نمونه زبان تبریزیان حدود ۳۵۰ سال پیش

فصل چهارم "رساله روحی اُنارجانی" که نمونه هایی اززبان و گفتار شفاهی مردم تبریز در پایان سده ی 10 هجری را در بر دارد، نشان می دهد که زبان مردم تبریز در آن هنگام گونه ای از زبان فارسی است .... اولیاء چلبی، جهانگرد عثمانی سده ی 11 هجری که از تبریز دیدار کرده، گزارش می دهد که مردم تبریز به زبان "پهلوی" سخن می گفته اند

 

آنچه که در پیوست پی دی اف میخوانید بخش پایانی «رساله روحی اُنارجانی» است، احتمالا شاعری  که در تذکره «مجمع الخواص» از زمان شاه عباس اول نامش قید شده است. انار (به ضم الف)  ظاهرا بین مشکین شهر و اردبیل قرار داشته اما خود روحی انارجانی بیشتر در تبریز زیسته است. از این رساله تنها یک نسخه باقی مانده که در مجموعه ای از سال ۱۰۳۷ هجری یعنی چهل سال بعد از تالیف کتاب همراه با اشعار شاعر طنز نویس عبید زاکانی احتمالا در خود تبریز منتشر شده است. این رساله از سوی مرحوم سعید نفیسی تهیه و در سال ۱۳۳۳ خورشیدی در تهران چاپ شده است.

33c

فصل نخست رساله عبارت از اشعار روحی به فارسی است اما فصل پایانی رساله شامل  نمونه هائی اززبان و گفتار شفاهی مردم تبریز است در این زمینه ها:

«در تکلیفات و تکلفات اناث تبریز، در ساز و سازنده، در ناز و نزاکت صحبت خاصه، در تعریف خواهر کر و مذمت شوهر پیر، در تعریف جوان، در مذمت مستوری، در بیماری و به حکیم رفتن، در مناظره مادر عروس با مادر داماد، در جواب مادر داماد با مادر عروس، در شاعری ها، شوهر را به تقریب بر سرکار آوردن و شب جمعه بخاطر رسانیدن و با مخدوم کره مناقشه کردن، در بیان اعیان تبریز که با عزیزی مناظره کرده باشند و با مثل خودی بیان، و بالاخره: در به قاضی رفتن پهلوان و اظهار دعوی با مثل خودی نمودن.

چیز عجیب اینکه رساله با شعری به فارسی «ادبی» یعنی دری «در بی وفائی زنان» به پایان میرسد.

سعید نفیسی بخشی را که مربوط به زبان شفاهی تبریزیان است تا آنجا که توانسته با حروف لاتین نیز به تحریر درآورده تا تلفظ تقریبی واژه های ناآشنا روشن شود.

نفیسی زبان شفاهی آن دوره مردم تبریز را که در این رساله منعکس شده «پهلوی» می نامد. لازم به تذکر است که سیاح عثمانی اولیاء چلبی نیز که تقریبا در همین دوره به تبریز رفته، زبان بخش بزرگی از مردم تبریز را «پهلوی» نامیده است ( نشانی: https://cheshmandaz.org/2014/01/17)

44c

البته در اینجا منظور از «پهلوی» (فهلوی، آذری، تاتی) که این یا آن مورخ و یا ادبیات شناس و سیاح در باره زبان پیشا ترکی بخش مهمی از مردم آذربایجان بکار می برد، نامش هرچه باشد، گونه ای شفاهی و محلی از زبان فارسی (و یا کلا زبان های ایرانی) است که همزمان با تشکل زبان تا حدودی معیار و استاندارد کنونی فارسی  بدنبال فروپاشی امپراتوری ساسانی و آغاز دوره اسلامی در مناطق مختلف ایران تاریخی و کنونی اساسا بطور شفاهی بین مردم بکار برده میشد.

معلوم است که این گونه آثار کتبی که به گونه و یا لهجه محلی و شفاهی مثلا مردم اصفهان،  شیراز، مشهد و یا هرات، قندهار و سمرقند و از سوی دیگر همدان و تبریز و سواحل خزر نوشته شده باشند، یا اصولا موجود نیستند و یا تعداد نمونه های آنها فوق العاده کم و پراکنده هستند. اولا تعدا آثاری که تالیف و اغلب بصورت استنساخ یعنی نسخه برداری از سوی «کاتبان» منتشر میشد بسیار محدود بود و ثانیا اکثریت قریب به اتفاق این آثار به زبان «ادبی» و یا رسمی و معیار کشور یعنی فارسی دری و پیش از آن پارسی میانه و یا پهلوی کتبی بود که آن هم گونه های مختلفی مانند پارتی و سُغدی داشت. از سوی دیگرمعین کردن نام و تاریخ آن عده از گویش های شفاهی و محلی که نمونه های زبانی شان تا اندازه ای موجود است بسیار مشکل است. مثلا کدام نمونه های مکتوب از ریشه کردی و یا بلوچی و پشتوی معاصر که متعلق به ۸۰۰ و یا۱۰۰۰  سال پیش باشد، وجود دارد؟ آن گونه های فارسی را چگونه نامگذاری میکنیم؟

بنظر میرسد نامگذاری هائی مانند کردی، تاتی، آذری، زازا، پشتو، شغنانی، بلوچی، تالشی که امروزه در رابطه با گونه های منطقه ای زبان های ایرانی بکار برده میشود پدیده هائی بیشترمعاصر هستند و مثلا هزار سال پیش این گونه نامگذاری ها موجود نبوده و فقط میگفتند زبان تبریز و یا هرات و قندهار و اردبیل. اما توافق زبانشناسان تاریخی عموما بر آن است که فارسی میانه را که مرحله ای بین پارسی باستان و فارسی دری یعنی فارسی معاصر ایران است مجوعا «پهلوی» بنامند که با تاثیر عربی«فهلوی» نیز نامیده شده است، تا جائیکه پس از اسلام، مورخین و بخصوص آنهاکه «عجم» یعنی ایرانی نبودند و فارسی نمیدانستند هر آنچه را که زبان شفاهی و محلی مردم  ایران تاریخی بوده و از نظر فارسی استاندارد قابل فهم نبوده «پهلوی» و اینگونه آثار و اشعار و ادبیات را «فهلویات» نامیده اند.

در ضمن خوانندگان این نمونه باید دقت کنند که این اثر مربوط به تقریبا هزار سال پس از فروپاشی ساسانیان و آغاز دوره اسلام و نفوذ عربی است. از طرف دیگر اگر غزنویان و یا سلجوقیان را آغاز نفوذ زبان ترکی در ایران تاریخی محسوب کنیم، این اثر تقریبا۶۰۰  تا۸۰۰  سال پس از نفوذ فزاینده زبان و فرهنگ ترکی در مجموع ایران و بویژه خراسان، آذربایجان (و طبیعتا آناتولی) نوشته شده است. از این جهت حتی در زبان غیر ادبی و شفاهی مردم که در این نمونه هم می بینیم میتوان شاهد آثار و واژگان عربی و ترکی بود.

اما این را هم باید علاوه نمود که در اواسط قرن هفدهم یعنی ۳۵۰-۴۰۰ سال پیش دیگر زبان ترکی در آذربایجان ریشه دوانده و اگر هم در خود تبریز نباشد، اقلا در بسیاری شهر ها و قصبات دیگر آذربایجان به تدریج تبدیل به زبان اکثریت مردم میشد.

اولیاء چلبی باز از سیاحت خود در همین دوره در باره مراغه میگوید که «زبان نسوانش پهلوی و زبان مردانش ترکی است.» این نمونه ها نشان دهنده یک دگرگشت زبانی در این مناطق هستند که صد ها سال طول کشیده است. شاید «صفوه الصفا»ی ابن بزاز اردبیلی را که شرح زندگی شیخ صفی اردبیلی است، بتوان از نخستین نمونه های دگرگشت زبانی مردم اردبیل تا سلطانیه (قزوین) به شمار آورد.

اگرچه چیزی بدیهی بنظر میرسد اما باز بیفایده نیست که بگوئیم این دگرگشت زبانی نتیجه جابجا شدن انسان ها، قتل عام و یا کوچ اکثریت مردم بومی سابق و جایگزین شدن یک قوم و تبار دیگر و نورسیده نبوده، پهلوی زبان بار و بندیلش را نبسته و نرفته و بجای او اقوام ترک زبان جایگزین نشده اند، بلکه طوری که در نمونه های آذربایجان و آناتولی می بینیم، این همان مردم سابق و بومی است که با قبایل تازه نفس ترک زبان آمیخته اند وزبانشان ترکی شده است. همین اتفاق قبلا در زمان ماد ها و پیش از آن ها حتی قبل از آمدن اقوام ایرانی ماد به آتروپاتن و یا «ماد کوچک» نیز اتفاق افتاده بود. یعنی بطور خلاصه از نظر تباری و قومی، مردم این سرزمین ها مانند همه سرزمین های دیگر ایران و کشور های همجوار، نتیجه آمیزش قومی و تباری ده ها و شاید حتی صد ها طایفه و قوم و نژاد در طول هزاران سال هستند در حالیکه زبان آنها همانند زبان عراق، آناتولی، مصر و اکثر مناطق دیگر دنیا دچار دیگرگونی شده است.

از این جهت است که مطالعه زبان شفاهی مردم تبریز حدود ۳۵۰ سال پیش فوق العاده جالب و  هیجان انگیز است، اما طوری که در نوشته های پیش هم گفته ایم، به شرط آنکه از این واقعیت های تاریخی نتیجه های سیاسی، یا ناسیونالیستی و یا قومگرایانه گرفته نشود كه مثلا در اين صورت آذرى هاى ايران امروز برگردند، زبان  فعلى خود را ترك كنند و آن گونهِ شفاهى پهلوى را زبان نخست خود بكنند و يا ديگران از روى عنادى آلوده با جهالت و خودفريبى خلاف همه داده هاى علمى و تاريخى مدعى شوند كه زبان آذربايجان ٥٠٠٠ سال است كه تركى است.

اولا واقعيت را طورى كه هست بايد قبول نمود. ثانيا به این قبیل اطلاعات تنها بعنوان غنا و رنگارنگی فرهنگی همه انسان ها نگریسته شود. این دگرگشت ها و رنگارنگی در تاریخ، زبان، دین، عادات و فرهنگ همه ملل و اقوام سرتاسر دنیا مشاهده میشود و  ویژه ایران نیست. موضوع بر سر خوب و یا بد بودن این تحولات نیست. خود تحولات طوری که واقعا اتفاق افتاده اند مهم و برای دانستن جالب هستند.

 فصل پایانی رساله روحی انارجانی در این نشانی در دسترس است:*

www.daftareyaddasht.files.wordpress.com/2016/07/ru...

 
* دکتر عباس جوادی، پژوهشگر  ایرانی، دکتر زبانشناسی و خاورشناسی  و مدیر منطقه ای رادیوی آزاد اروپا ست.
 
برگرفته از: 
تارنمای چشم انداز
انتشار از: 

         

 

دیدگاه‌ها

عدم انتشار شده: 
false
نظر: 
دروغگوی بینام و نشانی در کامنت خود ادعا کرده که اولیا چلبی نگفته که مردم آذربایجان به زبان پهلوی و فارسی صحبت میکنند. سیاحتنامه اولیا چلبی در اینترنت هست و همین مقاله هم آدرس داده https://cheshmandaz.org/2014/01/17 که اولیاچلبی صریحا اسم می آورد و مینویسد که در آذربایجان آن زمان یعنی قرن 17 مردم به پهلوی حرف میزنند. اینهمه دروغگویی از پانترک درجاییکه اصل سند موجود است و هرکسی میتواند رجوع کندو ببیند واقعا تعجب انگیزاست.

عدم انتشار شده: 
false
نظر: 
شنیده شده موج اول مهاجران بلوچ برای کار در پروژه خط سوم انتقال آب از سپید رود به تبریز در راه آذربایجان هستند ببینیم با اینها چه رفتاری خواهید داشت.

عدم انتشار شده: 
false
نظر: 
تحریفی دیگر از سلسله تحریفات عباسعلی جوادی(آذربایجان ستیز دو آتیشه ای که هنوز هم در رویاهای 100سال پیش دست و پا میزنه!!)
آقای عباسعلی در این مقاله به تحریف واضح پرداخته است.. ایشان کلمه آذربایجان در کاشغری و در جای دیگر حذف و اضافه کردن متون اولیا چلبی ؛ در اینجا هم به صورت ناشیانه تغییراتی داده است. لازم به ذکر است که به صورت واضح در سفرنامه اولیاء چلبی هم زبان مردم را گفته است و هم اینکه ترکیب جمعیتی اش را. ایشان از کجا نوشته اند اولیاء چلبی زبان مردم آزربایجان را پهلوی نوشته است.
1- در هیچ جای سفرنامه اولیا چلبی به تبریز و غیره هیچ اشاره ای به زبان آزری نشده
2-زبان فارسی و دی و حتی پهلوی به صورت زبانهای جدا از هم نوشته شده است.
3- در همه جای سفرنامه اولیا چلبی به آزربایجان (ایران و قفقاز) حضور تورکمان ها (نه تورکمن ها) مشهوده بوده و اشاره شده که در اکثریت هستند.

عدم انتشار شده: 
false
نظر: 
آقا یا خانم قارمان تورکان من به هیچ وجه قصد باز کردن جبهه ندارم من میخواستم بدانم که این اهالی بلداجی که تورکی صحبت میکنند که از چه زمانی زبان مرده فهلوی و یا زبان به غیبت رفته آذری به ترکی تغیر داده اند و در ضمن این ها چند نفر نیستند و اگر به منابع خود رژیم نگاه کنید خواهید دید که زبان اهالی را تورکی - فارسی معرفی میکند و تمامی اینها ورشستگی رژیم شاه و خمینی را « رژیم ایران » را نشان میدهد که با این همه فشار و زور گوئی و تحقیر تورکها باز هم زبان تورکی پا بر جاست . و امروز ما در قشقایستان و همدان و قزوین شاهد رشد و آگاهی ملی تورکها هستیم که چگونه خواهان تدریس به زبان مادری و ایجاد کلاسهای تورکی و برنامه مختلف رقص و آواز و شبهای شعر هستند و همه اینها موجب شادمانی است که ظلم و ستم روزی پایان پذیر است و در ضمن سایت آذریهای مربوط به دایره اطلاعات سپاه پاسداران جنایتکار همیشه چند نوشته

عدم انتشار شده: 
false
نظر: 
آقای یوسف آذربایجان اگر هیتلر پیش از پیروزی در جبهه غربی جبهه شرق با روسیه را باز نمی کرد الان نقشه دنیا با امروز فرق داشت و زبان آلمانی زبان اول دنیا بود و بجای امریکا آلمان نشسته بود. هر روز یک جبهه جدید باز می کنید و بی توجه به هزینه های آن برای ما تورکان آذربایجان.
حالا چند ترک هم در یک گوشه جغرافیای خارج از آذربایجان با مهاجرتهایی که معمول است حضور داشته باشند بزرگ کردن آن و کشاندن مطالبات قومی به آن مناطق و حساس کردن مردم دیگر مناطق چه سودی برای ما دارد؟ ما همین ارومیه را عرضه نداریم حفظ کنیم الان هم که بحث کوچاندن بلوچها به آذربایجان مطرح میشود آنوقت شما ذره بین گذاشتی که در بین جمعیت چهارنفر ترکی حرف می زنند خوب همین الان هزاران نفر در تبریز فارسی یا کردی یا ارمنی و اگر بگردی حتی بلوچی صحبت می کنند آیا آنها هم باید ادعای تبریز داشته باشند. کمی سیاست را چاشنی کارها کنید. شما گویا

عدم انتشار شده: 
false
نظر: 
lachin عزیز با تشکر از محبت شما . و تشکر از کامنت ها . یک موضوعی را می خواستم با شما و دوستان تورک ازربایجانی ام در میان بگذارم . ازاین که، جنبش ملی و دموکراتیک آزربایجان روز بروز چه از لحاظ گیفیت و چه از لحاظ کمیت رشد فراوانی کرده است هیچ تردیدی در آن نیست .

عدم انتشار شده: 
false
نظر: 
آقای بختیاری به توهین کردن از بچگی تان عادت کرده اید دیگر نمیشود اصلاح کرد. در تظاهرات بولداجی یکی داد میزند ؟, سنده گئدین( تو هم برو), گئدین او اوزه( بروید آنطرف), مگر بیزی اؤلدوررلر؟ قورخمائین
( مگر ما را میکشند؟ نترسید), زنگ وورون ( زنگ یزنید)

کجایش بحتیاری است؟

عدم انتشار شده: 
false
نظر: 
آقای بختیاری به این فیلم که میشود گفت تمامی درگیری و زد و خورد را نشان میدهد نگاه کنید و متوجه خواهید شد که مردم به چه زبانی « تورکی » صحبت میکنند و هم دیگر را به مقاومت در برابر مذدوران رژیم دعوت میکنند صدا کاملا مشخص است آدرس oguztv.com اخبار درگیری های تورکهای بلداجیhttp://oguztv.com/%D8%A7%D8%AE%D8%A8%D8%A7%D8%B1/%D8%AF%D8%B1%DA%AF%DB%8C%D8%B1%DB%8C-%D8%AA%D9%88%D8%B1%DA%A9-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A8%D9%84%D8%AF%D8%A7%D8%AC%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D8%B9%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D8%B6-%D8%A8%D9%87-%D8%A7%D9%86%D8%AA/

عدم انتشار شده: 
false
نظر: 
من تمام گفتگوهای پخش شده در ویدوها را گوش دادم و همه معترضان اهرکنندگان بزبان بختیاری صحبت میکرند و ترکی نمیدانم چی. سعی نکنید صاحب چیزی شوید که لیاقتش را ندارید.

عدم انتشار شده: 
false
نظر: 
به آقای اردبیللی

( لو و لی) تغییر یافته و کوتاه شده پسوند ( آلود) فارسی می باشد --> خواب آلود > خوابالو ، پشم آلود > پشمالو که به ترکی رفته بشکل لو وی برای نسبت و وابستگی بکار می رود. مثل نام یکی از ایلات زلباش شاملو بوده یعنی وابسته به شام بخاطر اقامت مدتی در شام.
باغچه = باغ + چه یعنی باغ کوچک که معمولا در خانه های قدیم جلو یا پشت خانه را گلمی و گیاه می کاشتند و به آن باغ کوچک یا باغچه می گفتند ( دریا - دریاچه یعنی دریای کوچک)( چهسوند کوچک ساز و برخی موارد شبیه ساز است( مثل ماهی و ماهیچه یعنی قسمتی که شبیه ماهی است) باغ دراصل محلی..

عدم انتشار شده: 
false
نظر: 
به نظرم اگر تردیدی نسبت به اصالت زبانی و اتنیکی مردمان ایران وجود داشته باشد ، این تردید بیشتر میتواند شامل حال هموطنان پارسی گوی باشد. به نظر بیاورید جمعیت زیادی از پارسی گویان پایتخت را که اصالت ترکی دارند ولی آسیمیله شده اند و فکر میکنند فارسهایی هستند که از پدر و مادر ترک بدنیا آمده اند! و این وضعیت در مورد ترکهایی که از روی ناچاری برای کار به دیگر شهرهای فارس نشین مهاجرت کرده اند بدینگونه است.درشهرهای آذربایجان خانواده هایی با توجه به شرایط حاکم، با فرزندان خود از ابتدای زبان باز کردن بچه، به فارسی صحبت میکنند و سعی میکنند تا بچه هایشان اصلا ترکی صحبت نکنند و به اینصورت فکر میکنند فرزندانشان فارس است با این وصف طبیعی است فرزندان نیز خود را فارس به حساب آورند.زبان بیشتر افشارهای خراسان و جنوب و قشقاییها و بیگدلی های جنوب فارسی شده است .

عدم انتشار شده: 
false
نظر: 
درگیری تورک های بلداجی در اعتراض به انتقال آب با مامورین ایرانی کشته و زخمی بر جای گذاشت + فیلم

آقای جوادی و آقای کاوه این اهالی بلداجی ک در استان چهارمحال و بختیاری یعنی مرگز ایران زندگی میکنند چند صد سال است که تورک شده اند زبان اصلی اینها چه بود زبان مرده فهلوی یا زبان غیبت رفته آذری .https://www.youtube.com/watch?v=oZBPdy7gJ70

عدم انتشار شده: 
false
نظر: 
جناب دانش فرموده اند
(فرستاده شده توسط دانش در س., 07/19/2016 - 18:26
ترکی از روی فارسی درست شده ( بخش دوم))
جواب:
اتاق به معنی محلی برای نشستن که ریشه آن از مصدر اترماق گرفته شده است
اتاق اتراق
یاتاق به معنی جایی برای خوابیدن
*
واژه قاشق از کلمه قاشیماق به معنی کندن می باشد
*
او به معنی خانه و اولی (هاولی)به معنی خانه دار می باشد پسوند لی و لو در زبان تورکی به معنی نسبت به کار می رود مثلا اردبیل --> اردبیل+لی
او --> او+لی
باجه یک کلمه ترکی می باشد
باغچه یک کلمه ترکی می باشد
حیاط یک کلمه ترکی می باشد
حیات از ریشه کلمه حی به معنی زنده ریشه ترکی می باشد که در زبان عربی هم کاربرد دارد

عدم انتشار شده: 
false
نظر: 
اتحادیه اروپا هشدار دا د که " رجب اردوغان در ترکیه اکنون یک کودتای اسلامی علیه کودتاچیان راه انداخته " و تاکنون 50 هزار نفر را دستگیر نموده و هزاران معلم و کارمند و قاضی و روشتفکر را اخراج کرده .

عدم انتشار شده: 
false
نظر: 
کار بر عزیز Şacin... ممنون از محبت های شما ... این هم یک ترانه مشهور آزربایجانی بنام ( لاچین) که توسط لطف یار ایمانف که در اپرای کور اوغلو نقش ( روشن .... و کوراغلو ) را داشت , با زبان (( ترکهلوی)) اجرا می کند. ((چنگیز صادق اف )) پیانو زن معروف, لطف یار را همراهی میکند..بهترین ها را برایتان آرزومندم...
https://www.youtube.com/watch?v=11TF7-mjsBo

عدم انتشار شده: 
false
نظر: 
آقای دانش بزبان فارسی قدیم و فارسی میانه کتاب دارید یا نه؟ اسم آن کناب چیست؟ در کدام کتاب خانه است؟ اگر هست, حداد عادل تاحال 1000 بار از عکس برداری اش به انتر نت داده بود . پس ندارید.
این قدر در ریشه زبان تورکی کنگاش نکنید اول قدمت کتابهای فارسی را بما نشان دهید

عدم انتشار شده: 
false
نظر: 
من هرکار کردم نتونستم به این مقاله مثبت بدم. ولی در ظرف نیم ساعت امتحان کردم سه بار منفی دادم وشد. این چه وضع نمره دادن است اقای توکلی. این بساط نمره دادن را برای خودت درست کردی که هرجوردوست داری نمره هارا دستکاری کنی و بالا و پایین ببری.

عدم انتشار شده: 
false
نظر: 
شوونیست فارس خیلی از طرف تورکها نگرانی دارد و می داند یک روز تورکها پرونده اش را برای همیشه خواهند بست
و به همین خاطر مثل کسی که در اب غرق می شود دست به هر کاری می زند تا زنده بماند.
تورکهای ازربایجان به نوشته های جوادی و انتشارات کاوه جویا در این سایت اهمیت ندهند کار اینها غیر علمی و غیر متمدانه است
هدفشان کوبیدن تورکهای ازربایجان است.

عدم انتشار شده: 
false
نظر: 
آقای عباسی یک جلد کتاب از زمان ساسانیان( حالا هخامنشیان را ولش کن) اوریژنال که پ د ف شده بما نشان دهندـتا بگوئیم احسنت. آقای عباسی نه یکی دیگر از یک کتاب فبل از اسلام فارس اسم ببرد, در موزه یا کتاب خانه ایکه نگاهداری میشود اسم ببرد .با تکنیک امروزی میشود بصورت پ د ف منتشر کرد. دارند؟ کو؟ چرا نشان نمیدهند؟

عدم انتشار شده: 
false
نظر: 
جناب مهدی بهرامی:
پاسخ شما درباره"3- اگر سلاطین ترک، زبان ترکی خودرا بر مردم آذربایجان تحمیل کرد ه اند پس چرا زبان ترکی را بر مردم فارس زبان اصفهان ، شیراز ، کرمان ، ری و خراسان و سایر مناطق ..."
پاسخ شما این است:
کتاب سفرنامه شاردن بخش زبانهای ایران : مردم اصفهان به خوبی فارسی تورکی صحبت میکنند و این ضرب المثل که فارسی بلاغت عربی فصاحت تورکی سیاست
علت اینکه زبان تورکی از اصفهان و سایر نقاط ایران برچیده شد
1- اینکه زبان زورکی بود نه بومی
2-بسیار زبان ضعیفی در حد و اندازه محاوره بود
3- حالت نوشتاری نداشت و دیوان به فارسی بود کتابها هم به فارسی نوشته میشد
4- بعد از ورافتادن صفویه چون تنها زبان دربار و لشکر بود با رفتن انها هم دور انداخته شد چون نیازی بدان نبود و یک چیز زائد و اضافی بود

دلایل دیگری هم هست که وقت خودام را الکی برای یک چیز حقیر تلف نمیکنم

عدم انتشار شده: 
false
نظر: 
درسایتی که "یکنفر" با نامهای زیر کامنت باران میکند بحث کردن بیهوده است (بشمارید 25 تا نام که همه را حاضر ام با سند نشان دهم یکنفر اند)
ناثر ناسری، آنتی راسیزم - google map- ]چادی - بامسی -اتا زنگانلی- جم
کورد شورشی- سنندجی- کردستانی
خیرالنسا- لور- لرستانی
بولان بلوچ - محمد بلوچ - علی سنچولی- خدابخش بلوچ- جما نارویی- اسلم ریگی-عبدالداشاغ زابلی- عبدل-

عدم انتشار شده: 
false
نظر: 
به بهرامی :
تا پیش از آتاتورک واژه ترک در آسیای صغیر (ترکیه فعلی ) لفظی توهین آمیز بوده که به مقاله عایشه حر محقق اهل ترکیه رجوع کنید.
در زمان سلجوقیان چیزی به اسم زبان ترکی بطوریکه امروز می شناسیم وجود نداشته که بخواهند به کسی تحمیل کنند. مثل زبان ترکی استانبولی که زبانی با قدمتی کمتر از 100 سال است که بیشتر لغاتش پس از انقلاب زبانی آتاتورکی ساخته شده است و زمین تا آسمان با ترکی استانبولی که 80 درصدش فارسی یا عربی می باشد متفاوت است. زبان اولیه قبایل ترکی که از قرن 5 هجری کم کم به جغرافیای ایران وارد شدند زبانهایی پراکنده، غیر نوشتاری و فاقد ادبیات و خط بوده و بسیار تلفظ سخت و خشنی داشته مثل زبانهای قزاقی که حتی شمای مثلا ترک زبان هم تحمل شنیدن چند دقیقه آنرا نداری. آن قبایل تازه رسیده یکجا نشین نبودند که فرصت تحمیل زبان خود را به کسی داشته باشند. پایتخت آنها نیز عملا مرکز

عدم انتشار شده: 
false
نظر: 
تصحیح کامنت قبلی (سه شنبه, ژوئیه 19, 2016 - 21:31 )
3- اگر سلاطین ترک، زبان ترکی خودرا بر مردم آذربایجان تحمیل کرد ه اند پس چرا زبان ترکی را بر مردم فارس زبان اصفهان ، شیراز ، کرمان ، ری و خراسان و سایر مناطق فارس ، گیلک، کرد ، لر، طبری و غیره تحمیل نکرده و آنها را ترک زبان نکردند ، مگر این مناطق تحت حکومت ترکها نبوده است؟ سلجوقیان ترک 160 سال بر ایران حکومت کردند پایتنختشان هم نیشابور ، شهر ری و اصفهان بود نه تبریز ، اردبیل ، زنجان و اورمیه، پس چرا زبان مردم اصفهان ، شهر ری و نیشابور ترکی نشده است ؟

عدم انتشار شده: 
false
نظر: 
"مهم این است 30 سال جلوی ورود مهاجر عراقی و افغانی و جنگزده خوزستانی را گرفتیم."
ماشالله.هیتلر اندازه تو از کشتار یهودیان و کوره های آدم سوزیش افتخار نمیکرد. فاشیسم از سر و رویمان می بارد و آن وقت ادعای مدرن بودن و پیشرفتهایمان گوش فلک را کر کرده است.

عدم انتشار شده: 
false
نظر: 
رادیو زمانه https://www.radiozamaneh.com/289623
انسان باستانی زاگرس‌نشین و افسانه نژاد آریایی
پژوهش‌های مشترک موزه ملی ایران، موزه تاریخ طبیعی پاریس و دانشگاه ماینس آلمان روی «دی ان ای» باستانی و ایزوتوپ نمونه‌های استخوان انسان از تپه عبدالحسین در شهرستان نورآباد که پیشینه‌اش به عصر نوسنگی می‌رسد و غار وزمه در شهرستان اسلام‌آباد در استان کرمانشاه اطلاعات تازه‌ای درباره تبار، مشخصات ظاهری و نوع تغذیه کشاورزان ایرانی غرب زاگرس به دست داده است: پایان افسانه آریایی مبتنی بر آمیزش ایرانی و اروپایی در سرآغاز تمدن. اقوام جنوب آسیا از تبار ایرانی‌ها در عصر نوسنگی‌اند و ایرانی‌ها در آن زمان از نظر ظاهری تفاوت چندانی با امروز نداشتند. ما با افغانستانی‌ها و پاکستانی‌ها از یک تباریم.در این پژوهش ۳۲ متخصص ژنتیک، باستان‌شناس و باستان جانورشناس از کشورهای ایران، آلمان، فرانسه،انگلستان، سویس، ایرلند

عدم انتشار شده: 
false
نظر: 
اگر کسی یک نظر منطقی از کامنت نویسهای پانترک پای این مقاله دید به من هم بگوید! همه اش پرخاش و شعار و توهین. کامنت اقای دیرنج مینلی را ببینید. بجای مقاله شخص نویسنده آقای دکتر جوادی را به بادحمله گرفته . این حضرات کم سوادپانترک که یک خط درست بدون غلط دیکته ای و دستوری نمیتوانند بنویسند دربرابر دانشمند کارشناسی مثل دکتر جوادی بالاوپایین میپرند و چنگ ودندان نشان میدهند بدون اینکه حتی یک کلمه به محتوای این مقاله علمی و مستند وارد شوند. کتاب روحی انارجانی و سفرنامه اولیای چلبی و نظیر اینها آثار ادبی و تاریخی معتبرو پژوهش شده توسط متخصصان ایرانی و خارجی در تاریخ و زبانشناسی است. با توهین و پرخاش نمیشود حقیقت و داننش را شکست داد.

عدم انتشار شده: 
false
نظر: 
آقای عباس جوادی
بجای اینکه شما تلا ش کنید برای ثابت کردن اینکه زبان مردم تبریزترکی نبوده فارسی بود اجازه بدهید دوستان فارس به این سوالها جواب بدهند تا شاید مطالب جدیدی به اطلاعات شما ومن اضافه شود.
1-دوستان فارس به جای اثبات زبان فارسی درتبریز اثبات کنند چرا قبل از ترکها دراستان فارس که امروزه مهد شعروادب فارسی است حتی یک بیت شعرومثنوی سروده نشده است ونوشته ای نداریم ؟
مردم فارس به چه زبانی حرف می زدند؟؟؟
اثبات کنندهخامنشیان وساسانیان به چه زبانی صحبت می کردند وبه خطی می نوشتند وچرااز خود نوشته ای کتابی به جا نگذاشتند چون تا قبل از غزنویان هیچ نوشته وکتابی ازآنها نداریم هرچه هست ازهردوت ویا یهودیان است امروزه هرچه هست ازحاکمیت ترکها به بعد می باشد اگرقبل ازترکان نوشته ای هست لطفا ارائه فرمائید .
اما زبان وتاریخ آذربایجان ،
2-عنایت اله رضا می نویسد در زمان انویشروان وهرمزچهار

عدم انتشار شده: 
false
نظر: 
حمید - تهران
من نمی دانم این آقایانی که وحشت از زبان ترکی دارند ، می خواهند با این تئوریهای آبکی چه بگویند ؟
اصلا قبل از آمدن ترکها به آذربایجان زبان مردم آذربایجان غیر ترکی بوده ، بعد از آمدن ترکها که در آذربایجان اکثریت شدند غیر ترکهای ساکن آذربایجان را در اقلیت قرار داده و حتی بسیاری از آنها را داخل خود مستحیل کردند ، حالا هم زبان اکثریت مطلق مردم آذربایجان تاریخی ازماکو و مغان گرفته تا اراک و ساوه و همدان ترکی است .
حالا این جمعیت ۳۰ میلیونی نباید حق و حقوق زبانی و فرهنگی داشته باشند و حق ندارند مثل فارسها از ابتدایی تا دانشگاه به زبان خود تحصیل کنند !؟ چرا نداشته باشند ؟
زبان قدیم آذربایجان هرچه بوده، بوده است ، اما زبان فعلی آن ترکی است و [مردم آذربایجان ] به اندازه فارسها هم حق و حقوق زبانی و فرهنگی دارند و با این صغرا و کبرا کردنها نمی توان این حق مسلم را از آنها دریغ کرد .

عدم انتشار شده: 
false
نظر: 
سلام-لطفایک سری به سایت آذری ها هم اکنون بزنید؛تابه ماهیت آقای عباس جوادی بتوانیدوشایدپی ببرید.
این شخص یکی ازمقاله نویس های سایت آذری هاست.
آقای کاوه جویا شمافکرکنم چون درخارج زندگی میکنید؛میتوانیدوبدون فیلترشکن این سایت رامشاهده کنید؛شایدهم میکنید وفکرمیکنید؛ما ازآن وازمقاله نویس هایش بی خبریم؛نکنه این سایت موردتاییدشماست وماخبرنداریم؟
دراین صدسال ماافرادزیادی همچون جوادی ها.سیف الدین ها.طباطبایی ها.کسروی هادیده ایم .روسیاهی برای ذغال می ماند.
خودوخلق خودفروشان چشمشان به کیسه های دولت حاکم دوخته شده است.

عدم انتشار شده: 
false
نظر: 
حمید
بنا بر مستندات بی تردید تاریخی : 1- سلاطین ترک در طول حاکمیت هزار ساله خود بر ایران و کشورهای بسیار همجوار، به علل مختلف که در اینجا جای بحث آن نیست زبان فارسی را تقویت می کردند نه زبان ترکی را 2- دیوانهای شعرای فارسی زبان در طول حاکمیت هزار ساله سلاطین ترک بوجود آمده است و فارسها از زمان حاکمیت پادشاهان ساسانی خود نه تنها دیوان شعری به زبان خود ندارند حتی صاحب هیچگونه ادبیات هم نبوده اند 3- اگر سلاطین ترک، زبان ترکی خودرا بر مردم آذربایجان تحمیل کرد ه اند پس چرا زبان ترکی را بر مردم فارس زبان اصفهان ، شیراز ، کرمان ، ری و خراسان و سایر مناطق فارس ، گیلک، کرد ، لر، طبری و غیره تحمیل نکرده و آنها را ترک زبان نکردند ، مگر این مناطق تحت حکومت ترکها نبوده است؟ سلجوقیان ترک 160 سال بر ایران حکومت کردند پایتنختشان هم نیشابور ، شهر ری و اصفهان بود نه تبریز ، اردبیل ، زنجان و اورمیه، پس چرا

عدم انتشار شده: 
false
نظر: 
منم با بک خرم دین ازآذر بایجان: قابل توجه مجمع لجزایر.... بی هویت نژاد پرست بی نام و نشان مهاجم به سرزمین ایران. بخوانید و حقیقت را بیابید چقدر سند و مدرک بیاوریم که آذریان با ترکان بی رگ و ریشه همسان نیستند. ما آذربایجانیان خود را ترک نمی دانیم. بسیار سخت است قبول واقعیت. همانند آنست که به بچه سیغه ای ملقب به "بسیجی" بفهمانی ....

عدم انتشار شده: 
false
نظر: 
ترکی از روی فارسی درست شده ( بخش دوم)
واژه قاشق بسیار مورد علاقه پانترکهاست! که به نادرستی ادعا می کنند ترکی است. قاشق در اصل بوده کاشک ( با تبدیل - ک به ق - مثل کایاک به قایق) کاشک هم تغییر یافته کفچک است.( با تبدیل چ به ش و حذف ف) = کف ( کف دست انسان) + چه ( پسوند کوچک ساز مثل دریا و دریاچه) + ک ( پسوند تشبیه مثل پشمک یعنی شبیه پشم یا عروسک = شبیه عروس) در کل یعنی چیزی که شبیه کف دست و کمی کوچکتر از آن است. اگر یک قاشق را کنار دست تان بگیرید متوجه شباهت آنها می شوید
=
نام اعضای خانواده در ترکی ( ادامه )
قل یا اُقول( = پسر) - قیز یا کیز (= دختر)
قُل در ترکی به معنی پسر است که برای راحتی تلفظ اوقل هم می گویند مثل غز و اوغوز. قل تلفظ ترکی ( کُر ) در فارسی می باشد. در نواحی غرب ایران هنوز به پسر می گویند کُر. در فارسی رسمی به فرزند نابالغ حیوانات می گویند کُره. در زبانشناسی

عدم انتشار شده: 
false
نظر: 
چلبی جهان گردی بود با پول بهودیها در راه بود و در آنزمانها که یهودیها از فلسطین دست شسته بودند و در خاک ایران فعلی امید به پا گرفتن دولت یهود بودند. برای ایران تاریخ جعلی ساختند, کورش را ابداع کردند, کتاب آستر را نوشتند. اگر به لباس و سر و وضع کورش نگاه کنید پر از ستاره بهود است. یادمان است که شیمون پرز هم اخیرا گفته است که کورش یهودی بوده.اگر ما تمامی این موزائیک ها را بغل هم بچینیم , همه چیز روشن میشود.که یهودیان حتی از قرن سه و چهار هجری در فکر دست و پا کردن یک دولت یهود در خاک ایران فعلی بوده اند. 50000 یهودی فقط در همدان میزیسته اند. چلبی هم سیاحی بوده مزدور و مامور یهودیها , در خدمت تشکیل کشور یهودی. آقای جوادی هم می خواهد چلبی شود و برای تورکها و تبریزیها شجره نامه درست کندو آنهم در این دوره.

عدم انتشار شده: 
false
نظر: 
سلاملار به lachin عزیز اللریون آغریماسون " دستتان درد نکند " عالی بود . و بهترین جواب به نویسنده . گپی کردم . با تشکر از کامنت ها و گلیپ ها . منتظرم ساوالان بالاسی.

عدم انتشار شده: 
false
نظر: 
به این میگویند معجزه ، و فکر میکنم آقای عباس جوادی خود خوب میداند که ما در آذربایجان مناطقی را داریم آنهم در حال حاضر که با اول ریزش برف در آبان ماه راهایش بسته و در اوسط بهار با تابیدن آفتاب و ذوب شدن برفها و یخبندان راهها باز میشود یعنی حدود ٦ ماه اهالی این روستا ها با دنیای خارج تماس شان قطع میشود .و دولت ایران با تمامی امکانات در عرض ١٠٠ سال اخیر با تمامی زور و اجبار و با سپاه دانش و سپاه بهداشت و رادیو و تلویزیون و اخیرا ماهواره هنوز نتوانسته زبان این انسانها را بر گرداند ولی چطور شد غزنویان و سلجوقیان که هیچ کدام از این امکانات را نداشتند توانستند زبان غیبی آذری یا فهله را از میان ببرند و زبان ترکی را جا گزین بکنند .اگر ترکها توانسته اند این معجزه را بکنند باید در مقابل تورکها سر تعظیم آورد .ولی آقا عباس خودش هم میدانند که مردم این منطقه نه زبان به غیبت رفته آذری را داشته و نه

عدم انتشار شده: 
false
نظر: 
این آقای چادی که در کامنتها نظر داده است، نژادپرست است. او فقط ترکان را قبول دارد و بقیه هیچ!

عدم انتشار شده: 
false
نظر: 
نظرات آبكى اينچنينى برأى ملت هاى ايران خصوصا ملت ترك ما فاقد أرزش است . امثال آقاى جوادى متوجه نيستند كه غير از ما ترك ها ، ملت هاى ديگر ايران ، نظير عرب و بلوچ و تركمن و ...... خواهان حق آموزش به زبان هاى مادرى خويش هستند. از ايشان تعجب نمى كنم كه در راديوى اروپاي آزاد ؟؟!! نشسته و حق آموزش به زبان مادرى و حقوق ملى ملت هاى غير فارس ايران را بر خلاف نص سريع قوانين بين المللى كه تأييد كرده است . همه ملتها ، حق دارند . مكان زندگي و زبان و فرهنگ خود را آزادانه انتخاب نمايند. جناب جوادى در بين همه ملت ها عده اى پيدا مى شوند كه ريشه هاى ملى خود را به دشمنان آب و خاك و زبان و فرهنگ شان بفروشند . با تعصف در بين ملت ترك آزربايجان جنوبى هم چنين افرادى پيدا مى شوند . بِنَا بر اين ملت ما أصلا از جعليات اينچنينى تعجب نمى كند . اما واقعيت مسئله منطقى پيش رو ، وضعيت حاضر ملت هاى ايران از جمله
تصویر دیرنج مین ائللی

عدم انتشار شده: 
false
نظر: 
جلز و ولز افردی همانند آقای جوادی, نه برای تاریخ, نه برای حقوق بشر, نه برای دموکراسی و مطمئنا نه در جهت تامین منافع جمعی آزربایجانیها بلکه توجیه وضعیت ضد انسانی, ضد ترکی موجود در ایران است و همین صداقت ایشان را در هر کار تحقیقاتی که انجام می دهد زیر سوال می برد. ایشان واقف نیستند که تاریخ سیاسی شده و یکی دو برگ سند مشکوک منبع مشروعیت نیستند و اساس خواست مردم است. مردم خود را ترک می دانند و تصمیم دارند ترک باقی بمانند و از حق تعیین سرنوشت و تشکیل کشور مستقل برخوردارند. در واقع ترکها حق دارند مثل فارسها کشوری با اتریبوتهای ملی خود در سرزمین ابا اجدادی خود داشته باشند. آقای جوادی آب در هاون می کوبد.

عدم انتشار شده: 
false
نظر: 
روی سایت آوردن این گونه مقاله ها بسیار خوبست. قصد خواندنش نه برای برگرداندن زبان گذشته آذری میان مردمست بلکه گزارش تاریخ زبان تبریز است. کسی آنرا خوش آید یا نه مهم نیست، مهم برسی تاریخی زبان کشور ایران و ضایعاتی که برسرش امد.

عدم انتشار شده: 
false
نظر: 
زبان برای ما مهم نیست مهم این است که تبریز توسعه یافته ترین شهر ایران و شهر بی افغانی است. مهم این است 30 سال جلوی ورود مهاجر عراقی و افغانی و جنگزده خوزستانی را گرفتیم احدی جرات نکرد اعتراض کند . مهم این است دریاچه هامون خشک شد 400 روستای سیستان زیر طوفان مدفون شدند کسی عین خیالش نیست اما میلیاردها بودجه صرف احیای دریاچه آب شور ارومیه شده. مهم این است در آذربایجان زلزله آمد تمام مسئولان به محضرر ملت آذربایجان شتافتند اما در همان هنگام در خراسان و بوشهر هم زلزله آمد اما هیچ مسئولی برای بازدید نرفت. مهم این است آذربایجان سر ایران است اما شیراز و خراسان و اصفهان و زابل و ... هیچ اند.


عدم انتشار شده: 
false
نظر: 
دوستان... اجازه بدهید یک کلیپی از بچه هشت ساله که با زبان (( ترکهلوی)) قطعه ای از موغام همرا با پدرش میخواند را بشنویم.
اسمش ( کنعان ) است و پدرش ( طیّار) یکی از بهترین خواننده موغام است...
https://www.youtube.com/watch?v=4SgWCCMuiG8

عدم انتشار شده: 
false
نظر: 
آقایان کاوه جویا ها و عباس جوادی ها...واقعآ تعجب میکنم که شما دست از هویت سازی برای بیش از 30 میلیون جمعیّت در ایزان, بر نمی دارید. دلایل خنده دار و مضحکی پان فارسیست ها حد و مرزی هم نمی شناسد. چطوری به خودتان اجازه بدهید که از زبان اولیاء چلبی بنویسید که در در قرن هفت در مراغه « زبان نسوانش پهلوی و زبان مردانش ترکی است.» !!! عجبا ای چه زندگی است که مرد و زن، در زیر یک سقف زندگی میکنند ولی زیان همدیگر را نمی فهمند!!!!!! حتمآ بچه های این زوجان با زبان (( ترکهلوی)) که آمیحته با ترکی و پهلوی است , صحبت میکردند. اگر واقعآ به هویت من می خواهید پی ببرید , لطفآ سری به استادیوم های ورزشی بزنید که ملت همصدا با مشت های گره کرده فریاد می کشند (( هارای هارای من تورکم))... پایان داستان.....در قرن دیجیتالی , مغلطه بازی ها دیگر اثری ندارند... سیز ساغ, من سلامت..

عدم انتشار شده: 
false
نظر: 
بفرض محال كردم تبريززبانشان تاديروزفهلوي بوده ،ولي امروززبانشان چيست ؟صدسال بازوراسلحه كتاب ومدرسه بزبان فارسي نتوانسته حتي يك خانواده راتغيرزبان دهدحرف شمامنطقي نيست!آدمي وتعقل بايددربدن-وزنه جان دركاليدداردهمان

عدم انتشار شده: 
false
نظر: 
از زحمات علمی‌ شما سپاسگزارم، بدون شک هر وقت خواستم سفری به افغانستان بکنم، برای نجات جانم با تروریست‌های طالبان وارد مذاکره شوم، و به دلالان مواد مخدر حالی‌ کنم که بدبختم این زهر مار تریاک را در شکمم جاگذاری نکنید، این زبان قدرتمند فارسی‌، جانم را نجات خواهد داد.

عدم انتشار شده: 
false
نظر: 
آقای عبدالربه زاهدانی من کامنتم را خطاب به شما مینویسم چون میدانم آقای عباس جوادی که متاسفانه اصالتا اهل تبریز است به ایران گلوبال سر نمیزنند. در همه دنیا هر کارمندی موظف است خواسته های کارفرمای خود را انجام دهد و آقای جوادی هم چون کارمند رادیو اروپای آزاد است باید از کارفرمای خود تبعیت کند. این رادیو هم مثل سایت ایران فردا متاسفانه افکار پوسیده شونیستی و ضد حقوق بشری را در مورد ملل ساکن ایران دنبال میکنند. اما اگر شما منطق میخواهید به همان سایت آقای جوادی مراجعه کنید و در زیر همین مقاله، مقاله ای دارند به نام " ریشه های نزاع شیعه و سنی بین صفوی و عثمانی" که در همان جا خود آقای جوادی اعتراف میکنند که"اما شاه اسماعیل و نسل های بعدی صفویان ترک زبان شده اند و دوزبانه بوده اند (3). شاه اسماعیل فرزند شیخ حیدر و مادرش مارتا یا عالم شاه بیگم، دختر سلطان اوزون حسن آق قویونلو و تئودورا

عدم انتشار شده: 
false
نظر: 
این نوشته شاید برای یک پژوهشگر مفید باشد اما برای تورکها هرگز چون اصولا گوشی برای شنیدن اینها ندارند و منطق اوردن برای انها مثل میخ در سنگ کوبیدن هست