رفتن به محتوای اصلی
جمعه 16 مرداد 1405 - Friday, 7 August 2026

● سیاست

سیروس ملکوتی
جمهوری اسلامی از همان سال‌های نخست استقرار خود، تنها به سرکوب مستقیم مخالفان بسنده نکرد. این نظام به‌تدریج آموخت که برای بقا باید میدان سیاست را نیز بازآرایی کند
در این جمع‌بندی، موضوعاتی مانند قطب‌بندی سیاسی، ضرورت گفت‌وگو، امکان همگرایی، رابطه نیروهای مختلف اپوزیسیون، نقش سازماندهی، جایگاه رهبری سیاسی و چشم‌انداز آینده ایران بار دیگر مرور می‌شوند.
فریدون احمدی
فریدون احمدی در این سخنرانی بر این باور است که نخستین گام برای عبور از وضعیت کنونی، پذیرش این واقعیت است که اپوزیسیون ایران با یک «بحران راهبردی» روبه‌روست؛ بحرانی که تنها با شعار یا امید به تحولات بیرونی حل نخواهد شد.
فرزین - قلیتا
.... ماجرایی رخ داد که باعث حذف کامل طائب از قدرت و به حاشیه رفتن او شد. ماجرا از این قرار است که در یک گروه واتس‌آپی، ابراهیم رئیسی به طور خصوصی از وحید حقانیان درباره چگونگی جانشینی خامنه‌ای مشورت گرفت. این فایل از طریق مهدی مجاهد (با نام تشکیلاتی چوپانی که معاون پیگیری‌های ویژه دفتر رئیسی شده بود) لو می‌رود. مهدی چوپانی پیشتر مدیرکل سابق حوزه ریاست ساس در دوره طائب بود. بعد از لو رفتن این فایل، علی خامنه‌ای از طائب، مجتبی و حقانیان عصبانی می‌شود؛ یکی اخراج، یکی به قم تبعید
کیانوش توکلی
در این سخنرانی، کیانوش توکلی با مرور تجربه اعتراض‌های سال‌های اخیر، از دی ۱۳۹۶ و آبان ۱۳۹۸ تا جنبش «زن، زندگی، آزادی» و اعتراض‌های دی ۱۴۰۴، بر این نکته تأکید می‌کند که اپوزیسیون برای عبور از وضعیت کنونی، تنها به شعارهای تازه نیاز ندارد؛ بلکه باید مسیر طی شده را نیز با نگاهی انتقادی بررسی کند.
هوشنگ اسدی سوادکوهی
هوشنگ اسدی در این سخنرانی، ضمن اشاره به شرایط حساس ایران و منطقه، این پرسش را مطرح می‌کند که آیا زمان آن نرسیده است که نیروهای مخالف جمهوری اسلامی، اختلافات گذشته را موقتاً کنار بگذارند و بر اهداف مشترک تمرکز کنند؟
فریدون احمدی
در این سخنرانی، فریدون احمدی بر این نکته تأکید می‌کند که آینده ایران بیش از هر چیز به توانایی مخالفان در سازمان‌گری، ایجاد تشکل‌های مؤثر در داخل کشور و پرهیز از فرسایش نیروها در اختلافات درونی وابسته است.
محمود علوی
ملت شریف و آزادیخواه ایران، رژیم اشغالگر اسلامی شمشیر را از رو بسته و با بسیج ایادی و مزدوران داخلی و خارجی اش اراده خود را برای مقابله با مردم ایران به نمایش گذاشته است. رژیم خونخوار، آدمکش و اشغالگر اسلامی ایران، همزمان با مذاکره با آمریکا به منظور پایان دادن به درگیریها، اعدام جوانان مبارز ایران را که در جریان قیام دیماه گذشته دستگیر کرده و بصورت اسیر و گروگان در زندان‌ها نگهداری می کند نیز شدت بخشیده است.
هر مناظره‌ای زمانی ارزش پیدا می‌کند که در پایان آن، شرکت‌کنندگان فرصت داشته باشند نتیجه‌گیری خود را با آرامش و استدلال بیان کنند.

در بخش پایانی این برنامه، آناهیتا دی‌پیر، یاشار استهبان‌نژاد و کیانوش توکلی دیدگاه‌های نهایی خود را درباره موضوع اصلی مناظره مطرح می‌کنند؛ موضوعی که از ابتدا محور گفت‌وگو بود:
کیانوش توکلی
در این سخنرانی، این دیدگاه مطرح می‌شود که روشنفکر معمولاً بر اصول نظری، ارزش‌های اخلاقی و نقد قدرت تأکید دارد، در حالی که سیاستمدار ناگزیر است در میدان واقعیت، میان آرمان‌ها، امکانات و توازن نیروها تصمیم بگیرد.

در ادامه، نقش رسانه‌ها و خبرنگاران نیز مورد توجه قرار می‌گیرد. آیا وظیفه رسانه ایجاد امید است، یا ارائه تصویری واقع‌بینانه از شرایط؟ آیا تحلیل سیاسی باید بر پایه خواسته‌های مخاطب شکل بگیرد، یا بر اساس شناخت دقیق واقعیت‌های موجود؟
حسین لاجوردی
در نخستین بخش از بازپخش مناظره «موتور اصلی تغییر جامعه ایران کیست؟»، حسین لاجوردی، جامعه‌شناس، به یکی از مهم‌ترین پرسش‌های چهار دهه گذشته می‌پردازد: چرا نیروهای مخالف جمهوری اسلامی، با وجود تلاش‌های فراوان، هنوز نتوانسته‌اند به هدف مشترک خود دست یابند؟
از نگاه او، اختلاف‌های ایدئولوژیک نباید مانع همکاری بر سر یک هدف ملی شود. او پیشنهاد می‌کند که مخالفان جمهوری اسلامی، فارغ از گرایش‌های سیاسی و فکری خود، بر محور حفظ ایران، تمامیت سرزمینی و پایان جمهوری اسلامی به تفاهم برسند.
تاریخ نشان می‌دهد که هیچ نظام سیاسی قدرتمندی در یک روز سقوط نمی‌کند. فروپاشی، یک فرآیند است؛ فرآیندی که گاهی سال‌ها طول می‌کشد و از دل بحران‌های اجتماعی، اقتصادی، سیاسی و امنیتی عبور می‌کند
ویژه ایران گلوبال
در این بحث آزاد، شرکت‌کنندگان از زاویه‌های متفاوت به این پرسش‌ها خواهند پرداخت؛ از آسیب‌شناسی اپوزیسیون جمهوری اسلامی و مفهوم «اپوزیسیون» گرفته تا بررسی تاریخچه مبارزات مردم ایران در عصر ج. ا.و همینطور . تفاوت سیاستمدار و روشنفکر سیاسی چیست ؟ خبرنگاری رویا فروشی نیست ؛

خانم آناهیتا دیپر ، و یاشار استهبان‌نژاد از گروه گفتگوی روز و با حضور مهمان برنامه آقای حسین لاجوردی جامعه شناس در اینجا گفتگویی خواهیم داشت .
مهدی تدینی
امروز در میانه جنگی هستیم که پایانش ناپیدا و هزینه‌هایش برای ایران و ایرانی نامشخص است. این جنگ پایان راهی است که چپ ایرانی هشت دهه پیش آغاز کرد. دشمنی با آمریکا را چپ وارد ایران کرد.
مهران مقدس
سال‌هاست که هرگاه سخن از نیرومند شدن مردم به میان آمده، جمهوری اسلامی بی‌درنگ از «پاره‌پاره شدن ایران» سخن گفته است. این هراس‌افکنی، بیش از آنکه از دلسوزی برای ایران برخاسته باشد، ابزاری برای نگه داشتن همه نیروی زور در دست فرمانروایی بوده است.

راستی این است که جهان آزاد بارها در برابر سرکوب، شکنجه، کشتار و دار زدن شهروندان ایرانی واکنشی درخور نشان نداده است. هنگامی که امید به پشتیبانی کارآمد بیرونی اندک باشد، این پرسش به‌گونه‌ای طبیعی پیش می‌آید که آیا مردم نباید از حق پاسداری از جان، خانواده و
محمد زمانی
دنیای سیاست، عرصه عمل، سازماندهی و استفاده درست از فرصت‌هاست. اگر نیروهای سیاسی خواهان تغییر در ایران هستند، باید بیش از هر چیز بر ظرفیت‌های خود، توان جامعه ایران و ایجاد یک جبهه گسترده ملی تکیه کنند.

زمان تصمیم‌گیری و اقدام است، نه زمان فرار از مسئولیت تاریخی
محمد زمانی
همچنین جامعه جهانی نباید تنها بر اساس معادلات قدرت‌های خارجی با تحولات ایران برخورد کند. منافع مردم ایران، حق تعیین سرنوشت، آزادی و دستیابی به یک نظام دموکراتیک باید در مرکز توجه قرار گیرد. کشورهای دموکراتیک باید وارد گفت‌وگو با نیروهای ملی و دموکراسی‌خواه و نمایندگان واقعی مردم ایران شوند و از روندی حمایت کنند که به شکل‌گیری جامعه‌ای آزاد، امن و مبتنی بر حقوق بشر منجر شود.
محمد زمانی
ریزش بیش از ۳۰ هزار واحدی شاخص کل بورس در روز چهارشنبه ۲۴ تیرماه ۱۴۰۵ و ثبت ششمین روز متوالی افت بازار، تنها یک نوسان اقتصادی نیست؛ بلکه بازتابی از بحران عمیق اعتماد به آینده سیاسی و اقتصادی جمهوری اسلامی است. همزمان، خروج ۲ هزار و ۶۷۷ میلیارد تومان سرمایه حقیقی از بازار سرمایه، نشان می‌دهد که بخش قابل توجهی از سرمایه‌گذاران ترجیح می‌دهند دارایی‌های خود را از بازاری که آینده آن را نامطمئن می‌بینند، خارج کنند.
محمود موسی دوست
دوراهی‌های اخلاقی از دیرباز ذهن اندیشمندان را به خود مشغول داشته‌اند و امروز در چهره فناوری‌های نو پدیدار شده‌اند. نمونه شناخته‌شده این چالش، «پرسمان تراموا» است که ما را بر سر گزینش میان مرگ شمار کمتری یا شمار بیشتری از آدمیان قرار می‌دهد. امروزه همین پرسش دشوار در برنامه‌های راهبر خودروهای خودران (بی‌راننده) بازتاب یافته است تا در برخوردهای ناگزیر، چگونگی پخش خطر را تعیین کنند.
هیات امنا
نهاد مردمی
در دورانی که سازشکاری گاه فریاد مظلومان را خاموش می‌کرد، لیندسی گراهام استوار در برابر استبداد ایستاد. او صدای بی‌صدایان و مدافعی پایدار برای عدالت در برابر تاریکی بود.
توماج صالحی، رپر معترض ایرانی، می‌گوید، زمانی که در زندان به اعدام محکوم شد، برای لحظه اجرای حکم تمرین می‌کرد تا «ضعف نشان ندهد». به گفته او با وجود آن‌ که تصور می‌کرد، هزینه سیاسی اعدامش مانع اجرای حکم خواهد شد، قطع تماس با خانواده و فشارهای دوران زندان تجربه‌ای سخت و فرساینده بود.
محمد زمانی
طرفداران این دیدگاه معتقدند اگر آمریکا و کشورهای غربی واقعاً به دنبال پایان دادن به بحران‌های دائمی در خاورمیانه هستند، باید به جای مدیریت وضع موجود یا معامله با بخش‌هایی از ساختار جمهوری اسلامی، واقعیت‌های جامعه ایران را در نظر بگیرند و از روند گذار سیاسی حمایت کنند.
حنیف حیدرنژاد
در این اثر، مهم‌ترین مفاهیم دموکراسی، فرهنگ و ارزش‌های دموکراتیک، بر پایه ادبیات شناخته‌شده علوم سیاسی، حقوق بشر و تجربه دموکراسی‌های پایدار، به زبانی آموزشی و برای مخاطب عمومی توضیح داده شده است.
کیانوش توکلی
موضوع این گفتگو زمانی انتخاب شد بود که تفاهم نامه ایران و امریکا امضا شده بود و قرار بود که پس از تشیع علی خامنه ای مذاکرات از سر گرفته شود . بنظر می رسد که رهبران فعلی ج.ا به دلیل شرکت نسبتا وسیع مردم در تشیع جنازه دیکتاتور ایران جوگیر شده و دست به حمله به 3 کشتی زده اند و ارتش امریکا در دوشب پیاپی و امروز با200 حمله پاسخ داندان شکنی به رهبران نادان و متوهم ج. ا داده اند .
واکنش‌ها به تعبیر «قهرمان نهادسازی» در مصاحبه‌‌ی اخیرم با بی‌بی‌سی درباره‌ی میراث آیت الله خامنه‌ای، پرسشی مهم را پیش کشید: چرا در فضای سیاسی ایران، زبان تحلیل این‌قدر آسان با زبان ستایش اشتباه گرفته می‌شود؟
عرفان ثابتی
میان «شوونیسم غرورمحور» و «میهن‌دوستیِ وجدان‌محور»، تفاوت از زمین تا آسمان است. شگفت نیست که اولی پای‌افزار و عصای دستِ هر خودکامه‌ای است و دومی بلای جانِ او.
در این اپیزود، با نگاهی روان‌کاوانه به این پرسش پرداخته می‌شود که چگونه یک جامعه می‌تواند نیروهای ویرانگر را نه فقط از بیرون، بلکه از درونِ خود بازتولید کند. این قسمت نشان می‌دهد چگونه اقتدارِ سرکوبگر، ترس، شرم و میل به انتقام می‌توانند به ساختاری روانی تبدیل شوند که به‌جای محافظت از زندگی، علیهِ آن عمل می‌کند. تلاشی برای فهمِ این‌که عبور از استبداد، فقط با تغییرِ قدرتِ بیرونی ممکن نیست، بلکه به درمانِ زخم‌های عمیقِ درونی نیز نیاز دارد
چنگیز امیری
جنگی که در نهم آوریل ۱۸۶۵، با تسلیم جنوب و لغو برده‌داری ظاهراً به پایان رسید، درواقع تنها لباسی تازه بر تن زخمی کهنه بود. حقیقت نژادپرستی نهادینه در باورهای مردم سفید پوست، پشت‌پردهٔ واژه‌های قانونی پنهان ماند
کیانوش توکلی
جنبش دانشجویی هجدهم تیرماه ۱۳۷۸ رویدادی است که .به گفتمان‌سازی و حضور فعال در جامعه روی آورد . در جنبش سبز، شعار مدنی «رأی من کو؟» محور حرکت بود. در اعتراضات سال‌های ۹۶ و ۹۸ مطالبات اقتصادی نقش برجسته داشتند. سپس جنبش انقلابی با شعار «زن، زندگی، آزادی» شکل گرفت که نوعی رنسانس فرهنگی در جامعه ایران ایجاد کرد. امروز نیزپرچم شیر و خورشید شاهد شکل‌گیری جنبشی ملی با ماهیتی سیاسی برای عبور از حکومت کنونی هستیم
در فضای سیاسی و اجتماعی امروز ایران، نوعی وضعیت آشفته و دوگانه شکل گرفته که بیش از آن‌که حاصل تعقل و تحلیل منافع ملی باشد، نتیجه غلبه هیجان، ایدئولوژی و هویت‌های برساخته است. این وضعیت را می‌توان «رقص جنون» نامید؛ صحنه‌ای که در آن دو گروه متقابل، هر یک با ادعای وطن‌دوستی، عملاً در حال تضعیف بنیان‌های همان وطنی هستند که از آن سخن می‌گویند. یک سو، گروهی قرار دارد که در حمایت بی‌چون‌وچرا از فلسطین و غزه، هرگونه نقد را به معنای خیانت تلقی می‌کند و حاضر است منافع ملی ایران را در پای یک همبستگی ایدئول
عبدالرضا اژدری
این اپیزود به یکی از زخم‌های آشنای زندگیِ جمعیِ ما می‌پردازد: این‌که چرا همکاری، همدلی و کارِ مشترک خیلی زود جای خود را به بی‌اعتمادی، رقابت و دشمنی می‌دهد. در این گفت‌وگو، با نگاهی روان‌کاوانه و اجتماعی بررسی می‌شود که چگونه ترس از اقتدار، تجربه‌های تاریخیِ سرکوب، و ناتوانی در تحملِ تفاوت، کارِ گروهی را به میدانِ سوءظن و فروپاشی تبدیل می‌کند. این قسمت تلاشی‌ست برای فهمِ ریشه‌های روانیِ بی‌اعتمادی و امکانِ رسیدن به شکل بالغ‌تری از همکاری و همزیستی.
گلناز غبرایی
واقعا زندگي ما در ميانه ي جنگ روايات مي گذرد. يا بايد أصلا قيد رسانه را زد و رفت يا بايد در ميان دو لبه ي قيچي براي پيدا كردن روايت واقعي تلاش كرد و بعد طرف واقعيت ايستاد. حالا ديگر خبر براي اطلاع رساني پخش نمي شود. اول بايد ديد چه كسي اصرار بر انتشارش دارد و چرا.
کیانوش توکلی
جنگ ادامه سیاست است ، رهبران جمهوری اسلامی از روز نخست تاسیس نظام منحوس خود ، استراتژی نظامی خود را بر نابودی اسراییل و امریکا گذاشته بود آری جنگ راخمینی بادعوت از یاسر عرفات و بستن سفارت اسرائیل و اشغال سفارت آمریکا و شعار تسخیر قدس ونابودی اسرائیل آغاز کرد و اکنون این جنگ نتیجه همان سیاست خمینی و خامنه ای است
یاشار استهبان نژاد
جمهوری اسلامی از آغاز تولد یعنی پس از ۲۲ بهمن ۵۷، تا امروز بر دو ستون سرکوب و کشتار داخلی از یک سو، و از سوی دیگه تهدید و جنگ‌افروزی خارجی استوار بوده و هست.
حکومت اسلامی، داستان آغاز یک سرکوب بزرگ در تاریخ ایران است که اولین قربانیان آن پادشاهی‌خواهان بودن، ‌اما به سرعت نوبت به کسانی هم رسید، که اعدام افسران ارتش شاهنشاهی را جشن می‌گرفتند و از شیخ خلخالی تمجید می کردند.
در این مقاله به‌طور مختصر به رابطه حزب دموکرات کردستان ایران (حدکا) با سازمان مجاهدین خلق و روند پیوستن و جدایی این حزب از شورای ملی مقاومت می‌پردازم. سپس با نگاهی به تحولات سیاسی سال‌های اخیر، این پرسش را دنبال می‌کنم که چرا با وجود تجربه تلخ گذشته، حدکا بار دیگر تلاش می‌کند به سازمان مجاهدین نزدیک شود. همچنین توضیح می‌دهم که به باور من، سازمان مجاهدین با چه انگیزه‌هایی در پی جلب این حزب است.