رفتن به محتوای اصلی
جمعه 16 مرداد 1405 - Friday, 7 August 2026

● جهان

عبدالرحمن الراشد
این روزها، حال‌وهوای بحران اشغال کویت در اوت ۱۹۹۰ بار دیگر تداعی می‌شود؛ زمانی که رژیم صدام حسین با اشغال کویت، خلیج فارس را با بزرگ‌ترین تهدید امنیتی تاریخ خود تا آن زمان روبه‌رو کرد.
عربستان سعودی با مشارکت ۱۳ کشور دیگر از تشکیل یک ائتلاف دفاعی دریایی چندملیتی به رهبری ریاض خبر داد؛ اقدامی که به گفته مقام های سعودی با هدف حفاظت از کشتیرانی بین المللی، مسیرهای تجاری و انتقال انرژی در برابر تهدیدهای فزاینده در دریای سرخ، تنگه باب المندب و خلیج عدن انجام شده است.

این ائتلاف در شرایطی اعلام شده که حملات و تهدیدها علیه کشتی‌های تجاری، نفتکش‌ها و تاسیسات دریایی منطقه افزایش یافته و نگرانی‌هایی درباره مختل شدن یکی از مهم‌ترین آبراه‌های تجارت جهانی ایجاد کرده‌اند.
سوسن الشاعر
پس از تحول‌ها و چرخش‌هایی که در روزهای اخیر رخ داده، لازم است کشورهای خلیج فارس با اعزام هیات‌های مشترک، گفت‌وگو با متحدان اروپایی و کشورهایی که روابط خوبی با آن‌ها دارند، مانند چین و روسیه، روند دیپلماسی را تشدید کنند تا در پایان دادن به آخرین فصل‌های حیات نظام خصمانه حاکم بر ایران مشارکت کنند.
فرماندهی مرکزی آمریکا، سنتکام، می‌گوید که سپاه پاسداران اختیار تعیین مسیر عبور کشتی‌ها از تنگه هرمز را ندارد و کشتی‌های تجاری با پشتیبانی ارتش آمریکا همچنان از این آبراه عبور می‌کنند. همزمان، رسانه‌های ایران از کشته شدن پنج عضو سپاه در حملات مشترک آمریکا و عربستان به مواضع حشد شعبی در عراق خبر داده‌اند. شماری از مجروحان عراقی هن برای درمان به ایران منتقل شده‌اند. دونالد ترامپ، نیز پس از آن‌که ارتش آمریکا گفت چند موشک بالستیک ایران را رهگیری کرده، تهدید کرده است که ایران را «به‌شدت» هدف قرار خواه
رسانه‌های ترکیه حمله گزارش‌شده اوکراین به یک کشتی ایرانی در دریای خزر را نشانه‌ای از احتمال گسترش درگیری با ایران و پیامدهای ژئوپلیتیکی گسترده‌تر آن برای ترکیه توصیف کردند.

در گزارش‌ها اشاره شده است که این حمله یک روز پیش از سفر برنامه‌ریزی‌شده ولودیمیر زلنسکی به آمریکا انجام شد و برخی تحلیلگران معتقدند هدف آن «تقویت» موقعیت کی‌یف پیش از گفت‌وگوها با دونالد ترامپ بوده است.
روسیه می‌گوید که حمله اوکراین به کشتی ایرانی در دریای خزر باید «حمله به خود ایران» تلقی شود. دیمیتری پسکوف، سخنگوی کرملین، اوکراین را متهم کرد که دامنه جغرافیایی «حملات تروریستی‌اش» را گسترش داده است و گفت این حمله نشان می‌دهد که از بین بردن «تهدید» کی‌یف تا چه اندازه اهمیت دارد.
خیرالله خیرالله
با وجود همه تنش‌آفرینی‌ها و اقدام‌های تهدیدآمیز حوثی‌ها که واکنش ائتلاف بین‌المللی را در پی داشت، واقعیت آن است که ظرفیت این شبه‌نظامیان از ایجاد اختلال‌های محدود فراتر نمی‌رود. حوثی‌ها نه قادرند تنگه باب‌المندب، گذرگاه راهبردی ورودی دریای سرخ، را ببندند و نه می‌توانند بندرهای عربستان سعودی را محاصره دریایی کنند. بیشترین کاری که از دست این شبه‌نظامیان برمی‌آید، حمله به یک کشتی یا نفتکش سعودی یا شناوری متعلق به کشوری دیگر است.
قرارگاه خاتم الانبیاء که مسئولیت مدیریت جنگ در ایران را دارد با صدور اطلاعیه‌ای هشدار داده است که در صورت تکرار محاصره دریایی بنادر ایران از سوی آمریکا، تهران آن را به معنای «توسعه جنگ» تفسیر خواهد کرد. در همین حال دونالد ترامپ می‌گوید که آمریکا در حال مذاکراتی «بسیار عمیق» با تهران است اما اگر گفت‌وگوها به نتیجه نرسد، حملات نظامی «بسیار شدید» به ایران از سر گرفته می‌شود. رئیس‌جمهور آمریکا گفت که به درخواست میانجی‌گران و برای فرصت دادن به مذاکرات دستور توقف حملات به ایران را صادر کرده است. ایران
رسانه‌های ترکیه: بنا بر گزار« آزار نیوز »آموزش‌های گروه‌های مسلح کرد در کمپ های شمال عراق ادامه دارد.
ملزومات مورد نیاز از سوی آمریکا و اسرائیل تامین شده است.
رهبران گروه‌های کرد به آمریکا پیام داده اند بدون پشتیبانی و برتری هوایی آمریکا و اسرائیل نمی‌توانند عملیات زمینی را آغاز کنند.
محمد خیر ندمان
از دیدگاه عربستان سعودی، این توافق را می‌توان دستاوردی راهبردی و گامی مهم در مسیر تحقق اهداف بلندمدت کشور دانست. از زمان آغاز اجرای چشم‌انداز ۲۰۳۰، عربستان سعودی تنوع‌بخشی به منابع انرژی را در صدر اولویت‌های خود قرار داده و در پی آن است که وابستگی به نفت در تولید برق را کاهش دهد و بخش بیشتری از نفت خام را برای صادرات و توسعه صنایع پایین‌دستی و زنجیره‌های ارزش اختصاص دهد.
رئیس‌جمهور اوکراین می‌گوید که نیروهای کشورش شناورهای روسیه را که محموله‌های نظامی مرتبط با ایران را جابجا می‌کنند، در دریای خزر هدف قرار داده‌اند. بعد از ۱۳ شب متوالی از حملات آمریکا به ایران و حملات تلافی‌جویانه ایران، از دیشب گزارش جدیدی از تبادل آتش دو طرف منتشر نشده است. هرچند در دریا، ارتش آمریکا می‌گوید به سمت یک نفت‌کش که سعی داشته از محاصره‌اش عبور کند آتش گشوده و آن را متوقف کرده است. توضیحی در مورد دلیل برقراری این آرامش نسبی ارائه نشده است اما رسانه‌های ایران دیروز گزارش دادند که هیئت
فرماندهی مرکزی آمریکا، سنتکام، می‌گوید که نیروهایش یک نفت‌کش را پس از آنکه خدمه‌اش «دست‌کم چهار بار برای شکستن محاصره دریایی ایران تلاش کردند»، با شلیک به موتورخانه از حرکت انداختند. به‌گفته سنتکام، خدمه کشتی به هشدارهای مکرر توجه نکردند و این نفت‌کش دیگر به سوی ایران در حرکت نیست. همزمان، تنش در جبهه یمن و عربستان نیز افزایش یافته است؛ حوثی‌ها در واکنش به حملات ائتلاف به رهبری عربستان به مواضع آنها در حدیده، وعده اقدام تلافی‌جویانه داده‌اند و دفاع مدنی عربستان پس از صدور هشدارهای اضطراری اعلام
هیئتی از عمان برای گفت‌وگو با مقام‌های ایران درباره تنگه هرمز و یافتن سازوکاری برای عبور کشتی‌ها وارد تهران شده است. هم‌زمان با ادامه تلاش‌های میانجی‌گرانه عمان برای کاهش تنش‌ها، عربستان سعودی مواضع حوثی‌ها را در استان حدیده یمن هدف قرار داده است. این حملات پس از آن انجام شد که حوثی‌ها از محاصره دریایی عربستان خبر دادند و کشتی‌های سعودی را هدف گرفتند؛ تحولاتی که نگرانی‌ها درباره ازسرگیری جنگ گسترده در یمن را افزایش داده است.
محمد زمانی
دنیای سیاست، عرصه عمل، سازماندهی و استفاده درست از فرصت‌هاست. اگر نیروهای سیاسی خواهان تغییر در ایران هستند، باید بیش از هر چیز بر ظرفیت‌های خود، توان جامعه ایران و ایجاد یک جبهه گسترده ملی تکیه کنند.

زمان تصمیم‌گیری و اقدام است، نه زمان فرار از مسئولیت تاریخی
علیرضا نوری‌زاده
با مافیای دزدان خانگی با شال فلسطینی، نه‌تنها عظمت به ایران باز نمی‌گردد، بلکه اوضاع وطن هرروز دردناک‌تر و آشفته‌تر می‌شود. وگرنه باراک حسین و دونالد ترامپ منجی مصر و ایران نخواهند شد! مصری‌ها با حضور در میدان التحریر کلک مرسی و اخوان المسلمین را کندند. البته ارتش با آن‌ها بود. امروز همه ایران میدان آزادی است. آیا در نظامیان ایران، ذره‌ای غیرت مصری یافت نمی‌شود؟
محمد زمانی
همچنین جامعه جهانی نباید تنها بر اساس معادلات قدرت‌های خارجی با تحولات ایران برخورد کند. منافع مردم ایران، حق تعیین سرنوشت، آزادی و دستیابی به یک نظام دموکراتیک باید در مرکز توجه قرار گیرد. کشورهای دموکراتیک باید وارد گفت‌وگو با نیروهای ملی و دموکراسی‌خواه و نمایندگان واقعی مردم ایران شوند و از روندی حمایت کنند که به شکل‌گیری جامعه‌ای آزاد، امن و مبتنی بر حقوق بشر منجر شود.
ستاد فرماندهی مرکزی آمریکا، سنتکام، اعلام کرد موج تازه حملات این کشور به اهداف نظامی جمهوری اسلامی ساعت ۹ شب به وقت شرق آمریکا (بامداد پنجشنبه به وقت ایران) پایان یافته است. به گفته سنتکام، در این عملیات مراکز فرماندهی، سامانه‌های پدافند هوایی، توانمندی‌های موشکی و پهپادی و تاسیسات پایش ساحلی جمهوری اسلامی، از جمله در بندرعباس، با مهمات هدایت‌شونده دقیق هدف قرار گرفتند.
محمد زمانی
ریزش بیش از ۳۰ هزار واحدی شاخص کل بورس در روز چهارشنبه ۲۴ تیرماه ۱۴۰۵ و ثبت ششمین روز متوالی افت بازار، تنها یک نوسان اقتصادی نیست؛ بلکه بازتابی از بحران عمیق اعتماد به آینده سیاسی و اقتصادی جمهوری اسلامی است. همزمان، خروج ۲ هزار و ۶۷۷ میلیارد تومان سرمایه حقیقی از بازار سرمایه، نشان می‌دهد که بخش قابل توجهی از سرمایه‌گذاران ترجیح می‌دهند دارایی‌های خود را از بازاری که آینده آن را نامطمئن می‌بینند، خارج کنند.
دونالد ترامپ ازحملات سنگین طی ساعات آینده به ایران با هدف «ضربه سخت» وارد کردن به این کشور سخن گفته و همزمان مدعی شده آمریکا تحت عنوان «نگهبان تنگه هرمز» ۲۰ درصد عوارض از کشتی‌های عبوری دریافت خواهد کرد. در همین حال، خبرگزاری‌های ایران از شنیدن صدای انفجار در کنارک، چابهار، لارک و چند شهر ساحلی دیگر خبر داده‌اند و از هدف قرار دادن چند «کشتی متخلف» در تنگه هرمز گزارش داده‌اند. نیروهای نظامی ایران همچنین مدعی هدف قرار دادن یک پهپاد امریکایی در تنگه هرمز شدند.
محمد خیر ندمان
در عین حال، این تحولات را نمی‌توان جدا از روند بازآرایی ائتلاف‌ها و توازن‌های جدید در خاورمیانه ارزیابی کرد، به‌ویژه آنکه سوریه در مسیر پیوستن دوباره به یک چارچوب عربی و منطقه‌ای قرار دارد؛ چارچوبی که اولویت آن تقویت ثبات، توسعه اقتصادی و نقش‌آفرینی دولت‌های ملی است. چنین رویکردی عملا بیانگر فاصله گرفتن از سیاست‌هایی است که طی سال‌ها سوریه را در مرکز رقابت‌ها و محورهای تنش منطقه‌ای قرار داده بود
محمد زمانی
متکی با اشاره به مذاکرات انجام‌شده گفت: «اسلام‌آباد یک طرح فریب بود و آمریکایی‌ها به دنبال مذاکره نیستند.» او افزود: «آمریکایی‌ها فقط یک هدف دارند و آن هم تمام کردن جمهوری اسلامی است.»

وی همچنین خطاب به اعضای تیم مذاکره‌کننده اظهار داشت: «اگر تیم مذاکره‌کننده هنوز به این باور نرسیده، جلسه بگذارند تا کسانی که این باور را دارند، برای آن‌ها استدلال کنند.»
محمد زمانی
ترامپ همچنین هشدار داد که اگر جمهوری اسلامی به اقدامات خود ادامه دهد، آمریکا آماده انجام حملات نظامی بیشتری خواهد بود و اجازه نخواهد داد جمهوری اسلامی به سلاح هسته‌ای دست یابد. این سخنان نشان‌دهنده تغییر لحن واشنگتن از سیاست فشار و مذاکره به سمت افزایش بازدارندگی و اعمال فشار بیشتر است.
دونالد ترامپ پس از اعلام پایان آتش‌بس هشدار داد آمریکا امشب بار دیگر ایران را «به‌شدت» هدف قرار خواهد داد. او در اجلاس ناتو در آنکارا، پس از حملات تازه به کشتی‌ها در تنگه هرمز، رهبران ایران را «افرادی پست» خواند. رسانه‌های دولتی ایران گفتند تهران در پاسخ، بار دیگر تنگه هرمز را خواهد بست و در برابر هر حمله، دست‌کم دو هدف را خواهد زد. بهای نفت نیز در پی ازسرگیری درگیری‌ها پنج درصد افزایش یافته است.
ارتش ایران و سپاه پاسداران در اطلاعیه‌های جداگانه از حملات به تاسیسات مهم نظامی آمریکا و محل تجمع نیروهای آمریکا در کویت و بحرین خبر دادند. پیش از آن، سنتکام گفته بود در پاسخ به حملات روز گذشته به نفتکش‌ها در تنگه هرمز، ۸۰ هدف را در جنوب ایران بمباران کرده است. تنش ایران و آمریکا در حالی بالا گرفته است که مراسم تشییع علی خامنه‌ای در نجف عراق ادامه دارد. شماری از رهبران شیعی از جمله مقتدی صدر در این مراسم حاضر شدند.
عباس عراقچی‌، وزیر خارجه ایران گفت که «تا زمانی که تهدیدها علیه ایران ادامه داشته باشد، مذاکرات برای دستیابی به توافق نهایی آغاز نخواهد شد.» پیشتر، دونالد ترامپ یک بار دیگر ایران را تهدید کرده و گفته بود اگر توافق با ایران حاصل نشود «کار را تمام» خواهد کرد. در همین حال، سازمان عملیات تجارت دریایی بریتانیا اعلام کرد یک نفتکش در تنگه هرمز و در نزدیکی سواحل عمان هدف یک پرتابه ناشناس قرار گرفته و در پی آن آتش‌سوزی رخ داده است. در ایران هم، پس از برگزاری مراسم تشییع رسمی رهبر سابق جمهوری اسلامی در ته
رجب طیب اردوغان، رییس‌جمهوری ترکیه، گفت دستیابی به صلح پایدار در خاورمیانه بدون حمایت کشورهای منطقه ممکن نیست و نباید به اسرائیل اجازه داده شود توافق صلح میان آمریکا و ایران را تضعیف کند.

همزمان، شبکه العربیه به نقل از منابع آگاه گزارش داد دور آینده مذاکرات واشینگتن و تهران، ۲۱ تیر در اسلام‌آباد برگزار خواهد شد.
دنیز گوکتاش،‌ استندآپ کمدین و طنزپرداز اهل ترکیه در فرودگاه اصلی شهر استانبول بازداشت و با حکم دادگاهی به طور موقت به زندان افتاده است. علت بازداشت او ویدیویی از اجرایش در یوتیوب است که بیش از ۹ میلیون بار دیده شده است. آقای گوکتاش متهم است که در اجرای برنامه طنز خود «نفرت پراکنی و تحریک به دشمنی» کرده است و همچنین به رجب طیب اردوغان،‌ رئیس‌جمهور ترکیه «توهین» کرده است.
دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری آمریکا، به وب‌سایت خبری اکسیوس گفته که مراسم تشییع آیت‌الله خامنه‌ای، رهبر سابق ایران، را دنبال می‌کند. او گفته که از دیدن گریه بعضی از مردم ایران در این مراسم تعجب کرده است، چرا که تصور می‌کرد مردم از علی خامنه‌ای متنفرند.
مراسم یک‌هفته‌ای دفن علی خامنه‌ای بدون حضور مجتبی خامنه‌ای و دیگر پسران رهبر پیشین جمهوری اسلامی آغاز شد. در این مراسم، نمایندگان گروه‌های شبه‌نظامی و نیابتی سپاه پاسداران و شماری از مقام‌های کشورهای همسایه حضور دارند، اما هیچ‌یک از کشورهای اروپایی نماینده‌ای در این مراسم ندارند
محمد زمانی
نمونه تاریخی آن، مراسم تشییع ژوزف استالین است. میلیون‌ها نفر در مراسم او حضور یافتند و ازدحام جمعیت به جان باختن بیش از یکصد نفر انجامید. با وجود این، آن نمایش عظیم نتوانست مانع فرسایش ساختاری حکومت شود و چند دهه بعد اتحاد جماهیر شوروی فروپاشید. تاریخ نشان داده است که بقای حکومت‌ها نه با مراسم‌های پرجمعیت، بلکه با مشروعیت، کارآمدی، رضایت عمومی و توانایی پاسخ‌گویی به مطالبات جامعه تضمین می‌شود.
جی‌دی ونس، معاون اول رئیس‌جمهور آمریکا در مصاحبه‌ای با شبکه خبری فاکس گفته است «ایالات متحده در رابطه با ایران در موقعیت بسیار خوبی قرار دارد.» او گفت: «اگر مذاکرات موفقیت‌آمیز باشد که ما می‌خواهیم موفقیت‌آمیز باشد، شما ایرانی را خواهید دید که بطور دائمی متحول شده؛ تروریسم منطقه‌ای و بی‌ثباتی را تامین مالی نمی‌کند و جاه‌طلبی‌های هسته‌ای را بطور دائمی کنار می‌گذارد و درنتیجه اقتصاد جهانی دوباره از آن استقبال می‌کند. این نتیجه خوبی برای مردم آمریکا و کل منطقه است.» این اظهارات در حالیست که یک مقام
استیو ویتکاف و جرد کوشنر، نمایندگان ارشد دونالد ترامپ به دوحه سفر کرده‌اند اما قطر می‌گوید نماینده بلندپایه‌ای از ایران فعلا در دوحه حضور ندارد و «مذاکراتی سطح بالا» برنامه ریزی نشده است. قطر دلیل سفر دو نماینده ارشد دونالد ترامپ را گفت‌و‌گو درباره مسائل منطقه‌ای از جمله در مورد ایران و لبنان عنوان کرده است. در همین حال ایران تایید کرده است که هیئتی را به قطر اعزام کرده اما گفته است که آنها در گفت‌و‌گو با میانجی‌گران قطری، اجرای مفاد تفاهم به‌خصوص موضوع آزادسازی دارایی‌ها را پی‌گیری خواهند کرد و
قطر می‌گوید که استیو ویتکاف و جرد کوشنر، نمایندگان ارشد دونالد ترامپ وارد دوحه شده‌اند اما قرار نیست دیدار مستقیمی با مقام‌های ایران داشته باشند. سخنگوی وزارت خارجه قطر گفت که نمایندگان دونالد ترامپ با میانجی‌گران دیدار خواهند داشت. این سخنگو افزود که شش میلیارد دلار پول مسدود شده ایران هنوز به تهران منتقل نشده است. پیشتر وزارت خارجه ایران گفت که سفر هیئت ایرانی به قطر برای پیگیری اجرای مفاد تفاهمنامه از جمله در ارتباط با آزادسازی دارایی‌هاست و قرار نیست «هیچ نشست مذاکراتی در هیچ سطحی با طرف آمر
عبدالرحمن الراشد
تنگه هرمز گشوده شده و جمهوری اسلامی ایران اکنون چنان رفتار می‌کند که گویی نقش «پلیس» این گذرگاه راهبردی را بر عهده گرفته است که بر تردد کشتی‌ها نظارت می‌کند و از دریافت عوارض عبور سخن می‌گوید. در مقابل، کاخ سفید این ادعا را رد و تاکید کرده که هیچ‌گونه عوارضی برای عبور از تنگه هرمز وضع نخواهد شد و تهران نیز به این موضوع متعهد شده است.
ونس سخنان خود را حتی با استناد به یک آیه از کتاب مقدس آغاز می‌کند تا استدلال کند که چهار دهه سیاست خارجی آمریکا فاجعه‌بار بوده است؛ از عراق و افغانستان گرفته تا سوریه و لبنان.