رفتن به محتوای اصلی
دوشنبه 21 اردیبهشت 1405 - Monday, 11 May 2026

● تریبون آزاد

علی محمدی
در سال‌های اخیر، متأسفانه بخشی از نیروهای اپوزیسیون بیش از آن‌که انرژی خود را صرف نقد و مقابله با جمهوری اسلامی کنند، درگیر نزاع با دیگر طیف‌های مخالف شده‌اند. در ماه‌های اخیر و هم‌زمان با اوج‌گیری حمایت‌ها ازشاهزاده رضا پهلوی، این کشمکش‌ها نیز شدت بیشتری گرفته و دامنه آن‌ها گسترده‌تر شده است.
گفتگوی روز
«هر اعدام = سوزاندن یک قرآن»
یک جمله از علی کریمی، و موجی از بحث و جدل
اما سؤال اصلی این است:
آیا هر شعاری که از دل خشم می‌آید، به نفع مردم است؟
آیا مبارزه با حکومت دینی باید به جنگ با باورهای مردم تبدیل شود؟
در این قسمت ویژه از «گفت‌وگوی روز» بی‌پرده و صریح،
مرز میان خشم و خرد را بررسی می‌کنیم
گفتگوی کیانوش توکلی با فریدون احمدی ؛ جهانگیر لقایی با نظارت یاشار استهبان نژاد و هوشنگ اسدي در در خانه ایران گلوبال
این روزها شاهد رویداد های پر تلاطم وسرنوشت‌ سازی در کشور هستیم که قطعا مسیر ایران را تغییر خواهد داد . در واقع کتاب تاریخ کشورمان درحال ورق خوردن است حکومت مذهبی به پایان خود نزدیک شده است .
منوچهر مقصودنیا
من یک ایرانی با باورهای چپِ دموکرات با دو گرایش سوسیال و لیبرال هستم؛ جمهوری ‌خواهی که از نظام دموکراسی پارلمانیِ لیبرال وغیرمتمرکز دفاع می‌کند؛ نظامی غیرمتمرکز که یکی از اشکال آن می‌تواند فدرال باشد. الگوی جمهوری مطلوب من کشورهایی چون آلمان فدرال، اتریش و سوئیس است، یا نظام‌های سیاسی ـ حقوقی‌ای مانند سوئد وهلند که در آن‌ها به ‌جای پادشاه، رئیس‌ جمهوری منتخب پارلمان و فاقد اختیارات اجرایی قرار دارد. در عین حال، محتوای سیاسی ـ حقوقی و ساختار حکمرانی را بر شکل ظاهری نظام ترجیح می‌دهم و دراین چارچو
مختار برازش
ما در دورانی زندگی می‌کنیم که واقعیت‌های اجتماعی خیلی سریع‌تر از تحلیل‌های ما حرکت می‌کنند. اما انگار برای برخی از «رفقای سابقِ»، ساعت روی 57 متوقف شده است. این دوستان چنان درگیر کینه‌های قدیمی شده‌اند که ترجیح می‌دهند واقعیت دانشگاه را نبینند و به جای دانشجویان شعار بسازند.
در روزهای پرالتهاب سیاست، خیابان‌ها حافظه کوتاهی دارند. امروز جمعیتی فریاد "زنده‌باد" سر می‌دهد و فردا همان جمعیت، زیر فشار مشکلات روزمره و بحران‌های سیاسی، همان شور را به‌سختی به یاد می‌آورد. این نه از بی‌ثباتی مردم، بلکه از واقعیت زندگی انسانی ناشی می‌شود, زندگی‌ای که در آن، دغدغه نان و امنیت و آینده، احساسات جمعی را دگرگون می‌کند. اما در دل همین دگرگونی‌ها، چیزی هست که باقی
حنیف حیدرنژاد
با توجه به گستردگی حمایت بخشی از مردم ایران در داخل و خارج کشور از رضا پهلوی به‌عنوان رهبر دوران گذار، این ائتلاف با سکوت از کنار موضوع آلترناتیو و شخص رضا پهلوی عبور کرده است. چنین موضع‌گیری در آغاز اعلام موجودیت یک ائتلاف سیاسی، اگر ناشی از انکار باشد، از واقع‌گرایی سیاسی دور است و اگر از خصومت دیرینه سیاسی ناشی شود، نشان‌دهنده بی‌توجهی به اولویت نجات ایران بر منافع حزبی و سازمانی است.
هوشنگ اسدی سوادکوهی
اگر شکست‌ها و چندپارگی‌های جمهوری‌خواهان ایرانی با نگاهی واقع‌بینانه تحلیل شود، شاید نوع داوری و نقدها نیز تغییر کند. چه‌بسا واقع‌بینانه‌ترین راه، پذیرش نقش پهلوی در یک همکاری گسترده برای استقرار نظامی سکولار و دموکراتیک باشد؛ نظامی که بتواند زمینه‌ساز شکل‌گیری نهادهای پایدار و آینده‌نگر شود و در نهایت امکان انتخاب آگاهانه جمهور مردم را فراهم کند
رضا چرندابی
پس از حضور گسترده مردم در خیابان‌ها، این‌بار دانشگاه‌های ایران نیز ــ برای نخستین بار پس از دهه‌ها ــ صحنه شعارها و تجمع‌هایی در حمایت از نظام پادشاهی شدند. این تحول، چه از نظر نمادین و چه از منظر جامعه‌شناختی، نشانه تغییری مهم در فضای سیاسی و ذهنی جامعه است. با این حال، بخش قابل توجهی از فعالان غیرسلطنت‌طلب هنوز درک روشنی از واقعیت این دگرگونی ندارند و همچنان با معیارها و واکنش‌های کهنه، پدیده‌ای نو را می‌سنجند.
این دو شعار می‌توانند پرچم مشترک بخش پیشرو، دموکرات و لائیک جامعه ایران باشند؛ پرچمی که راه خود را از استبداد اسلامی و همچنین از هر شکل دیگری از اقتدارگرایی جدا می‌کند.
تجربه شعارهای دانشجویان دانشگاه تهران در روزهای گذشته، نشان داده است که هوشمندی در انتخاب گفتمان واحد، می‌تواند زمینه پیوند جنبش‌های پراکنده (دانشگاه، خیابان، محلات و .. )، و بازسازی اعتماد در میان اپوزیسیون را فراهم آورد.
فرامرز حیدریان
تاریخ نشان داده است که هیچ اندیشه‌ای با زورِ حذفِ کامل از میان نمی‌رود؛ بلکه یا دگرگون میشود، یا در حافظه‌ فرهنگی به شکل پرسش باقی می‌ماند.
یاشار استهبان نژاد
این مقاله با بررسی پیام جنجالی علی کریمی درباره «قرآن‌سوزی در برابر هر اعدام»، به تحلیل نسبت میان خشم انقلابی، سکولاریسم و رادیکالیسم در بستر تحولات کنونی ایران می‌پردازد. نویسنده با تمایزگذاری میان مبارزه با حکومت دینی و تقابل با دین به‌مثابه باور شخصی، نشان می‌دهد که سکولاریسم به معنای حذف مذهب از جامعه نیست، بلکه به معنای حاکمیت قانون مدنی بر تمامی نهادهای دینی است.
کیانوش توکلی : چرا مورد حمله سایبری قرار گرفتم , تضادی بین کار ژورنالیستی و فعالیت سیاسی وجود ندارد
احمد مداح
داریوش شایگان را می گویم هنگامی که گفت "باید اعتراف کنم شرمنده ام! نسل ما گند زد"بروی خود نیاوردید!
کیوان سلطانی
چرا هنگامی که درباره‌ی آینده‌ی سیاسی بحث می‌کنیم، به‌جای استدلال و گفت‌وگو، به توهین و تحقیر روی می‌آوریم؟ چرا اختلاف نظر به‌سرعت به دشمنی شخصی تبدیل می‌شود؟ این پرسش، ما را به لایه‌های عمیق‌تری از روان فردی و جمعی می‌برد.
محسن کردی
پارادوکس روشنفکری و ضرورت «لنگرگاه ملی»: چرا هنوز در درک نهاد پادشاهی مشکل داریم؟
بهرام فرخی
امروز، در دانشگاه‌های ایران، چیزی فراتر از یک درگیری ساده رخ داد، زخمی عمیق بر روح دانشگاه و بر وجدان ملی ما نشست. آنچه در دانشگاه صنعتی شریف به وقوع پیوست، تنها یک صحنه‌ی زدوخورد نبود، بلکه نشانه‌ای هولناک از شکافی است که اگر به آن بی‌توجهی شود، می‌تواند آینده‌ی ایران را نیز با خود درگیر کند.
دانشگاه، در حافظه‌ی تاریخی این سرزمین، همواره جایگاه گفت‌وگو و تضارب اندیشه‌ها بوده است و اگر درگیری و زدوخوردی هم رخ می داده اغلب از طرف دولت وقت به جامعه دانشگاهی تحمیل می شده.
اقبال اقبالی
ایده «جمهوری شهروندان ایران»، نمی تواند محصول تصمیم یک گروه یا یک جریان باشد. این نظر زمانی ریشه می دواند و نهادینه می گردد که از دل گفتگو، نشست‌های فکری، نقد عمومی و مشارکت نیروهای متنوع سیاسی و مدنی زاده شود.
در سیاست مدرن، همه راه‌ها باید به شهروند ختم شود.
اگر این اصل به نقطهٔ اشتراک بدل شود، بسیاری از اختلاف‌های ثانوی قابل مدیریت خواهد شد. اما اگر همچنان «قدرت» نقطه عزیمت باقی بماند، چرخه بازتولید سلطه ادامه خواهد یافت.
ایران آینده، بیش از هر چیز، نیازمند بازتعریف رابطه دولت و جامعه است!
بهروز اسدی
آینده دموکراتیک ایران بیش از هر چیز به توان جامعه در رد منطق حذف وابسته است. هیچ دموکراسی پایداری بر پایه‌گرایی ساخته نشده است. جامعه‌ای آزاد زمانی شکل می‌گیرد که «دیگری» به‌رسمیت شناخته شود، حقوق برابر تضمین گردد و هیچ نیرویی خود را مالک انحصاری ملت نداند. هشدار تاریخ روشن است: دیکتاتوری‌ها با زبان آغاز می‌شوند، با عادی‌سازی تبعیض گسترش می‌یابند و با بی‌تفاوتی عمومی تثبیت می‌شوند. ایستادگی در برابر فالانژیسم و شوونیسم، در واقع ایستادگی پیشاپیش در برابر بازگشت دیکتاتوری است
رضا علوی
خامنه‌ای از تعیین جانشین خود ناتوان است. سناریوی سپردن قدرت به پسرش مجتبی، یعنی انتقال موروثی، می‌تواند روحانیت را دچار شکاف عمیق کند. در عین حال، هیچ آیت‌اللهی نیز از جایگاهی برخوردار نیست که بتواند جای او را بگیرد.
ابوالفضل محققی
در زندگی واقعی دریافته ده ها از این دفترچه اگر با دقت وباآب طلا نوشته شود .وقتی که نیروی پیشبرنده در میدان نداشته باشد کوچکتری نقشی در مبارزه وسرنگونی جمهوری اسلامی ندارد .در حال خاضر تنها دفترچه واقعی آن دفتر چه گشوده ای است که شخص رضا پهلوی آن را تحت 4 اصل بیان می کند .
محسن کردی
لینک سخنرانی مسیح علینژاد را در زیر میگذارم. ما به چنین توفان هایی نیاز داریم. شاهزاده در موقعیتی نیست که این گونه برخورد کند. هرکس به سهم خود و توان و امکانات خود. اما همواره هم باید در نظر داشت که رهبر انقلاب شیر و خورشید شاهزاده است. و امیدوارم مسیح علینژاد «دوست دختر مشنگم که دوستش دارم» بتواند این مهم را درک کند.
فرامرز حیدریان
حکومت فقاهتی و کاست اخانید و اعوان و انصار گیوتینی آنها، تجسّم تمام عیار «میتراس = ضحّاک» هستند که «خویشکاری» هر ایرانی اصیل است تا با «ضحّاکیان» پیکار کند.
جمشید اسدی
سخنی با مخالفان نقش رهبری شاهزاده رضا پهلوی در دوران گذار از جمهوری اسلامی
این یادداشت اشاره‌ای نظری به ایرادها و سوء‌فهم‌های رایج در مورد نقش رهبری شاهزاده رضا پهلوی در دوران گذار از جمهوری اسلامی است.  
نگاه كوتاه به مسائل ايران و فدراليسم براي اينده ايران
عطا محامدتبریزی
هولناک‌ترین کشتار تاریخ معاصر ایران، نه تنها خیابان، که وجدان جمعی یک ملت را برای همیشه دگرگون کرد. در فضا و شرایطی که پس از دی ۱۴۰۴ شکل گرفته، دیگر نمی‌توان با ایده‌ها و تئوری‌های سیاسی قدیمی و احتیاط‌های بی‌‌ثمر، مدعی سیاست‌ورزی یا نمایندگی مردمی شد که هنوز درگیر آوارهای آن فاجعه هستند.
البرز سلیمی
در این مرحلهٔ حساس تاریخی، لازم است هشدار داده شود که تکرار خطای دید و تجربه‌های تلخ گذشته می‌تواند فاجعه‌ای تازه رقم بزند. این هشدار به ویژه خطاب به نخبگانی است که سال‌ها در صفوف اپوزیسیون بر ضرورت پیشبرد گفتمان‌های آزادی، حقوق بشر، حاکمیت قانون و تجربه‌های موفق بشری در جوامع متمدن تأکید داشته‌اند. تجربهٔ تاریخی، از جمله هشدارهای دوران تنها و پرچالش شاپور بختیار و مصطفی رحیمی، نشان داده است که شور و شوق لحظه‌ای، تحریک امواج توده‌ای و تمرکز صرف بر کمیت، نه تنها راه‌گشا نیست، بلکه می‌تواند جنبش‌ه
تقی روزبه
صندوق ابزاری جز مشهود و رؤیت پذیرکردن این گرایش‌های عمده و  قبلا شکل یافته و جاری در متن جامعه نمی تواند باشد. دخیل بستن به آن به عنوان راهی برای گریز از توقف چرخه استبداد و بازگشت مجددآن در چهره دیگر کارگشا نیست. چنان که حکومت اسلامی و خمینیسم از درون صندوق و ممهور به آن بیرون کشیده شد و خود نیز سالیان سال با طواف حول آن و سرگرمی صندوق به حکومت خویش قوام بخشید. مساله چرخه استبداد و بازگشت آن را باید در ساحت دیگری از کنشگری جستجوکرد. 
فریدون احمدی
در همایش باشکوه مونیخ از من هم دعوت شده بود سخنانی بیان کنم. به دلیل بارش شدید باران، توسط مدیران تظاهرات، چند برنامه پایانی از جمله بلوک سخنرانی ها لغو شد. در زیر متن سخنان ایراد نشده مرا می بینید.:
ابوالفضل محققی
مبارز راه آزادی هستی ؟
بخود اعتقاد داری به راه خود ودرستی اندیشه خود؟
بعنوان یک ایرانی نه از تو از خود سوال می کنم آزادی در لحظه کنونی برای هر ایرانی وطن پرست چه مفهومی دارد؟ آیا می تواند مفهومی جز مبارزه با جمهوری اسلامی را در ذهن متبادر کند ؟
اصغر جیلو
اعتراضات جند ميليوني مردم درون كشور در
٨ و. ٩ ژانويه امسال و همايش امروز مونيخ و بقيه تجمعات در كشورهاي مختلف دنياً با فراخوان آقاي رضا پهلوي، توهمات بي بايه همه رقباي پادشاهي خواهان را كه بر فرقه گراييهاي ايدءولوژيك وتفرقه جويانه، به جاي نزديكي و همكاري در مقابله اي ملي با دشمنان مردم در كشور ما اصرار ميكردند
بهرام فرخی
انتخاب میان تداوم وضعیتی که در آن گفتار و رفتار از یکدیگر فاصله دارند، یا حرکت به‌سوی مدلی از رهبری که در آن وحدت، نه‌فقط در سطح شعار، بلکه در عمل و در ساختار تصمیم‌گیری متجلی شود.
مقابله با نفوذ لابیگران و شبکه‌های وابسته به جمهوری اسلامی ــ از جمله نمونه‌هایی مانند پرونده خانم فاطمه صالحی امیری در دانشگاه براونشوایک آلمان و یا سید حسین موسویان که به‌طور مستمر میان آلمان و آمریکا در رفت‌وآمد و فعالیت‌های سیاسی و لابی‌گری است ــ باید بخشی جدایی‌ناپذیر از استراتژی اپوزیسیون و مبارزان خارج کشور باشد. افشاگری مستند، مطالبه شفافیت از دولت‌های اروپایی، ایجاد نهادهای رصد و تحلیل شبکه‌های نفوذ، و افزایش آگاهی عمومی در رسانه‌های بین‌المللی، ابزارهایی هستند که می‌توانند هزینه فعالی