و اما مسئله «نیروها درجامعه سیاسی ایران». که در این کامنت جداگانه قید میکنم: براساس نوشته شما و برپایه مطالعات خودم، میتوانم بگویم: هر جامعه ای دارای روند پیشرفت یا افت و خیز طبیعی خود است. و این پروسه نه یک خط راست بل به صورت «زیگزاکها» یا خط شکسته پیشروی دارد- اگر دیاگرام آنها رسم شوند. ولی در این «حرکت طبیعی» همه مشترک اند. و اصولاً و عمدتاً این سیر طبیعی ست که میخواهد سرنوشت جامعه را به سوی مرحله پیشرفته تعیین کند- اگر عوامل « مکانیکی» مثل « دخالت خارجی» یا « کودتای هدایت شده از خارج» بگذارد. با توجه به تاریخ صد ساله ایران هیچوقت « عامل مکانیکی» نگذاشته که حرکت طبیعی سرنوشت مراحل پیشرفت را تعیین کند. یعنی سرنوشت جامعه ما همیشه توسط نیروی خارجی تعیین شده است. مثالها بدیهی ست و من از ذکر آنها میگذرم. اما میخواهم این نتیجه را بگیرم که در دنیای امروز با مسئله گلوبالیزاسیون خطر
و اما مسئله «نیروها درجامعه
و اما مسئله «نیروها درجامعه
آ. ائلیار
دخالت این عامل خارجی صد چندان شده است. با نگاهی به تغییرات ده ساله اخیر در منطقه و جهان تعیین کنندگی این عامل بیرونی به خوبی روشن میشود. میخواهم بگویم آینده جامعه ایران را سه نیرو میخواهند تعیین کنند: 1- نیروهایی با ماهیت استبدای و دیکتاتوری متعلق به داخل جامعه 2- عامل مکانیکی خارجی با طرح و برنامه های خود - در پیوند با عامل ارتجاعی داخلی3- طبقه ی متوسط جامعه با تکیه به داخل و دموکراسی و رفع تبعیض از پایین . سیاست درست تقویت و عمق بخشیدن به این حرکت است در جهت سه خواست اساسی جامعه یعنی دموکراسی سکولار بر اساس حقوق بشر- رفع تبعیض- عدالت اجتماعی نسبی قابل حصول در شرایط جامعه ما. ضرورت دارد با عوامل یک و دو در این جهت روشنگری و مبارزه شود. البته اینها نظریات من است و میتوانند اشتباه هم باشند.