● جهان

بر اساس این اسناد که از فرماندهی مرکزی ارتش آمریکا (سنتکام) به بیرون درز کرده‌اند، ایالات متحده طی سه سال گذشته میانجی دیدارها و رزمایش‌های مشترکی میان افسران بلندپایه اسرائیلی و نظامیان شش کشور عربی شامل عربستان سعودی، امارات متحده عربی، مصر، اردن، بحرین و قطر بوده است. هدف اصلی این نشست‌ها — که در بحرین، مصر، قطر و اردن برگزار شده — بررسی تهدیدات مشترک، از جمله برنامه موشکی ایران، شبکه‌های شبه‌نظامی متحد تهران در منطقه، و عملیات گروه‌های مورد حمایت حکومت ایران در تونل‌های غزه بوده است.

رهبران بریتانیا، فرانسه و آلمان با صدور بیانیه‌ای مشترک خواهان از سرگیری مذاکرات هسته‌ای میان ایران و آمریکا شدند و از کشورهای عضو سازمان ملل خواستند از تحریم‌ها علیه ایران پیروی کنند. در همین حال، کمیسیون اصل ۹۰، عباس عراقچی را به مجلس فراخواند.

کورینا ماچادو : ما در آستانه پیروزی هستیم و امروز بیش از هر زمان، به پرزیدنت ترامپ، مردم ایالات متحده، ملت‌های آمریکای لاتین و کشورهای دموکراتیک جهان بعنوان اصلی‌ترین متحدانمان برای دستیابی به آزادی و دموکراسی تکیه داریم. این جایزه را به مردم رنج‌کشیده ونزوئلا و به پرزیدنت ترامپ به‌خاطر حمایت قاطعانه‌اش از آرمان ما تقدیم میکنم.

در پی توافق میان اسرائیل و حماس بر سر اجرای مرحله نخست طرح صلح، نخست‌وزیر بریتانیا با انتشار بیانیه‌ای، این تحول را «لحظه‌ای سرشار از آرامش عمیق» توصیف کرد و گفت که این خبر «در سراسر جهان، به‌ویژه برای گروگان‌ها، خانواده‌های آن‌ها و مردم غیرنظامی غزه که در دو سال گذشته متحمل رنجی غیرقابل تصور شده‌اند، احساس خواهد شد.»

رجب طیب اردوغان و دونالد ترامپ ماه پیش در کاخ سفید نشستی مهم برگزار کردند. در این نشست که با حضور وزرا و مقام‌های بلندپایه برگزار شد، گام‌هایی برای تقویت همکاری میان دو کشور در حوزه‌های دفاع، انرژی و هوانوردی غیرنظامی برداشته شد و ترامپ تأکید کرد که ترکیه باید واردات انرژی خود از روسیه را کاهش دهد.

دولت استرالیا لایحه‌ای را به مجلس نمایندگان ارائه کرده است که اجازه می‌دهد این کشور سپاه پاسداران انقلاب اسلامی را به‌عنوان سازمانی تروریستی معرفی کند. میشل رولند، دادستان‌کل استرالیا، صبح چهارشنبه ۱۶ مهر این لایحه را به مجلس ارائه کرد.

پیش از وقوع حمله هفتم اکتبر ۲۰۲۳، دو نکته به‌صورت نسبتا گسترده در میان ناظران و تحلیلگران مطرح بود: نخست، احتمال عملیات نظامی حماس و دوم، تمایل اسرائیل برای بهره‌گیری از هرگونه تحرک نظامی فلسطینیان به‌عنوان زمینه‌ای برای بازترسیم معادلات امنیتی و ژئوپولیتیکی منطقه. حملات هفتم اکتبر در واقع، فرصتی ساختاری برای تل‌آویو فراهم آورد تا مجموعه‌ای از اهداف راهبردی از پیش تعیین‌شده را به‌صورت هم‌زمان و یکپارچه، دنبال کند.

وزرای خارجه اتحادیه اروپا و شورای همکاری خلیج فارس در پایان نشست خود در بیانیه‌ای مشترک ایران را به «اشغال جزایر تنب بزرگ و تنب کوچک و ابوموسی» متهم کردند و از تهران خواستند از «توسعه برنامه‌های پهپادی و هسته‌ای» خود دست بردارد. وزارت خارجه ایران در واکنشی تند با تاکید بر حاکمیت «بلامنازع» ایران بر جزایر سه‌گانه خلیج فارس گفت: «ادعاهای بی‌اساس در بیانیه‌های سیاسی هیچ ارزش حقوقی ندارد و تغییری در واقعیت‌ جغرافیایی و حقایق تاریخی نمی‌دهد.»

ایران و فرانسه می‌گویند به توافق بر سر تبادل دو زندانی فرانسوی در ایران با یک شهروند ایرانی زندانی در فرانسه نزدیک شده‌اند.

در ادامه‌ مقاله قبلی‌ام (غزه و آخرین روزهای آتش؛ آیا طلوع صلح نزدیک است؟) درباره تمایل حماس به پذیرش طرح ترامپ، شب گذشته جهان در حالی به خواب رفت که خبر توافق حماس و رضایت اسرائیل منتشر شد. با توجه به پیچیدگی‌های شرایط سیاسی و نظامی در نوار غزه، باید گفت که رسیدن به این توافق کار آسانی نبود.

درپی تظاهرات ضد دولتی در گرجستان و تلاش تظاهرات کنندگان برای ورود به کاخ ریاست‌جمهوری این کشور، پلیس با معترضان در تفلیس درگیر شده است. نیروهای امنیتی از ماشین‌های آب‌پاش و اسپری فلفل برای متفرق کردن معترضان استفاده کردند.

گوین دایر مورخ، روزنامه‌نگار، نویسنده و تحلیل‌گر امور بین‌الملل کانادایی-بریتانیایی، دیدگاه خود را در مورد تنش‌های نظامی رخ داده میان ایران و آمریکا در رسانه کانادایی «سالت‌وایر» منتشر کرد که خلاصه آن را می‌خوانید: «سه ماه از "عملیات چکشِ نیمه‌شب" می‌گذرد. اما اکنون سؤال این است: اورانیوم با غلظت بالا که از نظر تئوریک هدف اصلی این عملیات بود، کجاست؟

به گزارش خبرگزاری فرانسه، تحریم‌ها علیه بندر چابهار یک روز پس از بازگشت تحریم‌های گسترده سازمان ملل علیه ایران اعمال شد.

دولت نخست ترامپ در سال ۲۰۱۸ در حالی که تحریم‌های سنگینی را علیه جمهوری اسلامی اعلام می‌کرد، یک معافیت نادر صادر کرد تا شرکت‌های هندی بتوانند به توسعه چابهار ادامه دهند.

مسعود پزشکیان گفت ایران هدف تحریم قرار گرفته «چون جمهوری اسلامی حاضر نیست در برابر غرب سر خم کند».

رضا علیجانی، فعال و تحلیل‌گر سیاسی، به ایران‌اینترنشنال گفت: «پزشکیان می‌گوید در برابر غرب سر خم نکرده اما در واقع او در برابر علی خامنه‌ای کاملا سر فرود آورده است.»

سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه، تهدید حمله دوباره به ایران را همچنان «پابرجا» خواند و اعلام کرد برخی «منابع آگاه» از بررسی این موضوع خبر داده‌اند.

لاوروف شنبه پنجم مهر در نشستی خبری در حاشیه مجمع عمومی سازمان ملل خطاب به خبرنگاران گفت: «شما گاه‌به‌گاه می‌نویسید و تحلیل‌گران سیاسی به این موضوع اشاره می‌کنند؛ تهدید حملات جدید علیه ایران همچنان وجود دارد و به گفته برخی منابع مطلع، حتی در سطح عملی نیز درباره آن بحث شده است. این خود بسیار معنادار است.»

این ادعا که به راه افتادن موج به‌ رسمیت شناختن کشور فلسطین در جهان نتیجه حملات حماس در اکتبر ۲۰۲۳ بود، چیزی جز تحریف حقیقت نیست، اما جالب اینجا است که این روایت هم از زبان نتانیاهو شنیده می‌شود و هم از زبان تندروهای عرب.

فرانسه دیروز دوشنبه(۲۲ سپتامبر / ۳۱ شهریور) رسما کشور فلسطین را به رسمیت شناخت و به آخرین کشوری بدل شد که در موج جدیدی از به رسمیت شناختن کشور مستقل فلسطینی به دیگر کشورهای غربی چون بریتانیا، کانادا، استرالیا، پرتغال و پش از آنها اسپانیا می پیوندد.

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده قرار است امروز(سه‌شنبه) در مجمع عمومی سازمان ملل سخنرانی کند که احتمالا نگاه متفاوتی در این باره خواهد داشت.

امضای پیمان دفاعی میان عربستان و پاکستان به دلایل گوناگون بازتاب گسترده‌ای داشته است. برخی ناظران بر این باورند که این توافق استراتژیک می‌تواند آغاز تحولی بزرگ در توازن قوای منطقه‌ای باشد و محاسبات استراتژیک اسرائیل را بر هم بزند.

به اعتقاد شماری از تحلیلگران، امضای این توافق‌نامه نخستین تصمیم دفاعی قدرتمند یک کشور حوزه خلیج فارس پس از حمله اسرائیل به قطر در نهم سپتامبر است.

رئیس جمهور آمریکا برای بار دوم در یک هفته اخیر خواستار بازپس گیری پایگاه هوایی بگرام در افغانستان شده است.

آقای ترامپ در شبکه اجتماعی تروث سوشال نوشت: «اگر افغانستان پایگاه هوایی بگرام را به کسانی که آن را ساخته‌اند، یعنی ایالات متحده آمریکا، پس ندهد، اتفاقات بدی رخ خواهد داد!!!»

دونالد ترامپ، رئیس‌‌جمهوری ایالات متحده آمریکا، روز جمعه ۲۸ شهریور (۱۹ سپتامبر) بار دیگر بر اهمیت راهبردی پایگاه هوایی بگرام در افغانستان تاکید کرد و گفت که ایالات متحده نباید این پایگاه را رها می‌کرد. 

در بزرگ‌ترین اجلاس رهبران سازمان همکاری شانگهای که در شهر بندری تیانجین چین برگزار شد، طرح ایجاد بانک توسعه این سازمان نهایی شد؛ طرحی که چین سال‌ها برای تحقق آن تلاش کرده بود.

رسانه‌های چینی معتقدند بانک توسعه سازمان همکاری شانگهای می‌تواند به کشورهای عضو در تأمین مالی پروژه‌های زیربنایی کمک کند، همکاری اقتصادی میان چین و آسیای مرکزی را تسریع بخشد و دامنه طرح «کمربند و جاده» چین را در منطقه گسترش دهد

آلن ایر گفت: «پرسش کلیدی این است که اگر تحریم‌ها بازگردد، آیا امارات متحده عربی همچنان اجازه خواهد داد بخش بزرگی از کالاهای چینی از طریق مسیرهای تجاری دریایی‌اش به ایران مجددا صادر شود؟ راستش نمی‌دانم. فکر می‌کنم احتمالاً ادامه خواهند داد. همچنین بعید می‌دانم آمریکا بتواند فشار موثری بر اماراتی‌ها برای تغییر این مسیر تجاری وارد کند، به‌ویژه چون حجم تجارت نسبتا قابل‌توجه است. ولی باز هم سخت است که مطمئن گفت.»

هرچند پیش‌بینی اقدام‌های بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، دشوار است، مسلم شده است که او همه تهدیدهایش را عملی کند. رژیم جمهوری اسلامی و شبه‌نظامیان وابسته به آن هرگز انتظار نداشتند او حسن نصرالله، دبیرکل پیشین حزب‌الله، را بکشد، به ایران حمله کند یا رهبران حماس را خارج از سرزمین فلسطین هدف قرار دهد، اما نتانیاهو تمامی این کارها را انجام داد.‌

پاکستان و عربستان سعودی از امضای یک پیمان دفاعی خبر دادند که بر اساس آن، هرگونه تجاوز علیه هر یک از دو کشور به‌عنوان اقدامی خصمانه علیه هر دو تلقی می شود. توافق دفاعی عربستان و پاکستان که یک قدرت هسته‌ای نظامی است، همکاری‌های امنیتی این دو کشور را در شرایطی که تنش در منطقه افزایش یافته است، به شکل قابل توجهی تقویت می‌کند.

ایرنا، خبرگزاری دولت جمهوری اسلامی، در مطلبی نوشت سند قاهره «چک سفید امضا» نیست و فعالیت آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در ایران «مشروط» است.

ایرنا شنبه ۲۲ شهریور در گزارشی نوشت اگر غرب بخواهد اقداماتی علیه جمهوری اسلامی انجام دهد، توافق با آژانس لغو خواهد شد.

بیایید واقع‌بین باشیم؛ کشورهای عربی ارتباطشان با اسرائیل را قطع نخواهند کرد؛ کشورهای میزبان پایگاه‌های نظامی واشینگتن، پایگاه‌ها را نخواهند بست؛ مصر از توافق واردات گاز خارج نخواهد شد و ابومازن قدرت را در رام‌الله ترک نخواهد کرد.

مقام‌های اسرائیلی اخیرا ارزیابی خود از حملات هوایی‌ این کشور به برنامه هسته‌ای ایران را در اختیار مقامات فرانسوی قرار داده‌اند. به گزارش روزنامه فرانسوی «لوموند» این اطلاعات برای فرانسه ارزشمند است چرا که واشنگتن تمامی همکاری‌های خود با شرکای اروپایی در خصوص برنامه هسته‌ای ایران را متوقف کرده است.

مقام‌های ارشد اردنی هشدار دادند که تهدیدهای جمهوری اسلامی و متحدان منطقه‌ای آن در سال‌های اخیر «رو به افزایش» بوده و این روند را پس از دهه‌ها ثبات در کشوری که متحد غرب به شمار می‌رود، یک «پسرفت» توصیف کردند.

سه کشور اروپایی بریتانیا، فرانسه و آلمان در بیانیه‌ای مشترک در نشست شورای حکام آژانس بین‌المللی انرژی اتمی با ابراز نگرانی عمیق از وضعیت برنامه هسته‌ای جمهوری اسلامی، هشدار دادند که تهران همین حالا باید از خود آمادگی دیپماتیک نشان دهد و از دادن وعده بپرهیزد.

به‌صراحت می‌توان گفت که ابعاد رابطه تنش‌آلود جمهوری اسلامی با غرب بسیار پیچیده‌تر از برنامه هسته‌ای است؛ پرونده‌ای که تهران می‌خواهد از آن برای لغو تحریم‌های اعمال‌شده علیه خود بهره‌برداری کند، اما دیگر این پرونده به‌تنهایی قادر به برداشتن تحریم‌ها نیست. آن هم در شرایطی که اقتصاد جمهوری اسلامی در وضعیت بحرانی قرار گرفته و ناکارآمدی نظام در حل آن، بیش‌ازپیش آشکار شده است.

ایران و آژانس بر سر یک «شیوه‌‌نامه» همکاری تازه به توافق رسیدند. این خبر پس از دیدار امروز عباس عراقچی، وزیر خارجه ایران، و رافائل گروسی، مدیر کل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، در مصر منتشر شد.

در سال ۲۰۱۴ کتابی نوشتم با عنوان «پادشاهی سعودی» که صادقانه بگویم، نسبت به چشم‌انداز بلندمدت عربستان بدبینانه بود. پس از دهه‌ها تحت رهبری کهنسالانی که مدت‌ها کار کمی انجام داده بودند، با نسخه‌ای صریح نتیجه‌گیری کردم: پادشاهی نیازمند یک رهبر اصلاح‌طلب قدرتمند است ـ کسی که حاضر باشد کل نظام، جامعه و اقتصاد را بازسازی کند.

نخست‌وزیر بریتانیا، یوت کوپر، حامی قرار گرفتن سپاه پاسداران در لیست گروه‌های تروریستی، را به مقام وزارت خارجه این کشور منصوب کرد.

اسرائیل در عملیات طلوع شیران از بامداد جمعه ۲۳ خرداد، به مدت ۱۲ روز اهدافی را در ایران هدف قرار داد. این اهداف شامل اشخاص کلیدی نظامی، امنیتی، مراکز موشکی، نظامی، هسته‌ای و دست‌اندرکاران برنامه هسته‌ای جمهوری اسلامی بودند.

ارتش اسرائیل اعلام کرده است جنگنده‌های این کشور ۱۵۰۰ بار در آسمان ایران پرواز و به ۱۴۸۰ هدف نظامی حمله کردند.

شورای همکاری خلیج فارس بار دیگر بر موضع پیشین خود در حمایت از آن‌چه «حق حاکمیت» امارات متحده عربی بر جزایر سه‌گانه مورد مناقشه با ایران خواند، تاکید کرد و خواستار مداخله دیوان بین‌المللی دادگستری در این زمینه شد.

شورای همکاری خلیج فارس دوشنبه دهم شهریور در بیانیه‌ای اعلام کرد این شورا «بار دیگر بر مواضع ثابت و مصوبات پیشین خود در محکومیت تداوم اشغال سه جزیره تنب بزرگ، تنب کوچک و ابوموسی متعلق به امارات متحده عربی از سوی ایران تاکید می‌کند».