بهتر است وقتی به یک متن استناد می کنیم آن را به نفع دیدگاه خودمان کم و زیاد نکنیم:«تکلم به زبان ترکی به این دلیل نیست که ایرانیان برای آن ارزشی بیشتر از زبان فارسی قائل اند بلکه بیشتر از این جهت است که قشون مرکب از قزلباشها و غلامان شاه است ، که دسته ی اول اصلأ ترک اند و دسته ی دوم که اقوام و ملل مختلفی هستند که در میان خود به زبان هایی که ریشه ترکی دارد تکلم می کنند واز فارسی چیزی نمی دانند ، در نتیجه نه تنها فرماندهان آنان برای درک مطالب خود توسط زیردستان ، باید ترکی دستور دهند بلکه برای خود شاه نیز که اغلب اوقات با نظامی ها به سر می برد راحت تر است که اوامر خود را به ترکی جاری کند . در نتیجه ترکی به تدریج زبان دربار و رجال کشوری که طبقه ی نجبا را تشکیل می دهند شده است .» پیتر و دلاواله ، سفر نامه پیتر و دلاواله ، ترجمه ی شجاع الدین شفاء ، تهران ص 87 و 88 .
بهتر است وقتی به یک متن
بهتر است وقتی به یک متن
Anonymous
«زبان تركي درباربيشتر زبان مادري خاندان سلطنت است تا مردم عادي… تركي از دربار به خانه بزرگان و محترمين هم سرايت كرده است و سرانجام طوري شده كه كساني ميخواهند موردعنايت شاه قرار گيرند به زبان تركي تكلم مي كنند. سخن گفتن به اين زبان ازطريق دربار در ميان خانوادههاي اعيان و اشراف چنان با سرعت سرايت كرده ومرسوم شده و بقدري گسترش يافته است كه اكنون ندانستن آن براي كسي كه ازامتيازي برخوردار باشد، اسباب شرمندگي است و عملا ننگ آور است كه يك دولتمردزبان تركي نداند.». کمپفر، انگلبرت، در دربار شاهنشاه ایران ، ترجمه ی کیکاوس جهانگردی ، تهران ص 167