُ اللَّهُ مَغَانِمَ كَثِيرَةً تَأْخُذُونَهَا فَعَجَّلَ لَكُمْ هَذِهِ وَكَفَّ أَيْدِيَ النَّاسِ عَنْكُمْ وَلِتَكُونَ آيَةً لِلْمُؤْمِنِينَ وَيَهْدِيَكُمْ صِرَاطًا مُسْتَقِيمًا ﴿۲۰﴾

خدا غنیمت های فراوانی را در آینده به شما وعده داده است که به دست می آورید، و این یک غنیمت را [که فتح خیبر است] برای شما پیش انداخت، و دست های [تجاوز و ستم] مردم را از شما باز داشت تا این [پیروزی ها] برای مؤمنان نشانه ای [از حقّانیّت دین و یاری خدا] باشد و تا شما را به راهی راست هدایت کند. (۲۰)

وَأُخْرَى لَمْ تَقْدِرُوا عَلَيْهَا قَدْ أَحَاطَ اللَّهُ بِهَا وَكَانَ اللَّهُ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرًا ﴿۲۱﴾

و [غنیمت ها و پیروزی های] دیگر [ی هست] که شما تا کنون بر آنها دست نیافته اید، بی تردید خدا بر آنها احاطه دارد [و به آسانی می تواند در دسترس شما قرار دهد]؛ و خدا همواره بر هر کاری تواناست. (۲۱)

در آیه ۴١، سوره الأنفال خدا بی‌نیازی خود را از یاد می‌برد و يك پنجم از غنیمت را برای خود و پیامبرش طلب می‌کند:

وَاعْلَمُوا أَنَّمَا غَنِمْتُمْ مِنْ شَيْءٍ فَأَنَّ لِلَّهِ خُمُسَهُ وَلِلرَّسُولِ وَلِذِي الْقُرْبَى وَالْيَتَامَى وَالْمَسَاكِينِ وَابْنِ السَّبِيلِ إِنْ كُنْتُمْ آمَنْتُمْ بِاللَّهِ وَمَا أَنْزَلْنَا عَلَى عَبْدِنَا يَوْمَ الْفُرْقَانِ يَوْمَ الْتَقَى الْجَمْعَانِ وَاللَّهُ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ ﴿۴۱﴾

و بدانيد كه هر چيزى را به غنيمت گرفتيد يك پنجم آن براى خدا و پيامبر و براى خويشاوندان [او] و يتيمان و بينوايان و در راه‏ماندگان است اگر به خدا و آنچه بر بنده خود در روز جدايى [حق از باطل] روزى كه آن دو گروه با هم روبرو شدند نازل كرديم ايمان آورده‏ ايد و خدا بر هر چيزى تواناست (۴۱)

خدا خیلی خاطر جهادگرانش را می‌خواهد و نگران است که این عزیزان با سربریدن‌ها و آتش‌زدن‌ها، عذاب وجدان بگیرند و به آنها در آیه ۶٩ سوره الأنفال اطمینان می‌دهد:

فَكُلُوا مِمَّا غَنِمْتُمْ حَلَالًا طَيِّبًا وَاتَّقُوا اللَّهَ إِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَحِيمٌ ﴿۶۹﴾

پس از آنچه به غنيمت برده‏ ايد حلال و پاكيزه بخوريد و از خدا پروا داريد كه خدا آمرزنده مهربان است (۶۹)

اگر به اسلام فقها و قانون شرعی استخراج شده آنها باور داشته باشیم مسلمانان نباید با غیر مسلمانان قرارداد و پیمان صلح ببندند و به دشمنی پایان دهند. اگر منافع مسلمانان ایجاب می‌کند مثلن طبق فقه شافعی اجازه دارند حداکثر ده سال برای رفع اختلافات مسلمانان و آماده شدن نبرد بعدی قرارداد آتش‌بس ببندند. ده سال را فقها از صلح حدیبیه گرفتند و آن صلحی بود که حضرت محمد و پیروان وی از مدینه با بت‌پرستان قریش بستند. این پیمان در ذوالقعده سال ۶ هجری بسته شد. قریش و مسلمانان پیمان می‌بندند که در ده‌سال، با یک‌دیگر نجنگند و به یک‌دیگر شبیخون نزنند. (Khadduri, 1995)

خشونت اسلامی تنها متوجه غیرمسلمانان و اهل کتاب نیست، بلکه حکومت‌های اسلامی مخالفان سیاسی داخلی خود را نیز با عنوان‌های باغی، مرتد و بدعت‌گذار  چون بیگانگان برخورد می کند و با خشونت نابود می‌کند.

دیگر ادعای مشکل‌آفرین قانون شرعی، امت اسلامی است. اولن با این گوناگونی و برداشت‌های گوناگون از اسلام نه یک اسلام یک وجود دارد و نه یک امت اسلامی. امت اسلامی هرگز وجود خارجی نداشته و با این ناروشنی و تناقض در قرآن و سنت، کاملن طبیعی است که وجود نداشته باشد. از جنگ‌های حکومت عثمانی و صفوی گرفته تا جمهوری اسلامی تا عربستان سعودی، از جنگ ایران مسلمان تحت رهبری آیت اله خمینی با مردم عراق، از جنگ عربستان سعودی با یمن زیدی و . . . همه ثابت می‌کند نه امت اسلامی هرگز وجود داشته و نه بوجود خواهد آمد. دولت‌ها در کشورهای مسلمان دولت‌های ملی هستند و باید بر اساس قوانین و معاهده‌های بین‌المللی باهم برخورد کنند نه قوانین شرعی که مناقشه‌برانگیز و جنگ‌آفرین خواهد شد.

نظریه‌های گوناگون در باره جهاد

پیغمبر اسلام بی‌سواد بود و این بی‌سواد بودن یکی از افتخارات اسلام است. تمام کتاب‌هائی که در ایران، روم شرقی و مصر و هندوستان نوشته شد، قبل از نزول قرآن و بعثت حضرت محمد بود. بی‌شک این کتاب‌ها علیه اسلام نبودند، دشمنی اعراب، به خاطر ضدیت با اسلام نبود، این دشمنی از ضدیت با تمدن و علم و انسانیت ریشه می‌گرفت.

تقدس کاربرد قهر و خشونت علیه غیرمسلمانان و ستیز با غیرمسلمانان و مسلمانانی که دیگر به اسلام باور ندارند اساس ناسازگاری و تناقض بین قوانین شرعی و قوانین بین‌المللی نوین است. هرچند برخی مسلمانان به علت عدم توازون قوا دم از همزیستی مسالمت‌آمیز می‌زنند، ولی این برخورد با قوانین شریعت اسلام و سیرت نبوی مغایرت دارد.

فقها سردرگمی رقت‌باری در مبحث جهاد و روابط بین‌المللی دارند. تناقض قرآن و مشخص نبودن ترتیب زمانی و تاریخی نزول آیات بر این سردرگمی افزوده است.

هر چند پرسش‌های بنیادی در روابط بین‌الملل و جنگ و صلح پاسخ داده نشده است و پس از هزار و چهارصد سال، فقها هنوز نظر یکسان ندارند ولی بسیار دیده می شود که برخی مجتهدین به راحتی فتوا و حتی حکم جهاد می دهند. اگر از اختلاف فقه مذاهب چهارگانه سنی با فقه شیعه بگذریم، در مذهب شیعه در مورد جنگ و صلح حداقل سه نظریه فقهی وجود دارد.

الف) نظریه دوری از جهاد در دوران غیبت

یکی نظریه رایج و سنتی که بر طبق آن جهاد به جهاد ابتدایی (جهاد کشورگشاینه و صدور انقلاب) و دفاعی تقسیم می گردد و سپس حکم آن بر شمرده می شود و در نهایت جهاد ابتدایی را بطور کلی از اختیارات فقیهان کنار می گذارد. نتیجه این دیدگاه این است که بر طبق آن جوامع غیراسلامی تبدیل به دارالحرب نمی شوند و بنابرآن فقیه دوره غیبت و جامعه دوره غیبت، وظیفه جهاد ابتدایی در قبال دارالحرب ندارد. به نظر این دسته، فقه شیعه آن را تنها به عهده معصوم گذاشته است و فقیه اعلم هم در این زمینه وظیفه‌ای بر عهده ندارد.

ب) نظریه تَرکِ مُخاصِمه موقت

نظریه دوم تاکید دارد که جهاد ابتدایی ربطی به معصوم و غیر معصوم ندارد. آنها در بحث در باب مهادنه و هدنه یعنی مصالحه تاکید می کنند که حاکم مشروع دوره اسلامی با توجه به موضوع مسائل می‌تواند وارد هدنه شود و جنگ را متوقف کند. در مورد هدنه و شرایط ترک مخاصمه و گفتگو شرطی گذاشته اند که اگر مصلحتی اقتضا کرد حتی توقیت یعنی وقت معیّن‌ کردن هم لازم نیست. در هدنه برخی ارجاع به صلح حدیبیه می دهند و می گویند ده سال، بعضی هم می گویند بین چهار ماه تا یکسال، اما بزرگان شیعه شرط را هم برمی دارند و می گویند مادام المصلحه می توانید هدنه را ادامه دهید. صلح حدیبیه پیمان صمحی ده ساله است که حضرت محمد و پیروان او در ذوالقعده سال ۶ هجری، از مدینه با بت‌پرستان قریش بستند.

پ) نظریه اصالت صلح

سومین نظریه این که برخی از اندیشمندان شیعه بحث دوگانه جهاد ابتدایی و دفاعی را شکسته اند. آیت الله مطهری اصالت را به صلح می دهد و معتقد است تمام آیات مطلق جهاد به آیات مقید جهاد تفسیر می شود. می گوید با کسانی که با شما می جنگند بجنگید. طبق این نظریه اصل بر صلح است چه در زمان حضور، چه در زمان غیبت و آیات مربوط به جهاد هم مقید هستند. نتیجه اینکه هیچ یک از مبانی فقهی شیعه، اجازه جهاد ابتدایی را نمی دهد.

فقها نه تنها در در ماهیت روابط بین الملل و جنگ و صلح هم‌نظر نیستند، بلکه در بین آنها اجماع وجود ندارد که آیا این مسائل در حوزه تکالیف است و یا در حوزه حقوق و عرف (علیدوست، ١٣٨١).

سردرگمی و اختلاف چاره ناپذیر در جهاد و روابط بین الملل بین فقهای اسلام یکی از اصلی‌ترین دلیل برتری سازمان‌ها و عهدنامه‌ها و قوانین بین‌المللی بر قوانین شرعی تنظیم شده از سوی فقهاست.

جهادگرائی رهبران مذهبی و صلح‌جوئی توده‌ها

فقها با دیگر ادیان آشتی نمی کنند. بلکه صلح موقت یا آتش‌بس می کنند. صلح آنها حداکثر ده سال است و برای حل مشکلات داخلی و آماده شدن جهت حمله بعدی است. ولی توده‌ها که همیشه بار اصلی جنگ‌ها بر عهده دارند از جنگ و خصومت بیزارند.

تدوین کنندگان قوانین شرعی روابط بین‌‌المللی از یک سو کشورهای غیر اسلامی را دارالحرب می خوانند و تاکید دارند که با آنها صلح نمی کنند بلکه آتش‌بس حداکثر ده ساله دارند. در مقابل درخواست می کنند جامعه جهانی با آنها دوستانه برخورد کند و به آنها کمک کند تا پیشرفت کنند. جامعه جهانی که احمق نیست که به کسی که خود را برای جنگ آماده می‌کند کمک کند. جامعه جهانی جلو رشد اقتصادی کره جنوبی و چین را نمی گیرد. جامعه جهانی جلوی رشد ایرانی که با قوانین نیمه سکولار و بدون برنامه گسترش مذهب شیعه از طریق جهاد اداره می‌شد در زمان شاه را هم نمی‌گرفت.

عمومن، توده‌ها با قوانین شرعی میانه خوشی ندارند. به قیمت جانشان شراب می‌خورند، با پیروان دیگر ادیان برخلاف خصومت کور رهبران مذهبی دوستانه برخورد می کنند. از شادی و لذایذ زندگی استقبال می‌کنند. هنر به ویژه، موسیقی، نقاشی و سینما را گرامی می دارند. برای همین تدوین کنندگان قوانین شرعی که عمدتن آنها در قرن دوم و سوم هجری به بعد تدوین کردند، برای توده‌ها مجازات سخت قائل شدند و در سراسر تاریخ سده میانه با فشار داروغه و محتسب قوانین شرعی را به توده‌ها تحمیل کردند و تحریک آنها را به جهاد واداشتند. توده‌ها و حتی توده‌های مذهبی پیروان ادیان مختلف مشکلی در روابط باهم ندارند. زمانی که دست فقها و رهبران مذهبی در تحریک آنها کوتاه است همزیستی مسالمت‌آمیز دارند.

قانون شرعی و جنگ ایران و عراق

قوانین شرعی درباره جنگ و صلح نادقیق و نامطمئن است و دست فقها برای سوء استفاده از آن کاملن باز است. این عدم دقت بخشی به تناقض‌های قرآن و سنت پیامبر بر می گردد و بخش بزرگی به برداشت فقها و تفسیر آنها از قرآن و سنت پیامبر و منافع شخصی، سیاسی و اقتصادی و اجتماعی آنها.

اکثر فقهای اسلام جهاد دفاعی را مجاز می‌شمارند ولی جهاد اولیه یا کشورگشائی را مغایر با اسلام می‌دانند.علیرغم تحریک‌های جمهوری اسلامی در عراق، ایران عراق را شروع کننده جنگ اعلام کرد و جنگ را دفاعی و آیت الله خمینی اعلام جهاد کرد. پس از بازپس گرفتن خرمشهر و تمامی مناطق اشغال شده و تلاش مجامع بین‌المللی برای نیل به صلح، جنگ از حالت دفاعی خارج شد. اما پس از بازپس گرفتن خرمشهر و صراحت کامل ممنوعیت جنگ علیه مسلمانان در شریعت اسلام، آیت الله خمینی یک بندبازی فقهی کرد و اعلام کرد حکومت صدام طاغوتی است و برای نجات برادران مسلمان عراق هفت سال دیگر جنگ را ادامه داد.

از علاقه آیت الله خمینی به جنگ و کشتار و خونریزی اگر بگذریم، قرآن هم در آیه‌های ٣:١١۰، ٩:۷١ و ٢٢:۴١ دست بنیادگرایان و جهادی‌ها باز‌ می‌گذارد. آیه‌ی ۷۵ سوره‌ی النساء که آیت الله خمینی و دیگر رهبران جمهوری اسلامی بارها آنرا تکرار کردند، می‌فرماید:

وَمَا لَكُمْ لَا تُقَاتِلُونَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَالْمُسْتَضْعَفِينَ مِنَ الرِّجَالِ وَالنِّسَاءِ وَالْوِلْدَانِ الَّذِينَ يَقُولُونَ رَبَّنَا أَخْرِجْنَا مِنْ هَذِهِ الْقَرْيَةِ الظَّالِمِ أَهْلُهَا وَاجْعَلْ لَنَا مِنْ لَدُنْكَ وَلِيًّا وَاجْعَلْ لَنَا مِنْ لَدُنْكَ نَصِيرًا ﴿۷۵﴾

و چرا در راه خدا و در راه [آزادسازى‏] مردان و زنان و كودكان مستضعف -كه مى‏گويند پروردگارا ما را از اين شهرى كه اهلش ستمگرند خارج فرما و از سوى خويش براى ما يارى و ياورى بگماركارزار نكنيد؟ (۷۵)

جنگ ایران و عراق ناکارائی قوانین شرعی در تعبیر مفهوم امت اسلامی را هم نشان داد. صد‌ها هزار نفر از مسلمانان ایران و عراق جان خود را از دست دادند و میلیاردها دلار  مردم این دو کشور مسلمان آسیب دیدند. دلیل دیگر که امت اسلامی وجود ندارد و دولت‌های ملی وجود دارند و بهترین قانون تنظیم روابط بین دولت‌های ملی قوانین و معاهده‌های بین‌المللی است نه قوانین شرعی.

آیت الله خمینی و رهبران جمهوری اسلامی در جنگ ایران و عراق با رد میانجی‌گری بین‌المللی و کشورهای مسلمان، از آیات قرآن هم سرپیچی کردند. در آیه‌ی ٩ سوره‌ی الحجرات آمده است:

وَإِنْ طَائِفَتَانِ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ اقْتَتَلُوا فَأَصْلِحُوا بَيْنَهُمَا فَإِنْ بَغَتْ إِحْدَاهُمَا عَلَى الْأُخْرَى فَقَاتِلُوا الَّتِي تَبْغِي حَتَّى تَفِيءَ إِلَى أَمْرِ اللَّهِ فَإِنْ فَاءَتْ فَأَصْلِحُوا بَيْنَهُمَا بِالْعَدْلِ وَأَقْسِطُوا إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ الْمُقْسِطِينَ ﴿۹﴾

و اگر دو طايفه از مؤمنان با هم بجنگند ميان آن دو را اصلاح دهيد و اگر [باز] يكى از آن دو بر ديگرى تعدى كرد با آن [طايفه‏ اى] كه تعدى مى ‏كند بجنگيد تا به فرمان خدا بازگردد پس اگر باز گشت ميان آنها را دادگرانه سازش دهيد و عدالت كنيد كه خدا دادگران را دوست مى دارد (۹)

اینجا مثل همه قوانین شرعی ابهام و ناروشنی وجود دارد. مفهوم تعدی و تجاوز روشن نیست و معنی باز گشتن به فرمان خدا هم کاملن مشخص نیست و از اینرو هر کس می تواند منافع و منظور خود را بکار ببرد و هر کس تجاوز خودش را توجیه کند.

آیت الله خمینی و یارانش عراق را متجاوز اعلام کردند و حکومت عراق را بعثی و سکولار که مسلمانان جهان باید با جمهوری اسلامی همکاری کنند تا صدام را سرنگون و حکومت اسلامی در عراق برقرار کنند. آنها پایان جنگ را مشروط به سرنگونی صدام اعلام کردند و هفت سال پس از بازپس‌گیری مناطق اشغال شده جنگ را ادامه دادند و حتی رفتن به قدس از طریق کربلا را در برنامه تبلیغاتی خود گنجاندند.

عراق از مدت‌ها پیش از جنگ به نمایندگان ایران درسفارت به دخالت ایران در امور داخلی عراق و تحریکات بسیج و رادیو و تلویزیون ایران هشدار داد. عراق تعیین حکومت در کشور عراق را یک مسئله داخلی و حق مردم عراق اعلام کرد. پس از عقب نشینی در بستر نپذیرفتن میانجیگری از طرف ایران، جمهوری اسلامی را به جهان و کشورهای عرب متجاوز اعلام کرد و از کشورهای مسلمان برای تجاوز ایران کمک خواست.

نمونه جنگ ایران و عراق هم برتری قوانین بین‌المللی و تلاش صلح‌امیز سازمان ملل بر قوانین شرعی نشان می‌دهد.

نتیجه‌گیری

همزیستی مسالمت‌آمیز با کشورهای جهان به هیچ وجه با اسلام مغایرت ندارد. علیرغم فریادهای وانفسای فقها و رهبران مذهبی و تدوین تئوری‌ها و قوانین شرعی خصومت آمیز و تئوری جنگ دائمی با کشورهای غیرمسلمان یا با اصطلاح آنها دارالحرب، مسلمانان با غیرمسلمانان تجارب تاریخی فراوانی از همزیستی مسالمت‌آمیز دارند و جالب اینکه تنها این دوران همزیستی مسالمت‌آمیز دوران پیشرفت کشورهای مسلمان است. همه دورانی که فقها، بنیادگرایان و جهادی‌ها قدرت را بدست گرفتند، جز جنگ، خونریزی، فقر، فساد و قهر کارنامه‌ای ندارند. شوربختانه فقها علیرغم مردم در قوانین بین‌المللی شرعی اسلامی جنگ دائمی و خصومت با غیرمسلمانان را توصیه می‌کنند و با امتناع از گفتگو با دولت‌های غیرمسلمان و زیر پا گذاشتن قوانین و معاهده‌ها و قراردادهای بین‌المللی ژست انقلابی و سازش‌ناپذیری می‌گیرند. سازش‌ناپذیری در سیاست روشی غیرسازنده ‌است که در تاریخ معاصر ما شاهد نمونه های، "من نیز پیام انقلاب شما را شنیدم"، " جام زهرآلود قبول قطعنامه را سر کشیده‌ام"، «نرمش قهرمانانه» (باید از نرمش‌های قهرمانانه صحبت کرد) و ... بودیم.

در اسلام به وفا به عهد چه بین مسلمانان و چه با غیرمسلمانان ارزش و حرمت فراوان گذاشته شده است. نمونه‌های این ارزش و حرمت هم در قرآن و هم در سنت فراوان است.

باید در نظر داشته باشیم که فقها احکام شرعی جهاد را زمانی تنظیم کردند که قهر و جنگ در روابط بین‌المللی رایج و هنجار بود. زمانی که قهر تنها عامل تنظیم روابط بین‌المللی بود و زبانزد همه «الحق لمن الغلب» (حق با چیره‌شوندگان است). ولی با تجربه جنگ‌های ویرانساز تاریخ، با تولید سلاح‌های کشتار جمعی، با آگاهی به کرامت انسان و حقون او، بشر سعی دارد روش‌های قهرپرهیز را در حل مناقشات ملی و بین‌المللی بکار گیرد. اگر قرار است آیه‌هائی از قرآن نسخ شود، کاملن طبیعی و منطقی است، با توجه به کرامت انسان و چگونگی رشد سلاح کشتار جمعی و امکان رسانه‌های همگانی و اجتماعی، آیه‌های رحمانی، آیه‌های جهادگرایانه را نسخ کند، نه برعکس.

دین‌ها و مذهب‌های مختلف باید حقوق و اختیارات یکسان داشته باشند. با اسلام و مسیحیت باید مانند سایر ادیان برخورد شود. هر گونه حق قانونگذاری به یک دین و یا مذهب مشکل‌آفرین است. دین‌ها و مذهب‌ها نباید برای اثبات خود، دین‌ها و مذهب‌ها دیگر را رد و نفی کنند، بلکه تعامل و گفتگو باهم، و معرفی خود، به انسان‌ها بدون اجبار حق انتخاب دهند. کاملن آشکار است که اینکار باید از کشور خودمان شروع شود، آیا با روابط و مشکلات امروز ما کسی ما را در روابط بین‌المللی جدی می‌گیرد؟

حکومت دینی چه در تاریخ مسیحیت و چه در تاریخ اسلام با قهر و خشونت مسائل دنیائی را حل می کند  و به سرعت از عطوفت دینی فاصله می‌گیرد. حکومت دینی یک ترکیب متناقض است. دین عقیدتی و ایمانی است و با اقناع سر و کار دارد و حکومت اقتصادی و اجتماعی است و با قهر سر و کار دارد.

با این حساب وقتی حکومتی خود را اسلامی و قانون را شریعت اسلام اعلام کند، باید به دیگران حق داد که از این حکومت در هراس باشند. باید به جامعه جهانی پیوست. قوانین و معاهده‌های بین‌المللی را محترم شمرد و برای صلح جهانی کوشید و در سازندگی کشور و جهان شرکت کرد. حق استقلال و حاکمیت همه کشورها را به رسمیت شناخت.

در یک کلام، مسلمانان اگر می‌خواهند در صلح و آرامش زندگی کنند، به رفاه و آسایش برسند، داد و ستد سازنده و همزیستی مسالمت‌آمیز با جهانیان داشته باشند و باید آیه‌ها و سنت‌های جهادگرایانه و بنیادگرایانه را با آیه‌ها و سنت‌های رحمانی و روادارانه نسخ کنند و بخاطر داشته باشند قوانین شرعی اسلام و احکام جنگ و جهاد و صلح را فقهای صدها سال پس از وفات پیامبر تنظیم کردند و جایگزین کردن آن با قوانین سکولار و روادار، هیچ دشمنی با خدا و اسلام نیست، بلکه منطبق با پیام اسلام است که در آن صلح، گفتگو و اقناع اصل است و جنگ، دشمنی و اجبار فرع:

وَاعْتَصِمُوا بِحَبْلِ اللَّهِ جَمِيعًا وَلَا تَفَرَّقُوا وَاذْكُرُوا نِعْمَتَ اللَّهِ عَلَيْكُمْ إِذْ كُنْتُمْ أَعْدَاءً فَأَلَّفَ بَيْنَ قُلُوبِكُمْ فَأَصْبَحْتُمْ بِنِعْمَتِهِ إِخْوَانًا وَكُنْتُمْ عَلَى شَفَا حُفْرَةٍ مِنَ النَّارِ فَأَنْقَذَكُمْ مِنْهَا كَذَلِكَ يُبَيِّنُ اللَّهُ لَكُمْ آيَاتِهِ لَعَلَّكُمْ تَهْتَدُونَ ﴿۱۰۳﴾

و همگى به رشته الهى درآويزيد و پراكنده نشويد، و نعمت خداوند را بر خود ياد كنيد كه دشمنان همديگر بوديد و او ميان دلهاى شما الفت داد و به نعمت او با هم دوست شديد، و بر لبه پرتگاه آتش بوديد و او بازتان رهاند، خداوند بدين‏سان آيات خويش را براى شما به روشنى بيان مى‏دارد تا هدايت يابيد (آل عمران، ۱۰۳)

خَيْرٌ وَأُحْضِرَتِ الْأَنْفُسُ الشُّحَّ وَإِنْ تُحْسِنُوا وَتَتَّقُوا فَإِنَّ اللَّهَ كَانَ بِمَا تَعْمَلُونَ خَبِيرًا ﴿۱۲۸﴾

و صلح به هر حال بهتر (از نزاع و کشمکش) است و نفوس را بخل و حرص فراگرفته است و اگر درباره یکدیگر نیکی کرده و پرهیزگار باشند خدا به هر چه کنند آگاه است ﴿ سوره النساء، آیه ۱۲۸﴾

وَإِنْ جَنَحُوا لِلسَّلْمِ فَاجْنَحْ لَهَا وَتَوَكَّلْ عَلَى اللَّهِ إِنَّهُ هُوَ السَّمِيعُ الْعَلِيمُ ﴿۶۱﴾

و اگر به صلح گراييدند تو [نيز] بدان گراى و بر خدا توكل نما كه او شنواى داناست (الأنفال، ۶۱)

قوانین شرعی برای روابط بین‌المللی به دلیل مجوز کاربرد قهر در صدور اسلام و مسلمان کردن دیگر کشورها به زور، اجازه دخالت دولت‌های اسلامی در تعیین و سرکوب متجاوز هنگام درگیری دو کشور مسلمان، قانونی بودن غنیمت گرفتن و برده گرفتن و . . .  به هیچ وجه در دوران ما که ملت‌ها و حتی مسلمانان جهان در دولت‌ها ملی سازمان یافته‌اند، جوابگو نیست و مشکل‌آفرین است. به ویژه هنگامی که یک اسلام وجود ندارد و هر کدام از مذهب‌های گوناکون اسلامی دیگران را گمراه و کافر می پندارند و نابودی آنها کاری است ثواب. بهترین گزینه پیروی از سازمان‌ها، قردادها و معاهده‌های بین‌المللی که بر احترام به حقوق بشر و حق حاکمیت ملی دولت‌ها استوار است و تلاش در بهبود و تقویت آنها در حل قهرپرهیز مناقشات بین‌المللی چه میان دولت‌های کشورهای مسلمان و غیرمسلمان است. سازمان ملل و سازمان‌های بین‌المللی تجربه‌های ارزشمندی در جلوگیری و پایان خصومت و جنگ بین ملت‌ها دارند.

 ١ تیر ماه ۱۳۹٨

احد قربانی دهناری

گوتنبرگ، سوئد

ahad.ghorbani@gmail.com

http://ahad-ghorbani.com

http://telegram.me/ahaddehnari

https://t.me/AhadGhorbaniDehnari

http://www.facebook.com/ahad.ghorbani.dehari

         

 

نظردهی با فیسبوک: