حکایت فدرالیزم

آمریکا یک کشور فدرال است که هر پنجاه ایالت آن یکسری قوانین اجتماعی و حقوقی ویژه خود را دارند ولی مطابق قانون اساسی تابع قوانین فدرال هم میباشند. تمام پنجاه ایالت آمریکا موظف به رعایت قانون اساسی کشور و قوانین فدرال میباشند و هیچ قانون ایالتی نمیتواند آنرا نقض کند, ولی خود نیز دارای قوانین و مقررات داخلی ایالتی هستند که تنها در همان ایالت اعتبار دارد.
 
یکی از موارد مورد گفتمان برخی از ایرانیان در این روزها پیشنهاد فدرالیزه کردن ایران است. البته من شخصأ نظری در این مورد ندارم, ولی خوبست که به مفهوم واقعی فدرالیزم آشنا شویم.
آمریکا یک کشور فدرال است که هر پنجاه ایالت آن یکسری قوانین اجتماعی و حقوقی ویژه خود را دارند ولی مطابق قانون اساسی تابع قوانین فدرال هم میباشند. تمام پنجاه ایالت آمریکا موظف به رعایت قانون اساسی کشور و قوانین فدرال میباشند و هیچ قانون ایالتی نمیتواند آنرا نقض کند, ولی خود نیز دارای قوانین و مقررات داخلی ایالتی هستند که تنها در همان ایالت اعتبار دارد. برای مثال, مردم ایالت کالیفرنیا میبایست مالیات بر درآمد را هم به ایالت پرداخت کنند و هم به دولت فدرال, ولی در ایالت واشنگتن مالیات ایالتی بر درآمد وجود ندارد و تنها مالیات فدرال بر درآمد باید پرداخت شود لذا مردم مالیات کمتری پرداخت میکنند. و یا اگر کسی در یک ایالت بسبب رانندگی در حال مستی گواهینامه رانندگیش ضبط شود تا اینکه مراحل قانونی را برای اخذ مجدد آن طی کند میتواند در بسیاری از سایر ایالات گواهینامه رانندگی بگیرد بدون آنکه به سابقه رانندگی در مستی او در ایالت قبلی توجه گردد و یا از او در مورد آن پرسشی شود. مثال دیگر اینکه هر ایالت مقررات و ضوابط ویژه ای برای ایجاد بنا و کارهای ساختمانی دارد که علاوه بر کدُهای ملی برخی از کدُهای ایالتی هم ضمیمه آن میباشد, حتی بعضی از شهرهای یک ایالت خود نیز یکسری مقررات ویژه برای کارهای ساختمانی به مقررات ایالتی اضافه میکنند. در مورد سایر قوانین اجتماعی, قضائی و حقوقی و غیره در هر ایالت نیز بهمین صورت عمل میشود, نظیر سقط جنین که در بعضی ایالات قانونیست و در بعضی دیگر غیر قانونیست, ولی در نهایت هیچ ایالتی نمیتواند قوانین فدرال را نادیده بگیرد. هر ایالت خود دارای فرماندار و مجلس قانونگذاری ایالتی میباشد که مستقیما با رأی مردم همان ایالت برای دوره معینی انتخاب میشوند و قوانین ایالت را تدوین و تصویب میکنند, اما قوانین فدرال را مجالس نمایندگان و سنا (کنگره) دولت فدرال تصویب میکنند و رئیس جمهور و اعضای کنگره آمریکا نیز توسط همه مردم پنجاه ایالت یعنی مردم آمریکا انتخاب میشوند. همین امر در سوئیس با "۲۶" کانتون, آلمان با "۱۶" ایالت و گروهی از کشورهای غربی که فدرالیزه هستند مشاهده میگردد که کم و بیش همانند آمریکا هر ایالت علاوه بر قوانین و مقررات فدرال هر یک قوانین و مقررات ویژه خود را هم دارند.
همانطور که در بالا اشاره شد تقریبا نیمی از مالیات ها در هر ایالت و تمام درآمد منابع داخل ایالت در اختیار خود ایالت بوده و صرف همان ایالت میشود و بخش دیگر مالیات بر درآمد افراد و کمپانیهای درون هر ایالت به دولت فدرال میرسد که برای کمک به ایالات کم درآمد و نیز سیستم دفاع کشور و تحقیقات علمی و مخارج دولت فدرال هزینه میشود. لذا بر اساس این سیستم هر ایالت توانایی بالایی در سر و ساماندهی خودش داشته و نیز از مزایای دولت فدرال در حفظ امنیت کشور و سایر مزایا بهره مند میشود و همه با هم در یک سیستم فدرال یک کشور واحد و یک ملت نیرومندی را در تمام زمینه ها بوجود آورده اند.
کسانیکه یک سیستم فدرال را برای ایران پیشنهاد میکنند اگر به گونه ای که اشاره شد درک درستی از آن داشته باشند میتوان به آن فکر کرد. من شخصأ هیچ نوع گرایش ویژه سیاسی اعم از پادشاهی, جمهوری, سوسیالیزم و مارکسیسم ندارم و بخوبی هم با جزئیات هر یک از آنها آشنایی دارم و مخالف و یا موافق هیچ یک از آنها نیز نمیباشم و هر کدام از آنها که بتواند به دور از تبعیض و استبداد و با رعایت بی قید و شرط جدائی دین از سیاست کشور را بخوبی در شرایط سکولار اداره کند پذیرفتنی است و سیستم فدرال نیز در همه آنها قابل اجراء خواهد بود. ما در کشورمان تجربه بسیار فاجعه باری از استبداد دینی داریم و اروپا هم در دوران چهارصد ساله تسلط کلیسا تا رنسانس بهمین گونه تجربه کرده است, همچنین تجربه خوبی هم از سیستم پادشاهی در کشورمان نداریم هرچند که سیستم پادشاهی که در کشورهای اروپائی و ژاپن برقرار است بخوبی عمل کرده و آنهم به این جهت که شاه جنبه سمبولیک خود را همواره حفظ نموده و در امور اجرایی کشور دخالتی ندارد, در حالیکه در کشور ما همیشه بر خلاف قانون اساسی بجای سلطنت خود مستقیمأ حکومت کرده است.

دیدگاه‌ و نظرات ابراز شده در این مطلب، نظر نویسنده بوده و لزوما سیاست یا موضع ایرانگلوبال را منعکس نمی‌کند.

         

 

نظردهی با فیسبوک: