رگه ( اورارتویی-ترکی) İZ(URARTUCA-TÜRKCƏ)

نخست اندکی به لغات مشترک اورارتویی-خوری، و اورارتویی ترکی، اشاره میکنیم، آنگاه در ادامه بحث،مختصری هم به گرامر زبان اورارتویی می پردازیم. در قسمت های بعدی نوشته ،" کلمات و جملات و متون" اورارتویی را در ارتباط با ترکی بررسی خواهیم کرد...

 

 

PDF در تصویر

رگه ( اورارتویی-ترکی)
İZ

(URARTUCA-TÜRKCƏ)
DİL ƏLAQƏSİ

دولت اورارتو( قرن 9- 7 قبل از میلاد)  یا به زبان اورارتویی  Biai-ni-li، حدود دو قرن در همسایگی دریاچه اورمیه ، به مرکزیت توشپا ، نزدیک دریاچه وان،  دوام آورد. در واقع دولت اورارتو به نوعی ادامه دهنده حاکمیت  Hurri " خوری "- های خویشاوند زبان خود بود که قبلاً دولت میتانی Mitanni را در منطقه تشکیل داده بودند. آنها با "ماننا"-ییها  همسایه بودند. مردم ماننا کم و بیش از اقوام مختلف تشکیل میشد که معروفترین آنها " خوریها، کاسی ها، قوتی ها، و لولوبی ها و مان" ها بودند.

در اطراف دریاچه اورمیه  و نزدیک به آن، عمدتاً  زبانهای  اقوام نامبرده"، رایج بود. نامهای تاریخی این مناطق، به زبان همین اقوام، مربوط میشوند. برای مثال: نام Daiaukku ( فرماندار ماننایی، که توسط سارگون در 715 ق.م. به سوریه تبعید شد) با وند kk به زبان خوری churritische تعلق دارد. مانند اسامی شهرهای زیر از ماننا:
Sukka, Barunakka, Gimdakrikka, Zirdakka, Zurzukka 
و کوه Uaödirikka؛

منبع: ص 22 Rainer M. Boehmer VOLKSTUM UND STADTE DER MANNAER
Daiaukku/ Dayaukku  نام دولتمرد  ماد، با ریشه خوری-ماننایی.

به چگونگی رابطه "سومری و ایلامی  با ترکی" پرداختیم ( رجوع شود به دو نوشتۀ مقایسه و رابطه، در پایان ). در ادامه مبحث، " به کند و کاو  رابطه اورارتویی با ترکی"  تحت عنوان " رگه " می پردازیم.  تز نوشته ها، این است که " زبانهای قدیمی( اتصالی) منطقه ، تا حدودی، با یکدیگر خویشاوندی داشتند."

اینجا، نخست اندکی به لغات مشترک اورارتویی-خوری،  و اورارتویی ترکی، اشاره میکنیم، آنگاه در ادامه بحث،مختصری هم به گرامر زبان اورارتویی می پردازیم. در قسمت های بعدی نوشته ،"  کلمات و جملات و متون" اورارتویی را در ارتباط  با ترکی بررسی خواهیم کرد.
**
الفبای میخی اورارتو از منبع اولPDF
الفبای میخی اورارتو از منبع دومPDF

در تصویر بالا خداوند خالدی Haldi و  همسرش الهه Arubani را می بینیم؛( منبع تصاویر نوشته، ویکی پدیا.)
گفته میشود Arubani در فرهنگ اورارتو الهه ی هنر است.  این الهه را در فرهنگ شفاهی و فولکلوریک آذربایجان با نام
 Aleybanı می شناسیم. نه به عنوان هنرمند، بل به عنوان " الهه ترس و وحشت". مانندش هم Quleybanı ست، که میتواند صورتی از خالدی باشد.
احتمالاً چهره ترسناک این الهه در فرهنگ عامیانه آذربایجان به خاطر جنگهای اورارتو علیه مردم لولوبی و مانناست. ادامه در PDF

 در پیوند

1- مقایسه ( سومری – ترکی) SUMERCƏ, TÜRKCƏ TUTUŞDURMA

https://iranglobal.info/node/87142

2- رابطه ( ایلامی - ترکی) ELAMCA-TÜRKCƏ DIL ƏLAQƏSI

https://iranglobal.info/node/85181

3- رگه ( اورارتویی-ترکی)(URARTUCA-TÜRKCƏ)İZ
https://iranglobal.info/node/88338

 

 

انتشار از: 

دیدگاه‌ و نظرات ابراز شده در این مطلب، نظر نویسنده بوده و لزوما سیاست یا موضع ایرانگلوبال را منعکس نمی‌کند.

         

 

نظردهی با فیسبوک: