پنجشنبه 25 تیر 1405 - Thursday, 16 July 2026
● تریبون آزاد
محمد زمانی
ریزش بیش از ۳۰ هزار واحدی شاخص کل بورس در روز چهارشنبه ۲۴ تیرماه ۱۴۰۵ و ثبت ششمین روز متوالی افت بازار، تنها یک نوسان اقتصادی نیست؛ بلکه بازتابی از بحران عمیق اعتماد به آینده سیاسی و اقتصادی جمهوری اسلامی است. همزمان، خروج ۲ هزار و ۶۷۷ میلیارد تومان سرمایه حقیقی از بازار سرمایه، نشان میدهد که بخش قابل توجهی از سرمایهگذاران ترجیح میدهند داراییهای خود را از بازاری که آینده آن را نامطمئن میبینند، خارج کنند.
حسین لاجوردی
اعتبار پارلمان فکری از نام یا بنیان گذاران آن ناشی نمیشود؛ پارلمان فکری باید از کیفیتِ خروجی، تنوع واقعی مشارکت کنندگان، استقلال، شفافیتِ راه و روش و توان پذیرش نقد به دست آید.
هوشنگ اسدی سوادکوهی
️میراث فکری چپ و حساسیت نسبت به هویت ملی
بخشهای زیادی از فعالان مدنی زنان در خارج از کشور همچنان تحت تأثیر سنتهای فکری چپ چند دهه گذشته قرار دارند؛ سنتهایی که نسبت به مفاهیمی چون ملیگرایی، هویت تاریخی ایران، نمادهای ملی و یا نقش شخصیتها با بدبینی برخورد میکنند. از این رو، هنگامی که گفتمان ملی، نمادهایی چون شیر و خورشید و یا نقش شاهزاده رضا پهلوی برجسته میشود، این نیروها نه تنها احساس نزدیکی و همدلی نمیکنند ، بلکه بیشتر به سمت گفتمان نوع چپ تمابل نشان میدهند .
بخشهای زیادی از فعالان مدنی زنان در خارج از کشور همچنان تحت تأثیر سنتهای فکری چپ چند دهه گذشته قرار دارند؛ سنتهایی که نسبت به مفاهیمی چون ملیگرایی، هویت تاریخی ایران، نمادهای ملی و یا نقش شخصیتها با بدبینی برخورد میکنند. از این رو، هنگامی که گفتمان ملی، نمادهایی چون شیر و خورشید و یا نقش شاهزاده رضا پهلوی برجسته میشود، این نیروها نه تنها احساس نزدیکی و همدلی نمیکنند ، بلکه بیشتر به سمت گفتمان نوع چپ تمابل نشان میدهند .
محمود موسی دوست
این اصلاحات، اگر قرار است پایدار باشند، باید از دل جامعه ایران بجوشند، نه از دهانه موشکها و بمبافکنها.»
• پرسش : شما پایداری تغییر را در گروِ «جوشیدن از دل جامعه» میدانید. اما در ساختاری که حتی آرامترین و صنفیترین دادخواهیها (همچون گردهماییهای آموزگاران، کارگران یا بازنشستگان) با برچسبهای امنیتی و زندان سرکوب میشوند، سازوکارِ کاربُردیِ این «جوشش» چیست؟ هنگامی
• پرسش : شما پایداری تغییر را در گروِ «جوشیدن از دل جامعه» میدانید. اما در ساختاری که حتی آرامترین و صنفیترین دادخواهیها (همچون گردهماییهای آموزگاران، کارگران یا بازنشستگان) با برچسبهای امنیتی و زندان سرکوب میشوند، سازوکارِ کاربُردیِ این «جوشش» چیست؟ هنگامی
بهرام فرخی
نکتهای که کمتر به آن توجه میشود، اثر سیاسی چنین جنگی بر داخل ایران است. هرگونه حمله خارجی، صرفنظر از هدف اعلامشده آن، احتمالاً روند مطالبات مدنی و جنبشهای آزادیخواهانه را به عقب خواهد راند. "جامعهای که زیر آتش قرار دارد، اولویت خود را از اصلاحات به بقا تغییر میدهد" و این دقیقاً همان نتیجهای است که افراطیون داخلی از آن سود خواهند برد.
اقبال اقبالی
با توجه به نفوذ گسترده دستگاههای اطلاعاتی کشورهای دیگر در مراکز حساس حکومت اسلامی، این پرسش بیش از گذشته مطرح میشود که آیا جنگی که با حمله اسرائیل آغاز شد، اکنون نیز در بخشهایی از طریق شبکههای نفوذ، در جهت منافع همان بازیگران هدایت نمیشود؟
ایرج اروجی
من نه رهبرم، نه سخنگوی یک حزب، نه مدعی حقیقت.
من تنها یک شهروند ایرانیام؛ انسانی که بیش از چهار دهه دور از سرزمین مادری زندگی کرده است، اما هیچگاه نتوانسته است دل از ایران و مردمانش برکند.
من تنها یک شهروند ایرانیام؛ انسانی که بیش از چهار دهه دور از سرزمین مادری زندگی کرده است، اما هیچگاه نتوانسته است دل از ایران و مردمانش برکند.
ا. افشين جم
شاید پیش از هر بحث دیگری باید از خود بپرسیم: آیا واقعاً مشکل امروز ما اختلاف بر سر ملت، ملیت، قوم، حق تعیین سرنوشت، فدرالیسم یا تمرکز و عدم تمرکز قدرت است؟ یا مشکل اصلی این است که پس از ۴۷ سال هنوز نتوانستهایم بر سر حداقلهای مشترک برای گذار از جمهوری اسلامی به توافق برسیم؟
محمد زمانی
طرفداران این دیدگاه معتقدند اگر آمریکا و کشورهای غربی واقعاً به دنبال پایان دادن به بحرانهای دائمی در خاورمیانه هستند، باید به جای مدیریت وضع موجود یا معامله با بخشهایی از ساختار جمهوری اسلامی، واقعیتهای جامعه ایران را در نظر بگیرند و از روند گذار سیاسی حمایت کنند.
فرامرز حیدریان
جهان را گمان بر آن است که قدرت، تاریخ میسازد؛ امّا تاریخِ اصیل، گواهی دیگری میدهد. قدرت، شهرها و سرزمینها را فتح میکند؛ ولی دلها را نه. قدرت، امر میراند؛ امّا دوست داشتن و مهرورزی نمیآفریند. قدرت، هیبت میآورد؛ امّا نامیرایی نمیبخشد.
امیر دها
گاهی برای شناخت یک سازمان سیاسی، نیازی به مطالعه صدها صفحه اساسنامه، بیانیه و برنامه سیاسی نیست. کافی است ببینیم آن سازمان با منتقدان خود چگونه سخن میگوید و چگونه به پرسشها پاسخ میدهد.
کریم شامبیاتی
این روزها برخی از چهرههای کنونی و پیشین جریان چپ، از جمله آقای فرخ نگهدار، در ارزیابی خود از جنگ اخیر به تمجید از کارنامه علی خامنهای پرداختهاند؛ ارزیابیای که هرچند جای تأمل دارد، اما چندان هم دور از انتظار نبود.
محسن کردی
مطلب آقای اسماعیل مرادی را با عنوان «بازاندیشی چپ ایران؛ نقدی بر اولویتهای راهبردی در پرتو تجربههای جهانی» را اگر نخوانده اید توصیه میکنم بخوانید. بحث جالبی را مطرح می کند که در این هیاهوی خلیج فارس و رژیم و شاهزاده نوعی خستگی در کردن است. من گاهی خستگی ذهنی ام را با موضوعی دیگر در میکنم. مثلا یک مقاله علمی یا فیلم تماشا میکنم یا در اینترنت شطرنج بازی میکنم. پرداختن به مطلب آقای اسماعیل مرادی برایم از این نظر ارزشمند است که خود من نیز روی آن موضوع با خودم کنار نیامده بودم.
محمد زمانی
متکی با اشاره به مذاکرات انجامشده گفت: «اسلامآباد یک طرح فریب بود و آمریکاییها به دنبال مذاکره نیستند.» او افزود: «آمریکاییها فقط یک هدف دارند و آن هم تمام کردن جمهوری اسلامی است.»
وی همچنین خطاب به اعضای تیم مذاکرهکننده اظهار داشت: «اگر تیم مذاکرهکننده هنوز به این باور نرسیده، جلسه بگذارند تا کسانی که این باور را دارند، برای آنها استدلال کنند.»
وی همچنین خطاب به اعضای تیم مذاکرهکننده اظهار داشت: «اگر تیم مذاکرهکننده هنوز به این باور نرسیده، جلسه بگذارند تا کسانی که این باور را دارند، برای آنها استدلال کنند.»
اقبال اقبالی
مسئله تنگه هرمز، در تداوم سیاست های گذشته نظام، بخوبی نوع نگاه حکومت اسلامی به ایران را نشان می دهد. در این نگاه، ایران بعنوان بخشی از پروژه پاناسلامیستی تعریف میشود. از همینرو، سرزمین، منابع، دریاها و حتی زندگی شهروندان، در خدمت اهداف پان اسلامیستی و منافع شبکه های مافیایی – تروریستی قرار میگیرند. چنین نگاهی با واقعیت سیاسی، فرهنگی، اقتصادی و اجتماعی ایران، تضاد آشتی ناپذیر دارد.
کیانوش توکلی
اکثر تحلیل گران ؛ فعالان سیاسی و رسانه ای فکر می کردند که با کشته شدن علی خامنه ای حکومت فرومی پاشد بی خود نبود که سالها شعار مرگ برخامنه ای بعنوان شعار محوری در اپوزیسیون طرخ شده بود . اما دیدم حتی با نابودی دو لول ویا دو سطح از رهبری؛ جمهوری اسلامی همچنان پا برجا مانده است . گزارش های رسیده از ایران نشان می دهد در هنگام جنگ متاسفانه بخش هایی از فشر خاکستری ؛ بی طرف ها و حتی ناراضیان به صفوف رزیم جذب شده باشند
محسن کردی
این مقاله رو بخونید بد نیست. البته با خوندن این مطلب رژیم سقوط نمیکنه اما خواندنش برای درد کمر و نقرس و کشکک زانو بد نیست. البته این هم باز لاف بود.. هیچی دیگه بخون آقا خوبه...
هوشنگ اسدی سوادکوهی
توماج ، جوانمردی ، صدای آمریکا ، سکت هجری و دیگر مهره ها مجموعه ای إز ارکستری هستند، که هدفمند علیه انقلاب ملی پیش میتازند
یاشار استهبان نژاد
نتیجهای که ما از روند تاریخی دو پادشاه پهلوی میخواهیم بگیریم، پاسخ به این سوال است که «آیا کشورهای بزرگ صنعتی خواهان سرنگونی جمهوری اسلامی هستند؟»
علائم و اسناد تاریخی نشان میدهد که کشورهای بزرگ غربی با سیستم حکومتی پهلوی که خواهان رشد و استقلال اقتصادی و سیاسی ایران بوده، نه تنها اختلافات عمیقی داشتند که خود نقش مهمی در سرنگونی شاه داشتند. حالا چرا باید باور کنیم که آنها میخواهند به بازگشت همان نوع حکومتی کمک کنند که خود نقش بزرگی در سقوطش داشتند؟
علائم و اسناد تاریخی نشان میدهد که کشورهای بزرگ غربی با سیستم حکومتی پهلوی که خواهان رشد و استقلال اقتصادی و سیاسی ایران بوده، نه تنها اختلافات عمیقی داشتند که خود نقش مهمی در سرنگونی شاه داشتند. حالا چرا باید باور کنیم که آنها میخواهند به بازگشت همان نوع حکومتی کمک کنند که خود نقش بزرگی در سقوطش داشتند؟
فرامرز حیدریان
به گمان من، ریشه این ناکامی را باید در گسست میان نهادهای اقتباسشده و روح تاریخی - فرهنگی ایران جست و جو کرد. فرهنگ و تمدّن ایران، در درازنای تاریخ خود، بیش از آنکه بر محور تشکیلات حزبی استوار باشد، بر منزلت خردورزی، فرزانگی، تجربه، دادگری و مسئولیّت کسانی تکیه داشته است که در فرهنگ این سرزمین «رجال» نامیده میشدند؛ نه به اعتبار منصب و قدرت؛ بلکه به اعتبار منش، دانایی و هنر کشورداری.
اسماعیل مرادی
جنبش چپ یکی از اثرگذارترین جریانهای سیاسی و اجتماعی دو قرن اخیر است. بسیاری از حقوقی که امروز بدیهی به نظر میرسند، از جمله حقوق کارگران، بیمههای اجتماعی، محدود شدن ساعات کار، حق تشکل، آموزش عمومی و دفاع از کرامت نیروی کار، با تلاش و مبارزه جریانهای چپ و اتحادیههای کارگری به دست آمدهاند. از این رو، نقد چپ به معنای نفی عدالت اجتماعی نیست، بلکه تلاشی برای بازاندیشی در اولویتها و روشهایی است که بخشی از چپ ایران همچنان بر آنها اصرار دارد.
آناهیتا دیپیر
این مبحث، یعنی «آیا ابرقدرتها خواهان سرنگونی رژیم جمهوری اسلامی هستند» را باید از دو زاویه مختلف بررسی کنیم، یکی از دید زیربنایی که به عقیده من ریشه در رابطهی تاریخی ایران و ابرقدرتها داره، و از دید روبنایی که پرسمانها و گفتارهای سیاسی روزانه و سیگنالهایی است که اینجا و آنجا دیده میشود.
ایران و آمریکا در یک قدمی جنگی دیگر، در دوشب گذشته تبادل آتش در میانه آتشبس ... ترامپ گفته ممکن است آمریکا ، جزیره خارک را اشغال کند، زیرساختهای انرژی را بزند، اما اگر مذاکره کنندگان آمریکایی بخواهند به گفتوگو با تهران ادامه دهند، مانع آنها نخواهد شد. رئیس جمهوری آمریکا، مقامهای جمهوری اسلامی را آدمهایی نفرتانگیز و دروغگو توصیف کرد و گفت دلش نمیخواهد با آنها سر و کار داشته باشد.
ی. صفایی
«نابود باد ظلم و ظالم» اگر از ریشههای فکری و تاریخی خود جدا شود، از یک فریاد عدالتخواهانه بهشعاری بیجان فروکاسته خواهد شد. آنچه امروز پیش روی ماست، تنها یک بحران سیاسی نیست؛روایتی است از سالها وارونه شدن ارزشها، جایی که معیار حق و باطل نه اخلاق، بلکه مصلحت قدرتبوده است.
جنگ سوم خلیج فارس وتاثیر ان برنظام سرمایهداری سیاسی اسلامی در ایران از دیدگاهی تطبیقی دکتر مهرداد وهابی پژوهشگرچپ، نویسنده، وپرفسور اقتصاد در دانشگاه سوربن شمالی وپژوهشگر دردانشگاه دوفین پاریس مرکز تحقیقاتی لدا (LEDa) وابسته به مرکز تحقیقات ملی فرانسه (CNRS) است. از او کتابهای متعددی به فارسی، انگلیسی و فرانسه، و نیز بیش از صدمقاله در مجالات معتبر علمی در حوزه اقتصاد سیاسی به چاپ رسیده است. او همچنین عضو هییت تحریریه چندین مجله علمی معتبرمنجمله مجله اقتصادی و سیاسی پابلیک چویس (Public Choice) د
بهزاد کریمی
در واکاوی تحولات سیاسی کشور، میان مدت اگر از منظر چالش جامعه و حکومت قابل بررسی است، کوتاه مدت اما با جنگ قدرت رقم میخورد. این دو طبعاً متاثر از همدیگرند و کشاکشها در حکومت موثر بر چالش برشمرده، ولی برخورد مشخص با وضعیت حاضر، توجه به سمت و سوی فعل و انفعالات در حکومت را نیاز دارد. جوهرهی جنگ قدرت هم، نه که چیزی باشد جز منازعه بر سر نوع سیاست، پس پرسش اینکه: جمهوری اسلامی پسا جنگ در چه رویکرد کلان تعریف میپذیرد و ربط چند و چون بازآراییها در هستهی قدرت با بازسازی نظم منطقهای چیست؟
ویژه ایران گلوبال
موضوع این گفتگو زمانی انتخاب شد بود که تفاهم نامه ایران و امریکا امضا شده بود و قرار بود که پس از تشیع علی خامنه ای مذاکرات از سر گرفته شود . بنظر می رسد که رهبران فعلی ج.ا به دلیل شرکت نسبتا وسیع مردم در تشیع جنازه دیکتاتور ایران جوگیر شده و دست به حمله به 3 کشتی زده اند و ارتش امریکا در دوشب پیاپی و امروز با200 حمله پاسخ داندان شکنی به رهبران نادان و متوهم ج. ا داده اند .
رضا علوی
پرسش اصلی این است که خشونت با اسلام چه رابطه دارد؟ آیا خشونت پدیده ذاتی اسلام است یا عارضه تاریخی؟
واقعیت اما این است که نه مخالفت دولتهای اسلامی با تروریسم و نه تبلیغ اسلامِ صلحجو توسط رهبران دینی، هیچ کمکی به حل مسئله نمیکند. اکنون اسلام به طور گسترده درگیر خشونت است و بنام این دین و ارزشهای آن خون ریخته میشود. اما این خشونت ناشی از چیست؟
به نظر می رسد خشونتهای جاری، ناشی از وضعیت کنونی جهان اسلام است. این، البته بدان معنا نیست که اسلام در گذشته عاری از خشونت بوده است؛ اما .....
واقعیت اما این است که نه مخالفت دولتهای اسلامی با تروریسم و نه تبلیغ اسلامِ صلحجو توسط رهبران دینی، هیچ کمکی به حل مسئله نمیکند. اکنون اسلام به طور گسترده درگیر خشونت است و بنام این دین و ارزشهای آن خون ریخته میشود. اما این خشونت ناشی از چیست؟
به نظر می رسد خشونتهای جاری، ناشی از وضعیت کنونی جهان اسلام است. این، البته بدان معنا نیست که اسلام در گذشته عاری از خشونت بوده است؛ اما .....
محمد زمانی
ترامپ همچنین هشدار داد که اگر جمهوری اسلامی به اقدامات خود ادامه دهد، آمریکا آماده انجام حملات نظامی بیشتری خواهد بود و اجازه نخواهد داد جمهوری اسلامی به سلاح هستهای دست یابد. این سخنان نشاندهنده تغییر لحن واشنگتن از سیاست فشار و مذاکره به سمت افزایش بازدارندگی و اعمال فشار بیشتر است.
ناصر مستشار
سپاهیان می پندارند در جنگ پیروز شده اند و باید خاورمیانه و بخصوص خلیج فارس تا دریای عمان بدون و حضور امریکا در منطقه را در کنترل خود در آورند و از کشتی ها در تنگه هرمز عوارض دریافت نمایند که این اعلام جنگ علیه اقتصاد جهان است.
محمود معمار نژاد
در علوم سیاسی، یکی از ویژگیهای شناختهشده حکومتهای اقتدارگرا، توانایی آنها در تبدیل تهدیدهای خارجی به فرصتی برای تقویت انسجام داخلی است. حکومتها در چنین شرایطی با برجسته کردن «دشمن خارجی» میکوشند
احمد مداح
اواخر شهریور ماه بود که طبق دستور خود را برای خدمت سربازی و تعیین تکلیف رسته خدمت به پادگانی در خیابان شاهپور که نامش را فراموش کردده ام معرفی کردم.دوسه هزار و شاید هم بیشتر فارغ التحصیلان دانشگاه های مختلف داخل و خارج جمع شده بودند.
محسن کردی
دکتر عباس سوری در این ویدیو با داروین صبوری جامعه شناس و مردم شناس گفتگویی بسیار دلنشین دارد. دلنشین از این لحاظ که نگاه این هردو به جامعه ایرانی یک نگاه کلی به جامعه بشری نیست بلکه تمامی ترم ها و آموخته های خود را با روانشاسی و جامعه شناسی ایرانی وفق میدهند. توجه بفرماید: وفق میدهند نه این که بکار ببرند.