قتل های ناموسی، جنایات مذهبی

قتل از هر دسته و صورتی که باشد جنایت است و محکوم از لحاظ دید انسانی، اما جوامع سنتی با تکیه بر آیین و مذهب بسیاری از این جنایات را در خود ادغام نموده با مهر و برچسپ تقدس و دین. مبارزه با این دست جنایات در اینچنین ساختار هایی مستلزم مبارزات فرهنگی یکایک دلسوزان و بشردوستان آن اجتماع میباشد که در ایران با توجه به سایه شوم مذهب سیاسی در حاکمیت و نظام سیاسی این مبارزات بسیار کمرنگتر شده است. اما با احساس مسئولیت همگانی میتوانیم این بیماری اجتماعی را در تک تک فرزندان درمان و...

پیشگفتار

تبعیض جنسیتی را یکی از عمده ترین مشکلات زنان در جامعه ، خانواده می توان نام برد . این مسئله ریشه در رسوم قدیمی و کهنه دارد و باید به راه کارهائی جهت رفع این نوع تبعیضات اندیشید زیرا بیش از 80 درصد زنان در ایران از داشتن حقوق بشری خود در اجتماع و خانواده ناآگاه هستند . در کشور منافع زنان در مطابقت  با کنوانسیون حقوق زنان کمتر مورد توجه قرار می گیرد در صورتیکه قانون منع خشونت علیه زنان می تواند یکی از موثرترین راهکارها جهت حل خشونت علیه زنان می باشد اما این خود نیز دارای کاستی هائی می باشد . قتل های ناموسی را به عنوان یکی از خشونت ها برعلیه زنان می توان نام برد که در دنیای امروز و عصر تکنولوژی های فراتر از اندیشه تک بعدی و انحصاری تاسف آور همانند دیگر مرضهای اجتماعی منتشره مذهبی در ایران آن را شاهدیم. در روزگاری که مجازات اعدام نیز مورد تنفر بشریت قرار میگیرد در ایران با حمایت قوانین حقوقی و با تکیه بر بال مذهب قتل ناموسی را به عنوان حمایت از شرف و آبروی خانواده مستایند. در این نوشتار برای پیدا کردن راهکارهایی در راستای پاک کردن این جنایت بر پیکره جامعه ابعاد مختلفی را بررسی میکنیم.

قتل های ناموسی چیست ؟

جنایت های ناموسی یا قتل ناموسی به ارتکاب خشونت و اغلب قتل زنان یک خانواده به دست مردان خویشاوند خود گفته می شود . به علت ننگین کردن شرافت خانواده خود ، زنان مجازات می شوند ، فقط کافی است گمان برده شود که او آبروی خانواده را برده است. این نوع ننگ ها شامل زنا، خودداری از ازدواج اجباری، طلاق گرفتن حتی از یک شوهر ناشایست، رابطه با جنس مخالف، داشتن یک رابطه عاشقانه و ... می باشد. خشونت تنها رفتارهائی مانند قتل و تجاوز نیست زیرا شامل خشونت های کلامی در میان شهروندان و نزاع های خیابانی، سنت ختنه کردن دختران، رابطه جنسی دو زن و ...   نیز می باشد.

طبق آمار اعلام شده توسط ماهنامه "وکالت" در سال ٨١  تعداد ٢٢٠ متهم به همسر کشی ( ٩٨ زن و ١٣١ مرد ) انجام شده است. در استانهائی که امکان طلاق آسانتر است و براحتی زنان می توانند تقاضای طلاق دهند همسر کشی رواج کمتری دارد.

علل قتل های ناموسی :

همسر کشی یا همان قتل های ناموسی با انگیزه های مختلفی انجام می شود که یکی از انها سوء ظن و بد بینی است. بیماری اختلالات هذیانی باعث ایجاد باورهای نادرست می شود که با منطق جور نیست. این بیماری ایجاد نوعی شک در مردان می شود که همیشه به همسر خود مشکوک هستند و گمان می کنند که او همیشه در حال خیانت است برای همین همیشه همسر خود را کنترل کرده تا بتواند یک نشانی از خیانت در او بیابد و سعی می کند این خیانت را باخشونت پاسخ دهند که یک نوع خشونت همان قتل می باشد.

در کشور هائی که دارای ساختار اسلامی هستند مانند ایران کلماتی مانند ناموس، شرف، حجب، حیا، آبرو و پاکدامنی واژه گانی هستند که در زندگی روزمره مردم لنگر انداخته اند و تنها  زنان هستندکه  باید محجوب، با عفت، پاکدامن، با شرم باشند. اگر در طایفه، عشیره، شهر تشخیص داده شود که زنی باعث لکه دار شدن شرافت و ناموس شده است در اصل مقام و منزلت آنها را لکه دار کرده به همین دلیل مردان تصمیم به پاک کردن این کله می گیرند و وی را به قتل می رسانند.

در قانون مجازات اسلامی ایران دو ماده قانونی ٢٢٠  و ٦٣٠ به مجرمان این اجازه داده شده است که بدون هیچ نگرانی اقدام به قتل زنان کنند.

ماده ٢٢٠ قانون مجازات اسلامی می گوید: پدر یا جد پدری که فرزند خود را بکشد، قصاص نمی شود و به پرداخت دیه قتل به ورثه مقتول و تعزیر محکوم خواهد شد. قاتل یا قاتلین تمامی دختران و زنانی که به دست پدر یا سایر بستگان خود به قتل رسیده اند، با اطلاع از این ماده قانونی خود را مبری از مجازات می دانند و با خاطری آسوده اقدام به قتل آن ها می کنند.

ماده ٦٣٠ قانون مجازات اسلامی می گوید: "هرگاه مردی همسر خود را در حال زنا با مرد اجنبی مشاهده کند و علم به تمکین زن داشته باشد، می‌تواند در همان حال آنان را به قتل برسند و در صورتی که زن مکره باشد، فقط مرد را می‌تواند به قتل برساند. حکم ضرب و جرح در این مورد نیز مانند قتل است."

در خانواده ها زنان به هنگام قتل دختر با مرد( همسر، پسر، برادر) همکاری می کند، در صورت عدم همکاری آنها هم به جهت شریک بودن در جرم دختران معنا پیدا می کند. فضای فرهنگی در ایران به گونه ایست که در این شرایط انها احساس بی آبروئی می کنند و به این باورند که اگر دست به همچین کاری زنند یعنی آبروی ریخته شده خود را می توانند پس بگیرند .

در یک جمع‌بندی می‌توان گفت در رخ دادن قتل‌های ناموسی این عوامل تعیین کننده‌اند:

 الف- رسوم نادرست مذهبی و قبیله‌ای

ب- عدم تلاش‌های فرهنگی مناسب از سوی نهاد‌های فرهنگی، دولتی یا مستقل

ج- قوانین حکومتی که در این مورد نه تنها بازدارنده نیستند، بلکه به عنوان مشوق نیزعمل می‌کنند.

راهکار جهت مبارزه با قتل های ناموسی در ایران :

قنل های ناموسی یکی از کهنه ترین مجازات زنان می باشد که در گذشته به صورت پنهان بوده است اما امروزه  با اطلاع رسانی رسانه ها، روزنامه ها و ... تا حدی این خشونت ها آشکار تر از قبل شده است. بهترین راه برای مبارزه با سنن قدبمی و سنتی در دنیای مترقی امروزی آموزش فراگیر تا حد فرهنگ سازی مدرن از حقوق انسان ها در جوامع پیشرفته میباشد. درست به همان اندازه ای که این معضل در فرهنگ جامعه ما ریشه زده است به روشنگری در همه جوانب نیازمند است تا شاهد حل آن باشیم.

یکی از راهکارهائی که می توان در این زمینه نام برد آموزش در مدارس، داشنگاهها و کلیه مراکز اموزشی است. زیرا با توجه به قشر در حال آموزش می توان آنها را با آگاه سازی در مورد عواقب سوء ظن، شک و کلیه موضوعاتی که در بالا به آنها اشاره شد  از ایجاد چنین فاجعه ای در جامعه جلوگیری کرد. از این رو با توجه به محدودیت هائی که در ایران وجود دارد انجمن هائی به عنوان << انجمن زنان >> تشکیل شده است. در مریوان انجمنی به نام انجمن زنان مریوان تشکیل شده که سعی به آگاه سازی زنان جهت حقوق شهروندیشان دارند.

رسانه ها ( رادیو ، تلوزیون و .. ) از دیگر راهکارها هستند زیرا می توان با استفاده از آنها بسیاری از  خانواه ها و جوامع سنتی که هنوز در باور های کهن خود غوطه ور هستند و زن را فقط به چشم ابزار می بینند و با هر حرکتی  آن را زیر سوال می برند آنها را آشکار از دنیای امروز و حقوق انسانی زن  نمود.

ساختار حقوقی را باید در مقابله با این جنایت، مطابق با قوانین امروزی جوامع پیشرفته و دمکراتیک تنظیم نمود و اساسا مجازات سنگین برای قتل های عمد (البته منظور اعدام نیست چراکه اعدام خود جنایتی دیگر است) را در مورد قتل های ناموسی نیز اعمال نمود. همانگونه که پیشتر اشاره شد قانون مجازات اسلامی جمهوری اسلامی نه تنها قاتل ناموسی را مجرم نمیبیند، او را حمایت نیز مینماید. از این رو مشخص است که تداوم این جنایات در خانواده های سنتی و اشاعه روز افزون آن نیز قابل پیشبینی بوده است.

سه مورد بالا برای پوشیدن جامه عمل در انتظار حاکمیت خواهد نشست و از دست مردم در این موارد کاری ساخته نیست. اما خود ما به عنوان مردم ایران و افراد شاهد این جنایات باید چه کاری بکنیم و یا از چه رفتار و روشی خودداری نماییم ؟ روشن است که اگر در انتظار حاکمیت برای درمان این درد بنشینیم، همانند بسیاری دیگر از این امراض موجود اجتماعی، شاهد افزایش روزافزون آن خواهیم بود. رفع مشکلات فرهنگی مستلزم درمان ریشه ای میباشد چراکه فرهنک ریشه و اساس جامعه بوده و درمان اساسی را مستلزم است. خانواده ها در تربیت و پرورش فرزندان خود از کودکی و روزهایی که شخصیت انسانی اش در حال شکلگیری است باید با در نظر گرفتن جوانب انسانی و برابری انسانی او را به دنیای مدرن امروزی چوامع مترقی هدایت نمایند. اصول صداقت، وفاداری، احترام متقابل، حرمت حریم خانوادگی و... برای آموزش و بار آوردن فرزندانمان شاید پیشگیری کننده و مانع وقوع از این دست جنایات باشد.

در جنبه دیگر این آموزشها نیز والدین احترام به خواسته های فرزندان را باید بیاموزند و به فرزندان خود امکان آزمایش و خطا را در موارد دارای اهمیت کمتر بدهند. ازدواج های اجباری، سنتی، دارای اختلاف سنی زیاد و گرفتن حق انتخاب از فرزندان سبب خلق جنایاتی از این دست در زیر لوای ناموس پرستی و آبروداری خواهند شد و برای رفع آن خواسته های فرزندان را در حد معقول شنوا باشیم.

گفتار پایانی

قتل از هر دسته و صورتی که باشد جنایت است و محکوم از لحاظ دید انسانی، اما جوامع سنتی با تکیه بر آیین و مذهب بسیاری از این جنایات را در خود ادغام نموده با مهر و برچسپ تقدس و دین. مبارزه با این دست جنایات در اینچنین ساختار هایی مستلزم مبارزات فرهنگی یکایک دلسوزان و بشردوستان آن اجتماع میباشد که در ایران با توجه به سایه شوم مذهب سیاسی در حاکمیت و نظام سیاسی این مبارزات بسیار کمرنگتر شده است. اما با احساس مسئولیت همگانی میتوانیم این بیماری اجتماعی را در تک تک فرزندان درمان و یا از ابتدا بدرستی در تربیت از جنبه انسانی و حقوق انسانی برابر در نسل بعدی از عدم وجود این فجایع اطمینان حاصل نمود. به امید روزی که همت همگانی ما این واقعیت تلخ را به فراموشی در جامعه یکدست و برابر فردا سپرده باشد.

 

سمانه گرمرودی ٢٥/٢/٢٠١٤

 

منابع :

ویکی پدیا

سلامن نیوز

قانون اساسی ایران 

بخش: 
انتشار از: